Ռեժիսոր, որը հեքիաթ նվիրեց միլիոնավոր մարդկանց․ Լև Ատամանով

Լև Ատամանովը (իսկական անունը՝ Լևոն Կոնստանտինի Ատամանյան) խորհրդային մուլտիպլիկացիայի հիմնադիրներից մեկն է, հայկական անիմացիոն կինոյի հիմնադիրը, ռեժիսոր, որի ստեղծագործությունները դարձել են համաշխարհային անիմացիայի դասականներ։

Ծնվել է 1905 թվականի փետրվարի 21-ին Մոսկվայում՝ հայկական ընտանիքում։ Վաղ տարիքից հետաքրքրություն է ցուցաբերել արվեստի և կինոյի նկատմամբ։ 1926 թվականին ավարտել է Առաջին պետական կինոդպրոցը (Լև Կուլեշովի արվեստանոցը)՝ ստանալով կինոռեժիսորի դիպլոմ, և շուտով սկսել է աշխատել կինոստուդիաներում, որտեղ աստիճանաբար գտել է իր իրական կոչումը մուլտիպլիկացիայում։

1930-ականներին Ատամանովը աշխատել է Հայաստանում, որտեղ նկարահանել է իր առաջին մուլտֆիլմերը, այդ թվում՝ «Շունն ու կատուն» (1938 թ.)։ Պատերազմից հետո նա վերադարձել է Մոսկվա և 1949 թվականից դարձել «Սոյուզմուլտֆիլմ» ստուդիայի ռեժիսոր։ Հենց այստեղ են ստեղծվել նրա ամենահայտնի գործերը, որոնք նրան համաշխարհային ճանաչում են բերել։ Դրանց թվում են «Ոսկե այծքաղը» (1954 թ.), «Ձյունե թագուհին» (1957 թ.), «Կախարդական գորգը» (1948 թ.), «Բրեմենյան երաժիշտները» (1969 թ.)։ Նրա ֆիլմերն առանձնանում են վառ գեղարվեստական ձեռագրով, խոր մարդասիրական բովանդակությամբ և ազգային մոտիվները համամարդկային արժեքների հետ համադրելու բացառիկ կարողությամբ։

Նրա ստեղծագործական ժառանգության մեջ առանձնահատուկ տեղ է զբաղեցնում «Ձյունե թագուհին» մուլտֆիլմը, որը ճանաչվել է խորհրդային անիմացիայի գլուխգործոց և ազդեցություն է ունեցել նաև արտասահմանյան ռեժիսորների վրա, այդ թվում՝ Հայաո Միյաձակիի։ Ատամանովը կարողանում էր կերտել կերպարներ, որոնք դառնում էին դարաշրջանի խորհրդանիշներ, իսկ անիմացիայի ոլորտում կիրառած նրա նորարարական լուծումները մինչ օրս ուսումնասիրվում են մասնագետների կողմից։

Նրա ֆիլմերը բազմաթիվ մրցանակներ են ստացել միջազգային փառատոններում։Արվեստում ունեցած մեծ ավանդի համար Լև Ատամանովը 1978 թվականին արժանացել է ՌԽՖՍՀ ժողովրդական արտիստի կոչման։

 Նա մահացել է 1981 թվականի փետրվարի 12-ին՝ Մոսկվայում՝ թողնելով հարուստ ժառանգություն, որը շարունակում է ոգեշնչել նոր սերնդի ռեժիսորներին և հանդիսատեսին։

Լև Ատամանովը պարզապես ռեժիսոր չէր, այլ մի ամբողջ աշխարհ ստեղծած արվեստագետ, որտեղ կենդանանում են հեքիաթներն ու առասպելները, որտեղ բարությունն ու գեղեցկությունը հաղթում են չարին։ Նրա կենսագրությունը արվեստագետի ճանապարհ է, ով կարողացել է միավորել հայկական արմատներն ու խորհրդային անիմացիոն դպրոցի ավանդույթները՝ աշխարհին նվիրելով հավերժական դասական դարձած ստեղծագործություններ։