Հայաստանի բարձր տնտեսական ակտիվությունը դեռևս կայուն չէ
04 Փետրվարի 2026, 18:00
2025 թվականին Հայաստանում արձանագրվել է տնտեսական ակտիվության բավական բարձր աճ։ Ցուցանիշի կուտակային աճը կազմել է 9,1 տոկոս։ Ինչո՞վ է պայմանավորված տնտեսության ակտիվության նման աճը:
Նախ նշենք, որ արդյունաբերության կուտակային աճը 2025թ-ին կազմել է 4,7 տոկոս, գյուղատնտեսության դեպքում՝ 5,6 տոկոս: Գյուղատնտեսության աճն, իհարկե, ուրախալի է՝ հաշվի առնելով ոլորտի վերջին տարիների խնդրահարույց վիճակը։ Սակայն դեռ ժամանակ է պահանջվում հասկանալու, թե արդյոք այդ զարգացումը պարզապես ժամանակավոր ազդեցություն է, թե իրական վերականգնման սկիզբ։
Ամենամեծ աճը գրանցվել է շինարարության և ծառայությունների ոլորտներում՝ համապատասխանաբար 20,2 և 10,5 տոկոս: Իսկ արտաքին առևտրաշրջանառությունը շարունակել է բացասական կուտակային աճի ներքո լինել:
Ինչպես երևում է, տնտեսական ակտիվության ցուցանիշը և տնտեսության առանձին ճյուղերը տարեվերջին արձանագրել են աճի տեմպի արագացում։ Հատկապես ուշագրավ է արդյունաբերության արագացումը։ Ի՞նչ գործոնի ազդեցություն կա։
Արդյունաբերությունը տարվա վերջին ամիսներին վերականգնվել է: Սակայն պետք է նշել, որ դրան էականորեն նպաստել է հիմնային մետաղների արտադրության աճը (2025թ-ի հոկտեմբերի համեմատ աճել է 30,3 %-ով, 2024թ․ նոյեմբերի համեմատ՝ 2,9 անգամ), ինչը նշանակում է, որ կրկին վերաարտահանման ազդեցության ներքո ենք:
Ի դեպ, դրանով է պայմանավորված նաև այն հանգամանքը, որ թեև արտաքին առևտրի կուտակային ցուցանիշը շարունակում է անկումային լինել, բայց դեկտեմբերին նոյեմբերի համեմատ արտաքին առևտուրն աճել է 9,4 տոկոսով, արտահանումը՝ 13,9 տոկոսով։ Ի՞նչ կապ ունի սա արդյունաբերության աճի հետ։ Կարծես թե կապը կրկին պայմանավորված է վերաարտահանման ազդեցությամբ, որը տարեվերջին զգալիորեն անդրադարձել է նաև արտաքին առևտրաշրջանառության վիճակագրության վրա։
Ամփոփելով՝ Հայաստանի բարձր տնտեսական ակտիվությունը դեռևս մեծապես կախված է արտաքին և ժամանակավոր ազդեցություններից, ուստի այն չի կարելի համարել կայուն: