Գևորգ Չմշկյան․ Հայ թատերարվեստի կյանքում հեղաշրջում կատարած դերասանը
07 Մարտի 2024, 23:48
![](https://media.alphanews.am/wp-content/uploads/2024/03/07222930/photo1709839920.jpeg)
Alpha News-ը շարունակում է ներկայացնել «Ալֆա պերսոնա» շարքը:
Մարտի 7-ին լրանում է հայ դերասան, ռեժիսոր, դրամատուրգ և Թիֆլիսի հայ պրոֆեսիոնալ թատրոնի ստեղծողներից մեկի ծննդյան 187-ամյակը:
Գևորգ Չմշկյանը ծնվել է Թիֆլիսում, և չնայած ծնողները երազում էին նրա համար այլ ապագայի մասին, տաղանդավոր հայն իր կյանքը կապել է հենց թատրոնի հետ: Արդեն 1863 թվականին նա դարձել է Թիֆլիսի հայկական առաջին պրոֆեսիոնալ թատերախմբի ռեժիսորն ու դերասանը։
Չմշկյանը դարձել է կենտրոնական դերերի լավագույն կատարող հայ դրամատուրգ Գաբրիել Սունդուկյանի պիեսներում, Շեքսպիրի և Շիլլերի ողբերգություններում, Մոլիերի կատակերգություններում, իր իսկ բեմադրած ներկայացումներում: Չմշկյանը խաղացել է Օթելլոյի, Շայլոկի, Ժորժ Դանդենի հետ։
Նա նաև շատ էր սիրում ռուս դասականներին և բազմիցս անդրադարձել է նրանց ստեղծագործություններին։ Հենց Չմշկյանի հետ սկսվեց հայ թատրոնի մեծ բարեփոխումը։ Նա հասկանում էր, որ դրամատուրգիան որոշիչ դեր է խաղում բեմական արվեստի բարեփոխման գործում։
«Պետք էր մոռանալ անպետք պատմական հիշողությունները, դադարել բեմադրել տարբեր շուշանիկներ, զբաղվել հայերի ժամանակակից կյանքով՝ իր լավ ու վատ կողմերով», — ասում էր նա:
Չմշկյանի և իր խմբի պայքարը ռեալիստական խաղացանկի և, առաջին հերթին, ռուսական ռեալիստական դրամատուրգիայի նկատմամբ իսկապես զարմացնում է իր հետևողականությամբ և սկզբունքայնությամբ:
«Ռեժիսորը թատերախմբի համար նույնն է, ինչ հոգին մարմնի համար», — Գևորգ Չմշկյանի հենց այս խոսքն է արդիական առ այսօր:
Գևորգ Չմշկյանը կյանքից հեռացել է 1915 թվականի հունվարի 10-ին: