Հերոսական անցյալով սպան և մանկավարժը․ Գրիգորի Հայրապետյան

30 Ապրիլի 2026, 22:00

Հայեր

Խորհրդային Միության հերոս Գրիգորի Հայրապետյանը ծնվել է 1914 թվականի օգոստոսի 9-ին Լեռնային Ղարաբաղի Քմքաձոր (Մինգրելսկ) գյուղում։ Յոթամյա դպրոցն ավարտելուց հետո աշխատել է կոլտնտեսությունում, 1936թ. զորակոչվել բանակ և զուգահեռաբար ավարտել կրտսեր լեյտենանտների դասընթացները։

1939 թվականին Հայրապետյանը մասնակցել է Արևմտյան Ուկրաինայի ազատագրական արշավին, իսկ շուտով հայտնվել է Խորհրդա-ֆիննական պատերազմի ռազմաճակատներում։ Ղեկավարելով 756-րդ հրաձգային գնդի հրաձգային վաշտը՝ նա ցուցաբերել է բացառիկ խիզախություն․ անձամբ ոչնչացրել է հակառակորդի ավելի քան քսան զինվոր և սպա։ Խիզախության և ստորաբաժանման հմուտ ղեկավարման համար 1940 թվականի ապրիլի 7-ին նրան շնորհվել է Խորհրդային Միության հերոսի բարձրագույն կոչումը։

Վիրավորվելուց և ապաքինվելուց հետո Հայրապետյանը նշանակվել է կուրսանտական վաշտի հրամանատար Լենինգրադի հետևակային ուսումնարանում։ Հայրենական մեծ պատերազմի սկսվելուց հետո նա իր կուրսանտների հետ մասնակցել է Լուգայի պաշտպանական գծի մարտերին։ Հետագայում ղեկավարել է առանձին լեռնահրաձգային գումարտակը, մարտնչել Կովկասում և Կուբանում։

Հետպատերազմյան տարիներին շարունակել է կրթությունը․ 1948–1952 թվականներին հեռակա սովորել է Ֆրունզեի անվան ռազմական ակադեմիայում։ 1951 թվականից ծառայել է Անդրկովկասյան ռազմական օկրուգում, իսկ 1955 թվականից դասավանդել է Երևանի պոլիտեխնիկական ինստիտուտի ռազմական ամբիոնում։

Գրիգորի Հայրապետյանը կյանքի վերջին տարիներն անցկացրել է Երևանում։ Մահացել է 1998 թվականի մարտի 14-ին։ Նա սերունդներին թողել է հարուստ ռազմական, մանկավարժական և հերոսական ժառանգություն, իսկ նրա անցած ուղին առանձնանում է պատերազմական տարիներին ցուցաբերած խիզախությամբ և Հայաստանում ռազմական կրթության զարգացման գործում ունեցած նշանակալի ավանդով։