Նարեկ Կարապետյանի հարցազրույցն՝ ամերիկացի աշխարհահռչակ բլոգեր և բիզնես ինֆլուենսեր Մարիո Նավֆալին

Մարիո – Նարեկ, շատ հաճելի է Ձեզ հանդիպելը, Ձեզ հետ խոսելը, այստեղ՝ Հայաստանում լինելը։ Եվ ուղղակի ուզում եմ լսարանին մի փոքր ընդհանուր պատկերացում տալ Հայաստանի մասին։ Սա մի երկիր է, որի մասին շատ չեն խոսում, բայց, գիտեք, որ  ունեցել է դառը պատմություն ցեղասպանության հետ կապված։ Բայց սա մի երկիր է, որն աշխարհաքաղաքական առումով շատ կարևոր է։ Իրանը հենց սահմանին է, որտեղ պատերազմներ են ընթանում, Ադրբեջանը մյուս սահմանին է, որի հետ դուք երկար տարիներ պատերազմել եք։ Թուրքիան մյուս սահմանին է, Ռուսաստանը՝ հյուսիսում։ Այնպես որ, դուք, և ակնհայտորեն Թրամփը միջնորդեց խաղաղության գործարքը տարածաշրջանում, որի մասին մենք նույնպես կխոսենք։ Այսպիսով, Հայաստանը շատ կարևոր երկիր է, և ձեր քաղաքականությունը նույնպես հետաքրքիր է, բայց նաև շատ մտահոգիչ, որի մասին մենք կխոսենք։ Քանի որ կա պայքար ազատության, պահպանողական արժեքների և, եթե թույլ կտաք, կարո՞ղ եմ այն կոչել որպես  էլիտաներ կամ Բրյուսել․ այդպես եմ ես դա տեսնում, և ես կցանկանայի իմանալ Ձեր կարծիքը, բայց Նարեկ, թույլ տվեք սկսել մի հարցով, թե ինչու՞ Հայաստանը աշխարհաքաղաքական այդքան մեծ նշանակություն ունի։

Նարեկ – Շատ շնորհակալ եմ, Մարիո, ինձ այս հնարավորությունը տալու համար։ Մեր երկրի հետ կապված․ մեր երկիրը աշխարհի հնագույն երկրներից մեկն է, որի մասին փաստագրված գրանցումները եւ հիշատակումները սկսվում են 25 դար առաջ՝ 2500 տարի առաջ։ Եվ մենք գտնվում ենք մի տարածաշրջանում, որը բուֆեր է այս երեք մեծ տերությունների միջև։ Հարավային Կովկասը բուֆեր է Իրանի, Թուրքիայի և Ռուսաստանի Դաշնության միջև։ Եվ այս պատճառով է, որ այն կարևոր է, քանի որ Հայաստանը Չինաստանից դեպի Եվրոպա ամենակարճ ճանապարհն է ցամաքով, կամ՝ խուսափելով հարավային և հյուսիսային լոգիստիկ ուղիներից, որոնք այժմ վտանգված են պատերազմի պատճառով։ Այդպիսով լոգիստիկ առումով Հայաստանը շատ կարևոր է  կարճաժամկետ լոգիստիկ ուղի ստեղծելու համար՝ Չինաստանից դեպի Եվրոպա և Եվրոպայից դեպի Չինաստան։ Սա առաջին գործոնն է։ Երկրորդ գործոնը՝ Ռուսաստանի Դաշնության, Թուրքիայի և Իրանի միջև հավասարակշռող բուֆեր լինելն է։ Եվ այդ պատճառով այն կարևոր տարածք է այս երկու աշխարհաքաղաքական խնդիրների համար։

Մարիո: Եվ դուք նաև ունեք ԵՄ-ն, ԵՄ-ն փորձում է ավելի մեծ ազդեցություն ունենալ այստեղ, կարծում եմ, ներկայիս վարչապետը փորձում է ավելի շատ  հակվել դեպի Եվրոպա։ Այնպես որ, կան այս բոլոր տարբեր տերությունները, որոնք փորձում են հենակետ ձեռք բերել այստեղ, ինչպես նաև ԱՄՆ-ն:  Մենք ասացինք, որ Թրամփը միջնորդում էր մի գործարք, որը ներառում է բազմաթիվ բիզնես գործարքներ, որոնք մենք կքննարկենք։ Ես չեմ նախանձում ձեզ այն դիրքում, որում գտնվում եք, շատ ռազմավարական նշանակություն ունի։ Բայց եկեք խոսենք այն մասին, թե ինչ է կատարվում հարավում, և դա պատերազմն է Իրանում։ Իրանը հարվածել է իր բոլոր հարևաններին, ըստ տեղեկությունների՝ նաև Ադրբեջանին։ Ես ուզում եմ իմանալ ձեր կարծիքը, թե արդյոք դա ճիշտ է։ Կարծում եք՝ Իրանը հարվածե՞լ է Ադրբեջանին։

