Պատմության մեջ մնացած գեներալը․ Հրաչյա Անդրեասյան

Հրաչյա Անդրեասյանը պատմության մեջ է մտել որպես խորհրդային շրջանի և Հայաստանի անկախության առաջին տարիների ամենանշանակալի հայ ռազմական գործիչներից մեկը։ Նրա կյանքն ու ծառայությունը դարձել են զինվորական գործին նվիրվածության, կարգապահության և պետության հանդեպ պատասխանատվության օրինակ։

Անդրեասյանը ծնվել է 1932 թվականի հունվարի 29-ին Կրասնոդարում՝ հայ փախստականների ընտանիքում։ Պատանեկության տարիներին ընդունվել է Նովոչերկասկի Սուվորովի անվան ակադեմիան, որտեղ ստացել է ռազմական պատրաստության առաջին հմտությունները։ Այնուհետև ավարտել է Թբիլիսիի զինվորական-հետևակային ուսումնարանը և շարունակել կրթությունը Խորհրդային Միության առաջատար՝ Ֆրունզեի անվան և Գլխավոր շտաբի ռազմական ակադեմիաներում։ Այս տարիները հիմք դրեցին նրա հետագա կարիերային, որտեղ համադրվում էին խորքային գիտելիքները, ռազմավարական մտածողությունն ու մարդկանց ղեկավարելու կարողությունը։

1978 թվականին Անդրեասյանը ստացել է գեներալ-մայորի կոչում և գլխավորել Լենինգրադի ռազմական օկրուգի 6-րդ բանակը։ Երեք տարի անց նա դարձել է գեներալ-լեյտենանտ և զբաղեցրել Հյուսիսային Կովկասի ռազմական օկրուգի շտաբի պետի պաշտոնը։ Նրա գործունեությունն այս պաշտոններում առանձնացել է համակարգվածությամբ և անձնակազմի պատրաստման նկատմամբ ուշադրությամբ, ինչը նպաստել է բանակի մարտունակության ամրապնդմանը։

Անդրեասյանի կենսագրության մեջ առանձնահատուկ նշանակություն ունեն Խորհրդային Միության փլուզումից հետո ընկած տարիները։ 1992–1994 թվականներին նա եղել է ՀՀ պաշտպանության նախարարի առաջին տեղակալը և կարևոր դեր է խաղացել երկրի զինված ուժերի կազմակերպման գործում՝ Ղարաբաղյան առաջին պատերազմի ծանր պայմաններում։ Նրա փորձն ու հեղինակությունը նպաստել են անկախ Հայաստանի բանակի կառուցվածքի ձևավորմանը և արտաքին սպառնալիքներին դիմակայելու կարողությունների ամրապնդմանը։

Հրաչ Անդրեասյանը մահացել է 1999 թվականին Մոսկվայում։ 2021 թվականին նրան հետմահու շնորհվել է Հայաստանի Ազգային հերոսի կոչում՝ պետական բարձրագույն պարգև, որը դարձել է նրա ավանդի ճանաչումը հայկական պետականության պաշտպանության և կայացման գործում։

Անդրեասյանի կենսագրությունն արտացոլում է խորհրդային ռազմական ակադեմիաներում մեծացած, բայց նաև նորանկախ Հայաստանում իրենց տեղը գտած սերնդի ճակատագիրը։