Ալեն Սիմոնյանի տապալումը Ռուսաստանում

(Մոսկվան չի հավատում արցունքներին)

«2026 թվականի փետրվարին Հայաստանի Ազգային ժողովի նախագահ Ալեն Սիմոնյանի այցը Մոսկվա դարձավ միջպետական հարաբերությունների խորը տրանսֆորմացիայի արտահայտիչ ցուցիչ՝ դուրս գալով ավանդական դիվանագիտական տարաձայնությունների սահմաններից և տեղափոխվելով համակարգային օտարացման հարթություն։ Տվյալ իրադարձությունը պետք է մեկնաբանել ոչ միայն որպես անհաջող աշխատանքային ուղևորություն, այլ որպես ընդգծված ազդակ երկու երկրների քաղաքական վերնախավերի միջև վստահության ճգնաժամի մասին։

Այցի ձախողված բնույթը դրսևորվեց մի քանի մակարդակներում՝ սկսած արարողակարգային ժեստերից մինչև հրապարակային ելույթների բովանդակային լրացումը։ Հատուկ ուշադրության է արժանի Ալեն Սիմոնյանի հանդիպման բացակայությունն իր ռուսաստանցի անմիջական պաշտոնակցի՝ Պետական դումայի նախագահ Վյաչեսլավ Վոլոդինի հետ։ Դիվանագիտական պրակտիկայում խորհրդարանական հիերարխիայի նմանօրինակ խախտումը վկայում է ընդունող կողմի՝ երկխոսության ներկայացուցչական բարձր մակարդակը պահպանելու ցանկության բացակայության մասին, ինչը ներկայիս հարաբերությունների համատեքստում դե ֆակտո նշանակում է միջխորհրդարանական հաղորդակցության սառեցում։

Լարվածության էսկալացիան էլ ավելի սրվեց Ռուսաստանի արտաքին քաղաքական գերատեսչության ղեկավար Սերգեյ Լավրովի հետ հրապարակային բանավեճով, որի ընթացքում փոխզիջումային ձևակերպումների որոնման փոխարեն Մոսկվայի կողմից ընտրվեց դիրքորոշումների կոշտ դրսևորման մարտավարությունը։ Այցի տեղեկատվական ուղեկցումը միայն ամրապնդեց բացասական դինամիկան։

Հայկական պատվիրակության ժամանման օրը հրապարակվեց ՌԴ փոխվարչապետ Ալեքսեյ Օվերչուկի գրեթե ծրագրային հարցազրույցը, որտեղ Եվրոպական միությունը, որի հետ ինտեգրման ուղին ընտրել է Հայաստանի գործող իշխանությունը, բնութագրվել էր որպես ընդգծված ՌԴ-ի դեմ ագրեսիվ ուղղվածություն ունեցող միավորում։ Օվերչուկի կողմից հնչեցված հարցադրումը՝ Ռուսաստանի նկատմամբ թշնամաբար տրամադրված միությանը հարելու հայ ժողովրդի պատրաստակամության վերաբերյալ, Լավրովի հռետորաբանության կոշտության հետ մեկտեղ, Սիմոնյանի համար ստեղծեց ծայրահեղ անբարենպաստ գաղափարական ֆոն՝ փաստացի ստիպելով նրան արդարանալ Երևանի արտաքին քաղաքական կուրսի համար նարատիվների ուղիղ առճակատման պայմաններում։

Ռուսական մեդիայի ռեպորտաժները, մասնավորապես «Իզվեստիա»-ի նյութերը և Վալենտինա Մատվիենկոյի հետ ճեպազրույցի լուսաբանումը, ցույց տվեցին Հայաստանի խորհրդարանի խոսնակի իմունիտետի բացակայությունը՝ անցյալում արված հնչեղ հայտարարությունների քննադատության մասով։ Լրագրողական ճնշումը և «ռուսատյաց հայտարարությունների» վրա շեշտադրումը ընդգծում էին Մոսկվայում տիրող անհանդուրժողականության ընդհանուր մթնոլորտը։

Տվյալ համատեքստում առանցքային վերլուծական հետաքրքրություն է ներկայացնում արտաքին դերակատարների ազդեցության համեմատությունը Երևանում քաղաքական վարչակարգի կայունության վրա։ Եթե Թուրքիայի ղեկավարության գործողություններն ուղղված են պետական ապարատի ներսում Նիկոլ Փաշինյանի լեգիտիմության ամրապնդմանը, ապա Մոսկվայի դիրքորոշումը հակառակ ազդեցությունն է թողնում։

Անկարան բացահայտ շահագրգռվածություն է ցուցաբերում Հայաստանի իշխանությունների ներկայիս վեկտորի պահպանման հարցում. դրա վառ հաստատումը դարձավ Թուրքիայի ԱԳ նախարար Հաքան Ֆիդանի 2026 թվականի հունվարի 15-ի հայտարարությունը։ Մեկնաբանելով առաջիկա ընտրությունները՝ նա ընդգծեց գործող վարչապետի առաջատարությունը հասարակական կարծիքի հարցումներում և բացահայտ սատարեց նրա «կառուցողական դերը»՝ նշելով, որ տվյալ գիծը պետք է շարունակական լինի։

Նման հռետորաբանությունը թույլ է տալիս Փաշինյանին պետական ապարատին ներկայացնել իր արտաքին քաղաքական կուրսի արդյունավետությունը, մինչդեռ Ռուսաստանը՝ Ալեն Սիմոնյանի այցի համատեքստում, հստակ ձևավորեց Հայաստանի ներկայիս ղեկավարության կերպարը որպես մի ուժի, որը երկիրը տանում է դեպի Մոսկվայի հետ կենսական նշանակություն ունեցող կապերի խզում՝ հանուն այնպիսի դաշինքների հետ մերձեցման, որոնք Կրեմլում ընկալվում են որպես էքզիստենցիալ սպառնալիք։

Նման դիրքորոշումը կարող է սասանել հայկական բյուրոկրատիայի հավատարմությունը Նիկոլ Փաշինյանի նկատմամբ, քանի որ վերջինիս համար առանցքային դաշնակցի բացահայտ թշնամանքը դառնում է ռիսկի կրիտիկական գործոն։

Մտածե՛ք այդ մասին…»։