Նարեկ: Մենք ստացել ենք որոշ տեղեկություններ այս մասին, մենք ունենք տեսանյութեր, մենք գիտենք, որ կան որոշ տեսանյութեր, և մենք կարծում ենք, որ դա կհանգեցնի ավելի ու ավելի մեծ լարվածության երկու երկրների միջև։ Բայց մենք հուսով ենք, որ նրանց միջև խաղաղություն կլինի, քանի որ այս տարածաշրջանում խաղաղությունը այլընտրանք չունի։ Նույնիսկ եթե մենք Ադրբեջանի հետ վատ պատմություն ունենք, մենք ուզում ենք, որ նրանք խաղաղության մեջ լինեն Իրանի, մեզ և հարևանների հետ։

Մարիո: Բայց դուք ասացիք, որ տեղեկություն ունեք։ Ի՞նչ տեսակի տեղեկություն։ Տեղեկություն, որ Իրանն իրականում հարձակվել է Ադրբեջանի վրա, թե՞ որոշ մարդիկ ասում են, որ դա կեղծ դրոշի հարձակում է, քանի որ Իրանը Ադրբեջանի վրա հարձակվելու դրդապատճառ  չունի։

Նարեկ: Ես չեմ կարծում, որ այժմ Ադրբեջանի ուղղությունը Իրանի համար առաջնահերթություն է։ Այժմ առաջին առաջնահերթությունը կառավարության կառուցվածքի կայունությունը պահպանելն է, որպեսզի այն շարունակաբար կայուն լինի, քանի որ նրանք կորցրել են երկրի ղեկավարների մեծ մասին, և ամեն օր նրանք կորցնում են նրանց։ Այդ պատճառով Իրանի համար առաջնահերթությունը երկրի կառուցվածքը պահպանելն է, որպեսզի երկիրը  չփլուզվի։

Մարիո: Դուք խոսում եք Իրանի մասին, ռեժիմի։

Նարեկ: Այո.

Մարիո: Մենք լսեցինք, որ այսօր հրամանատարներից մեկը սպանվել է՝ Լարիջանին։ Այո, նա սպանվել է այսօր։ Այնպես որ, նրանք կարծես թե եզրին են։ Բայց վերադառնալով Ադրբեջանին։ Այնպես որ, կա, և ես գիտեմ, որ դա ձեր հարևանն է, և դուք իսկապես դառը պատմություն ունեք Ադրբեջանի հետ, որի մասին մենք կխոսենք, բայց առաջին հերթին, Իսրայելը մեծ  ազդեցություն և գործարքներ  ունի Ադրբեջանի հետ։ Ադրբեջանը շատ նավթ է արտահանում Իսրայել, ուստի Իսրայելը էներգիայի առումով կախված է Ադրբեջանից, իսկ Ադրբեջանը զենքի և տեխնոլոգիաների առումով  կախված է Իսրայելից, ինչը  մեծ դեր է խաղացել Ադրբեջանի հետ ձեր պատերազմում, որի մասին մենք կխոսենք։ Այնպես որ, սա մեկ պատճառ է, թե ինչու Իրանը կարող է հարվածել Ադրբեջանին, որպես նախազգուշացում, որպեսզի նրանք  չներգրավվեն կամ չշարունակեն աջակցել Իսրայելին։ Եվ սա իմ ենթադրությունն է, ես ուզում եմ իմանալ ձեր կարծիքը, քանի որ դուք ակնհայտորեն ավելի շատ տեղեկություն ունեք, քան ես։ Եվ մյուսը, որը մի փոքր ավելի ծայրահեղ ենթադրություն է, բայց կարևոր է, այն է, որ եթե Իրանի լիամասշտաբ  ցամաքային ներխուժում լինի, ես չեմ կարծում, որ դա այդպես է, բայց երբեք չգիտեք, թե ինչ կլինի այս օրերին, կան մտավախություններ, որ Ադրբեջանը կարող է լինել այն վայրերից մեկը, որտեղ զորքերը կարող են կուտակվել և մուտք գործել Իրան։ Այնպես որ, Իրանը կարող է նախազգուշացնել Ադրբեջանին, որ թույլ չտա  ԱՄՆ զորքերին կամ օտարերկրյա զորքերին լինել իր տարածքում։ Որո՞նք են ձեր կարծիքները այս երկու տեսությունների վերաբերյալ, և արդյո՞ք կարծում եք, որ դրանցից մեկը Իրանի՝ Ադրբեջանին հարվածելու պատճառն է։

Նարեկ: Այսօրվա պատերազմը, որին բախվում է Իրանը և ամբողջ տարածաշրջանը, ցամաքային պատերազմ չէ։ Դա հիմնականում օդային հարձակումներ են և այլն։ Բայց Ադրբեջանի վրա հարձակվելով՝ Իրանը կստանա Ադրբեջանի նման թշնամի, կամ Ադրբեջանի նման հակառակորդ, Ադրբեջանի դաշնակից Թուրքիայի նման հակառակորդ, և պատերազմը կընթանա այլ ճանապարհով, այն կընթանա ավելի ավանդական ձևով։

Մարիո: Այսինքն՝ ավելի շատ զորքե՞ր։

Նարեկ: Այո, ավելի շատ զորքեր և ավելի շատ ցամաքային ուժեր։