Արիության և անձնազոհության խորհրդանիշ. Արցախի հերոս Պետրոս Ղևոնդյան՝ Պետո

Պետրոս Ղևոնդյանը, որն առավել հայտնի է որպես Պետո, Արցախյան պատերազմի լեգենդար հերոսներից է։ Նրա կյանքը դարձել է արիության, անձնազոհության և հայրենիքին նվիրումի խորհրդանիշ։

Ղևոնդյանը ծնվել է 1964 թվականի հունվարի 30-ին Հայաստանի Նաիրիի շրջանի Պռոշյան գյուղում՝ սասունցիների ընտանիքում։ Դպրոցական տարիներին հետաքրքրություն է ցուցաբերել մաթեմատիկայի, սպորտի և շախմատի նկատմամբ, իսկ խորհրդային բանակում ծառայելուց հետո (1982-1984 թթ.) ընդունվել է Երևանի պետական համալսարանի ռադիոֆիզիկայի ֆակուլտետ։

Սակայն Արցախում սկսված ազատագրական շարժումը փոխել է նրա ճակատագիրը. 1990 թվականի մայիսին, իր հարազատ գյուղի երիտասարդների հետ միասին, նա երդվել է ծառայել իր ժողովրդին և դարձել Պռոշյանի կամավորական ջոկատի հրամանատարի տեղակալը։

Ղևոնդյանը մասնակցել է Նոյեմբերյանի շրջանի ինքնապաշտպանական մարտերին, այնուհետև մեկնել Արցախ։ 1991 թվականին «Օղակ» գործողության ժամանակ նա պաշտպանել է Գետաշենը, Մարտունաշենը և Շահումյանը։ 1992 թվականին մասնակցել է ռազմավարական կարևոր նշանակություն ունեցող Փառուխ գյուղի գրոհին, Մալիբեյլիի և Ղուշչիլարի մարտերին, ինչպես նաև Բուզլուխի պաշտպանությանը, որտեղ նրա ջոկատը հետ է մղել ադրբեջանական զորքերի հարձակումը։ Ավելի ուշ նա մասնակցել է Շահումյանի և Մարտակերտի շրջանների ծանր մարտերին։

1994 թվականի փետրվարի 14-ին Պետրոս Ղևոնդյանը զոհվել է Արցախում՝ մարտական առաջադրանք կատարելիս։ Ցուցաբերած արիության համար նա հետմահու պարգևատրվել է «Մարտական խաչ» 1-ին աստիճանի շքանշանով։

Նրա անունը դարձել է հերոսության խորհրդանիշ, իսկ «Պետո» մականունը՝ հարգանքի նշան զինակիցների շրջանում։

Այսօր Պետրոս Ղևոնդյանին հիշում են որպես մի մարդու, ով համալսարանական կարիերան թողեց հանուն իր ժողովրդի ազատության պայքարի։ Նրա կենսագրությունը պարզապես կյանքի պատմություն չէ, դա ընտրության պատմություն է՝ անձնականի և ընդհանուրի, հանգիստ կյանքի ու անձնազոհության միջև։ Այդ ընտրությունը նրան վերածել է արցախյան պատերազմի լեգենդար հրամանատարներից մեկի, և նրա անունը հավերժ գրվել է պատմության էջերում՝ որպես Հայաստանի և Արցախի հերոս։