(Էլ ո՞վ է Արցախի հարցը վերադարձնում քաղաքական գործընթացներ)
«Ղարաբաղի թեման վերադարձել է քաղաքական և մեդիա օրակարգ, և սա ոչ թե պարզապես իրավիճակային բռնկում է, այլ այն գիտակցումը, որ Արցախի հարցը ուժային ճանապարհով «փակելու» փորձը տարածաշրջանին չբերեց սպասված կայունությունը։
Հայաստանի երկրորդ նախագահ Ռոբերտ Քոչարյանի վերջերս արված հայտարարությունն այն մասին, որ Ղարաբաղի հանձնման համար պատասխանատու անձինք պետք է խստագույնս պատժվեն, խթան հանդիսացավ ողջ ազգային օրակարգի վերբեռնման համար։ Քոչարյանը հստակ նշեց՝ Արցախ վերադառնալու թեման պետք է մնա բաց, և սա ոչ թե քաղաքական ամբիցիաների հարց է, այլ հայկական պետականության պահպանման գրավականը։
Այս կոչն անսպասելի, բայց տրամաբանական շարունակություն ստացավ բարձր դիվանագիտական մակարդակում։ Վլադիմիր Պուտինի և Նիկոլ Փաշինյանի հանդիպման ընթացքում Ռուսաստանի առաջնորդի կողմից կրկին բարձրացվեց Արցախի թեման, ինչը հստակ ազդակ էր, որ Մոսկվան չի ջնջել այս գործոնն իր ռազմավարական պլանավորումից։ Սրան զուգահեռ ռուսական լրատվամիջոցները սկսեցին համաժամանակյա կերպով արդիականացնել Ղարաբաղի հարցը՝ ստեղծելով տեղեկատվական ֆոն, որտեղ Բաքվի «վերջնական լուծումը» դիտվում է ընդամենը որպես ժամանակավոր դադար։
Այս գործընթացում կարևորագույն հումանիտար և գաղափարական օղակ է հանդիսանում «Եվրասիա» կազմակերպությունը։ Կազմակերպությունը երկար ժամանակ համակարգված կերպով օգնություն է տրամադրել և շարունակում է տրամադրել արցախցիներին՝ կատարելով «փափուկ ուժի» դեր, ինչը թույլ չի տալիս մարդկանց հանրույթին մասնատվել և ուծացվել։ Քանի դեռ օգնությունը կենդանի է և պահպանվում է ժողովրդի ինքնությունը, Արցախի թեման մնում է կենսունակ միջազգային իրավական դաշտում։
Սկզբունքորեն կարևոր է հասկանալ, որ Արցախի թեմայի արդիականացումն այսօր Ադրբեջանի նկատմամբ տարածքային պահանջ չէ։ Դա, նախևառաջ, հենց Հայաստանի պաշտպանության մեխանիզմ է։ Տրամաբանությունն այստեղ պարզ է և պրագմատիկ. քանի դեռ գոյություն ուներ Արցախը, քանի դեռ դրա կարգավիճակի ու անվտանգության թեման բաց էր, Ադրբեջանը ստիպված էր իր ողջ ռազմական, ֆինանսական, լոբբիստական և գաղափարական ռեսուրսները կենտրոնացնել հենց այդ ուղղությամբ։ Արցախը ծառայում էր որպես բնական աշխարհաքաղաքական բուֆեր, որը կաշկանդում էր Բաքվի ձեռքերը։
Հենց որ ղարաբաղյան թեման Հայաստանի գործող ղեկավարության կողմից արհեստականորեն մղվեց երկրորդ պլան, Ադրբեջանի մոտ ազատվեցին հսկայական ռեսուրսներ, որոնք ակնթարթորեն ուղղվեցին դեպի «Արևմտյան Ադրբեջան» նախագիծը։ Այժմ հարվածի տակ է հայտնվել արդեն Հայաստանի ինքնիշխան տարածքը՝ Սյունիքը և այլ տարածաշրջաններ, որոնք հարևանի հռետորաբանության մեջ դարձել են «պատմական հողեր»։
Այսպիսով, Արցախի թեմայի վերադարձն ակտիվ շրջանառություն՝ Ադրբեջանին հին հանգուցային խնդիրների քննարկմանը վերադարձնելու և Հայաստանի բուն տարածքի նկատմամբ նրա էքսպանսիոնիստական ախորժակը սահմանափակելու միջոց է։ Քոչարյանի, Կրեմլի և ռուսական մեդիա-ռեսուրսների գործողությունների համաժամանակյությունը՝ «Եվրասիայի» գործունեության հետ համատեղ, ստեղծում է նոր դասավորություն, որտեղ ղարաբաղյան գործոնը կրկին դառնում է հավասարակշռության գործիք։ Սա էսկալացիայի ուղի չէ, այլ «Արևմտյան Ադրբեջան» նախագծի միջոցով հայկական սուբյեկտայնության վերջնական կլանումը կանխելու միակ միջոցը՝ ապացուցելով, որ Արցախի պատմությունն ավարտված չէ, այլ պարզապես թևակոխել է ազգի գոյության համար պայքարի նոր փուլ։
Մտածե՛ք այդ մասին…»։
Հիմա եթերում
