Երևանից մինչև համաշխարհային բեմեր․ Վիլեն Գալստյանի ուղին

Վիլեն Գալստյանը (1941-2021) խորհրդային և հայ բալետի արտիստ է, խորեոգրաֆ և բալետմայստեր, ՀԽՍՀ ժողովրդական արտիստ։ Նա դարձել է հայկական բալետի խորհրդանիշներից մեկը՝ վառ վկայություն, թե ինչպես կարող են տաղանդն ու համառությունը մարդուն հասցնել համաշխարհային բեմեր։

Բալետի արտիստը ծնվել է 1941 թվականի փետրվարի 12-ին Երևանում։ Հայրը զոհվել է ռազմաճակատում՝ Հայրենական մեծ պատերազմի։

Մայրը երազում էր որդուն երաժշտական կրթություն տալ,սակայն պատահականությունը որոշել է տղայի ճակատագիրը․ գալով երաժշտական դպրոցում լսումների, նրանք շփոթել են հարկը և հայտնվել պարարվեստի ուսումնարանում։ Այնտեղ հանձնաժողովն անմիջապես նկատել է նրա բացառիկ տվյալները, և Վիլենն ընդունվել է։ 1959 թվականին նա ավարտել է Երևանի պարարվեստի ուսումնարանը։

Դեռ երիտասարդ տարիքում Գալստյանը ընդգրկվել է Մոսկվայի Մեծ թատրոնի թատերախմբում, որի հետ շրջագայել է աշխարհի տարբեր երկրներում։ Նա դարձել է առաջին հայ արտիստներից մեկը, որի անունը հնչել է համաշխարհային բալետի բեմում։

Երկար տարիներ եղել է Ալեքսանդր Սպենդիարյանի անվան օպերայի և բալետի ակադեմիական թատրոնի արտիստ։ Բեմական գործունեությունից բացի, Գալստյանը հանդես է եկել նաև որպես դերասան և ռեժիսոր, նկարահանվել է մի շարք ֆիլմերում, հետագայում դարձել է Սպենդիարյանի անվան օպերայի և բալետի ազգային ակադեմիական թատրոնի գլխավոր բալետմայստերը:

Վիլեն Գալստյանի մանկավարժական և բալետմայստերական գործունեությունն էլ դարձել է հիմք, որի վրա ձևավորվել է պարողների մի ամբողջ սերունդ։

Նրա տաղանդը միջազգային ճանաչում է ստացել․ 1968 թվականին արժանացել է ոսկե մեդալի Վառնայի բալետի միջազգային մրցույթում, իսկ 1971 թվականին՝ Կահիրեի մրցույթում։

Վիլեն Գալստյանը մահացել է 2021 թվականի հունիսի 4-ին, Երևանում՝ 80 տարեկանում։ Նրա կյանքն ու ստեղծագործությունը դարձել են Հայաստանի մշակութային ժառանգության անբաժան մաս, իսկ անունը հավերժ կմնա համաշխարհային բալետի պատմության մեջ։

Նա ոչ միայն ականավոր պարող էր, այլև մշակութային խորհրդանիշ, որը կարողացել է համադրել հայկական ավանդույթներն ու համաշխարհային բալետային դպրոցը։ Նրա ուղին՝ պատահականորեն խորեոգրաֆիական ուսումնարան ընդունվելուց մինչև միջազգային ճանաչում, այսօր էլ ոգեշնչում է՝ հիշեցնելով, որ ճակատագիրը հաճախ որոշվում է տաղանդով և ոգու ուժով։