Կորյուն Կազանչան. դարաշրջանի դիմանկարիչն ու ժամանակի վկան
16 Հունվարի 2026, 23:02
Կորյուն Գևորգի Կազանչանը ծնվել է 1920 թվականի հունվարի 16-ին Եկատերինոդարում։ Մանկությունն անցել է Ռուսաստանի հարավում, որտեղ նա առաջին անգամ զգացել է բնության գեղեցկությունն ու մարդկային բնավորությունների ուժը, ինչը հետագայում դարձել է նրա գեղանկարչության հիմքը:
Կազանչանի երիտասարդությունն անցել է Հայրենական մեծ պատերազմի ծանր տարիներին. նա ծառայել է որպես սերժանտ, եղել է ջոկատի հրամանատար և անցել մարտական ուղի Կովկասից մինչև Բեռլին: Նույնիսկ ռազմաճակատային պայմաններում նա մնում էր նկարիչ՝ ստեղծելով զինվորների, բժիշկների, վարորդների դիմանկարներ: Այդ աշխատանքները՝ «Դիրքում», «Ռազմական բժիշկ Շերմանի դիմանկարը», «Սանհրահանգիչը», «Ավտովաշտի վարորդ Կուլաևը», դարձան դարաշրջանի կենդանի վավերագրեր՝ արտացոլելով արիությունն ու մարդկային արժանապատվությունը:
Պատերազմից հետո նա ավարտել է Կրասնոդարի գեղարվեստի ուսումնարանը և իրեն նվիրել գեղանկարչությանը: Նրա կտավներն աչքի էին ընկնում ռեալիզմով, մանրուքների նկատմամբ ուշադրությամբ և խորը հոգեբանությամբ. նա պատկերում էր մարդկանց այնպիսին, ինչպիսին կային՝ միաժամանակ ուժեղ և խոցելի:
1953 թվականին Կազանչանը դարձել է ԽՍՀՄ Նկարիչների միության անդամ, 1969 թվականին ստացել է ՌՍՖՍՀ վաստակավոր նկարչի, իսկ 1985 թվականին՝ ՌՍՖՍՀ ժողովրդական նկարչի կոչում: Այս մրցանակները դարձել են նրա տաղանդի և հայրենական արվեստի զարգացման մեջ ունեցած ներդրման ճանաչում։ Աշխատելով դիմանկարի և թեմատիկ պատկերի ժանրերում՝ նա կարողանում էր հայացքի, կեցվածքի, հագուստի մանրամասների միջոցով փոխանցել մարդու ներաշխարհը, և նրա գործերում միշտ զգացվում էր հարգանքն անհատի նկատմամբ:
Կորյուն Կազանչանը կյանքից հեռացել է 1991 թվականի օգոստոսի 9-ին Տվերի մարզում, սակայն նրա կտավները մնացին որպես ժամանակի վկայություն և ազնիվ արվեստի օրինակ՝ հիշեցնելով, որ նկարչությունը կարող է լինել ոչ միայն էսթետիկա, այլև ճշմարտություն ու մարդկային ճակատագրի փաստաթուղթ։