Խաչակիրները և նրանց հրամանատար «Սպիտակ Արջը». Կարո Քահքեջյան
24 Մարտի 2026, 22:00
Կարո Քահքեջյանը, ում անվանում էին «Սպիտակ Արջ», մտավ պատմության մեջ որպես առաջին սփյուռքահայը, որը կամավոր մեկնեց կռվելու Լեռնային Ղարաբաղում։ Նրա կյանքի ուղին՝ Հալեպի ու Եվրոպայի ճանապարհներից մինչև Արցախյան առաջին պատերազմի ճակատները, վերածվել է արիության և հայրենիքի հանդեպ նվիրումի խորհրդանիշի։
Կարո Քահքեջյանը ծնվել է 1962 թվականի մարտի 24-ին Սիրիայի Հալեպ քաղաքում՝ Հայկ և Անահիտ Քահքեջյանների ընտանիքում։ Նրա պապը՝ Սահակ Ասլանը, եղել է լեգենդար զորավար Դրոյի թիկնապահը, և հայկական ռազմական ավանդույթների հետ այս կապը մեծապես կանխորոշել է Կարոյի ճակատագիրը։ Երիտասարդ տարիներին նա տեղափոխվել է ԱՄՆ, այնուհետև ճարտարապետի կրթություն ստացել Գերմանիայում՝ ավարտելով Ֆրանկֆուրտի ինժեներական համալսարանը։ Մասնագիտական գիտելիքներից բացի, նա օժտված էր բացառիկ լեզվագիտական տաղանդով. ազատ տիրապետում էր հայերենին, անգլերենին, ֆրանսերենին, գերմաներենին, իսպաներենին, թուրքերենին, քրդերենին և արաբերենին։
1988 թվականի Սպիտակի երկրաշարժից հետո Քահքեջյանն առաջին անգամ այցելել է Հայաստան՝ տուժածներին մարդասիրական օգնություն ցուցաբերելու և Սփյուռքի ռեսուրսները ներգրավելու համար։ Սակայն վճռորոշ պահը ղարաբաղյան հակամարտության սկիզբն էր. նա դարձել է առաջին սփյուռքահայը, որ կամավոր մեկնել է կռվելու Լեռնային Ղարաբաղում։
1989 թվականին Կարոն հիմնադրել և գլխավորել է «Խաչակիրներ» կամավորական ջոկատը, որը մասնակցել է Մարտունու, Հադրութի, Մարտակերտի, Լաչինի և Քարվաճառի առանցքային մարտերին։ Նրա «Սպիտակ Արջ» մականունն արտացոլում էր հրամանատարի ուժը, տոկունությունը և խիստ բնավորությունը, որը կարողացել է իր շուրջը համախմբել մարտիկների՝ պատրաստ պայքարելու հանուն Արցախի ազատության:
Քահքեջյանը զոհվել է 1993 թվականի հունիսի 26-ին՝ Մարտակերտի շրջանի Մաղավուզ գյուղի մոտ մղվող մարտում. նա ընդամենը 31 տարեկան էր։ Նրան հուղարկավորել են Եռաբլուրում՝ Հայաստանի հերոսների պանթեոնում։
Շատերի համար Կարոն դարձել է արիության և նվիրումի խորհրդանիշ, օրինակ, թե ինչպես Սփյուռքի զավակը կարող է իր կյանքը տալ պատմական հայրենիքի համար։
Կարո Քահքեջյանի կենսագրությունը մի մարդու պատմություն է, որն անցել է ճարտարապետից ու կամավորից մինչև ռազմական հրամանատարի ուղին՝ դառնալով Արցախյան առաջին պատերազմի լեգենդը։ Նրա անունը հավերժ մնացել է հայերի հիշողության մեջ՝ որպես ուժի, հավատարմության և հայրենիքի համար անձնազոհության խորհրդանիշ։