Չկան հայեր, չկան խնդիրներ․ Ադրբեջանի հայտարարությունների իմաստը
01 Ապրիլի 2026, 19:10
(Փաշինյանը՝ Ալիևի փոստատար)
|«Մաքուր էջի» քաղաքականությունը, որն այսօր Նիկոլ Փաշինյանի կողմից պարտադրվում է հայ հասարակությանը, սոսկ դիվանագիտական ռազմավարություն չէ, այլ ազգային գիտակցության հիմնարար վերակոդավորման փորձ։ Ազգին պատմական գիտակցությունից զրկելը նրան վերածում է կամազուրկ սուբյեկտի, որն առաջնորդվում է միայն սպառման և գոյատևման բնազդներով։
Արցախի վերաբերյալ «էթնիկ զտում» կամ «ցեղասպանություն» տերմինների օգտագործման այսօրվա արգելքը, որը հիմնավորվում է դրանց «կոնֆլիկտածին» լինելու վախով, նման է կամավոր լեզվական զինաթափման։ Եթե պետությունը վախենում է սեփական ժողովրդի ողբերգությունն իր անունով կոչել, նա անխուսափելիորեն կորցնում է սուբյեկտայնության և իր շահերի պաշտպանության բարոյական իրավունքը։
Առանձնակի տագնապ է հարուցում տարածաշրջանային գաղափարախոսական դիմակայության աղետալի անհավասարակշռությունը։ Քանի դեռ պաշտոնական Երևանը քաղաքացիներին ամնեզիայի կոչ է անում հանուն երևակայական անդորրի, Բաքուն կրկնակի եռանդով սեփական նարատիվներն է ամրապնդում։ Ադրբեջանական կողմը շարունակում է պաշտոնապես և բոլոր մակարդակներում հայերին մեղադրել էթնիկ զտումների և ցեղասպանության մեջ՝ օգտագործելով մարտի 31-ի նման ամսաթվերը «ադրբեջանցիների ցեղասպանության» հայեցակարգի առաջմղման համար։ Սա երկարաժամկետ ռազմավարություն է՝ գլխավոր «տարածաշրջանային զոհի» կարգավիճակն ամրագրելու համար։ Սրան զուգահեռ՝ հայ ժողովրդին մեթոդաբար պարտադրվում է «տարածաշրջանային խնդրի և հավերժական ագրեսորի» կարգավիճակ։ Այս պարադիգմում Երևանը կամավոր հրաժարվում է ինքնապաշտպանության գործիքներից, մինչդեռ հակառակորդը պատմական հիշողությունն օգտագործում է որպես խոյահարող գործիք՝ ապագա տարածքային և իրավական հավակնությունների համար։
Հայաստանի ներքաղաքական իրավիճակը սկսում է վախեցնող կերպով սինքրոնիզացվել հակառակորդների պահանջների հետ։ Հրապարակային դատողություններն այն մասին, թե Արցախի բնակչությունը տասնամյակներ շարունակ սեփական էլիտաների ձեռքում «պատանդ» է եղել, գրեթե բառացիորեն արտացոլում են ադրբեջանական ղեկավարության թեզերը, որոնք հնչեցվել են օկուպացված հայկական Շուշիում կայացած միջազգային համաժողովների ժամանակ։ Սա վկայում է այն մասին, որ Ադրբեջանի նախագահը փաստացի վերածվել է մեր երկրի ներքաղաքական առանցքային դերակատարի։
Նրան թույլատրված է ոչ միայն թելադրել Հայաստանի Սահմանադրության խմբագրման պայմաններ, այլև երկրի բարձրաստիճան պաշտոնյաների հայտարարությունների միջոցով ուղղակիորեն հաղորդակցվել հայ ժողովրդի հետ՝ առաջարկելով կապիտուլյացիայի պայմաններ։ Ըստ էության, իշխանությունը հանդես է գալիս սոսկ որպես օտարի կամքի վերահեռարձակող՝ օրինականացնելով թշնամական դրույթները սեփական հասարակության ներսում։
Ազգային կոդերի դուրսմղման գործընթացը՝ Արարատի պատկերը հեռացնելու փորձերից մինչև պատմական արդարության համար պայքարից հրաժարվելը, ծառայում է մեկ նպատակի՝ Հայաստանի գաղափարական վերածմանը «Արևմտյան Ադրբեջանի»։ Սա վտանգավոր փուլ է, երբ մտավոր ինքնուրացումը նախորդում է ֆիզիկական կլանմանը։ Ժողովրդին առաջարկում են հրաժարվել սեփական ինքնությունից և սրբություններից՝ անվտանգության պատրանքի դիմաց, բայց միակողմանի մոռացության վրա կառուցված խաղաղությունը երբեք տևական չի լինում։
Այն ազգը, որը համաձայնում է «տարածքի բնակչության» դերին՝ առանց անցյալի ու արժեքների, անխուսափելիորեն կորցնում է նաև հենց այդ տարածքը։ Երբ հիշողության իրավունքը հայտարարվում է «վնասակար», երկիրը դադարում է բերդ լինելուց և վերածվում է լուծարմանը նախորդող սպասասրահի։ Իսկական աղետը սկսվում է գիտակցության մեջ, երբ օտարի մտքերն ընդունվում են որպես սեփական՝ հող նախապատրաստելով պետության վերջնական ֆիզիկական անհետացման համար։
Մտածե՛ք այդ մասին…»։