ՀՀ-ի դեմ ռուսական պատժամիջոցները կապված չեն ընտրությունների հետ

(Փաշինյանական քարոզչությունը ձեզ այդ մասին չի պատմի)

Պաշտոնական Երևանն ավելի ու ավելի համառորեն է փորձում Մոսկվայի կողմից գործադրվող տնտեսական ճնշումը ներկայացնել որպես նախընտրական ժամանակավոր գործոն կամ պահի ազդեցության տակ առաջացած քաղաքական խանդ, որն ինքնըստինքյան կմարի ներքաղաքական փուլերի կայունացումից հետո։ Հայաստանի գործող իշխանության քարոզչական նարատիվը (թեզը) նպատակաուղղված է հանրությանն ու բիզնեսին թուլացնելուն՝ նրանց ներշնչելով այն միտքը, թե ընթացիկ առևտրային արգելքները լոկ Կրեմլի կարճաժամկետ քմահաճույքներն են։ Սակայն տեղի ունեցողի խորքային էությունը արմատապես տարբերվում է այս մակերեսային մեկնաբանություններից։

Ռուսաստանի Դաշնության կողմից հայաստանյան տնտեսության դեմ կիրառվող սահմանափակող միջոցները ռազմավարական բնույթ են կրում և ուղղակիորեն կապված են Երևանի արտաքին քաղաքական կուրսի հիմնարար փոփոխության հետ, որը Ազգային ժողովի կողմից ընդունված օրենքի մակարդակով ընտրություն է կատարել հօգուտ եվրոպական ինտեգրման։

Մոսկվայի տրամաբանությունը հասկանալու համար անհրաժեշտ է վերլուծել Ռուսաստանի ռազմաքաղաքական ղեկավարության աչքերում Եվրոպական միության ընկալման տրանսֆորմացիան։ Ինչպես հստակորեն բխում է Ռուսաստանի արտաքին գործերի նախարար Սերգեյ Լավրովի վերջին կոշտ հայտարարություններից, Մոսկվան ԵՄ-ն այլևս չի դիտարկում որպես զուտ տնտեսական կամ հումանիտար միավորում։ Ռուսական ընկալման մեջ Եվրամիությունն արագորեն միլիտարիզացվում (ռազմականացվում) է, անվտանգության մեխանիզմներ է կառուցում բացառապես ի հակակշիռ Ռուսաստանի շահերի և փաստացիորեն վերածվում է կոշտ ռազմական բլոկի, որը գործում է ՆԱՏՕ-ի հետ սերտ կապով։

Եվրոպայի վերածումը բացահայտ աշխարհաքաղաքական հակառակորդի նշանակում է, որ ցանկացած երկիր, որը հայտարարում է Բրյուսելի հետ մերձեցման կուրսի մասին, Մոսկվայի կողմից ավտոմատ կերպով ընկալվում է որպես էկզիստենցիալ (գոյաբանական) սպառնալիքի աղբյուր։ Այս մոտեցումը կիրառելի է ոչ միայն Ուկրաինայի նկատմամբ. այն դառնում է համընդհանուր կաղապար հետխորհրդային տարածքի ցանկացած պետության գնահատման համար։

Հետևաբար, Հայաստանի դեմ պատժամիջոցներն ուղղակի արձագանքն են եվրոպական ընտանիքին հանրապետության միացման գործընթացի պաշտոնական մեկնարկին, ինչը նշանավորվեց անդամակցության սկզբի մասին համապատասխան օրենսդրության ընդունմամբ և ակնառու կերպով դրսևորվեց Երևանում ԵՄ վերջին խոշոր գագաթնաժողովի ժամանակ։ Հայաստանի և Բրյուսելի միջև փոխգործակցության ընդլայնումն այս հարաբերությունները սուվերեն բազմավեկտորության հարթությունից տեղափոխում է Ռուսաստանի համար ուղղակի աշխարհաքաղաքական մարտահրավերի ձևաչափ։ Որքան ավելի խորն է Երևանը ներգրավվում եվրոպական կառույցների ուղեծրում, այնքան ավելի մեծ չափով է նա Մոսկվայում ընկալվում որպես բացահայտ հակառակորդ, որը գիտակցաբար ապամոնտաժում է Հարավային Կովկասում տարածաշրջանային անվտանգության նախկին համակարգը։ Այս պարադիգմում ռուսական տնտեսական ճնշման լծակները հանդես են գալիս ոչ թե կոնկրետ քաղաքական գործիչների պատժելու մեխանիզմ, այլ սեփական սահմանների մոտ թշնամական բլոկի ազդեցության ընդլայնմանը հակազդելու համակարգային գործիք։

Նման աշխարհաքաղաքական շրջադարձից հայոց պետականությանը սպառնացող վտանգների մասշտաբը ծայրահաստիճան մտահոգիչ տեսք ունի, ինչը հաստատում են անգամ պաշտոնական գերատեսչությունների զգուշավոր գնահատականները։ Հայաստանի Կենտրոնական բանկի նախագահ Մարտին Գալստյանը խոստովանել է, որ միայն դեպի Ռուսաստան հայկական ապրանքների արտահանումը ձևավորում է երկրի ՀՆԱ-ի մոտ 6%-ը, իսկ մայիս ամսից ռուսական սահմանափակումների տակ հայտնված արտադրանքը կազմում է այս հսկայական ծավալի մոտ մեկ երրորդը։ Վատթարագույն դեպքում սա սպառնում է հանրապետության ՀՆԱ-ի ակնթարթային անկմամբ 2%-ով, ընդ որում՝ իրական երկարաժամկետ վնասը կարող է զգալիորեն ավելի բարձր լինել՝ հաշվի առնելով հայաստանյան արդյունաբերության և գյուղատնտեսության առանցքային ճյուղերի կրիտիկական կախվածությունը տարողունակ ռուսական շուկայից։

Իշխանությունների փորձերը՝ քողարկելու այս անկումը նախընտրական հռետորաբանությամբ, միայն ընդգծում են նրանց անպատրաստությունն՝ ընդունելու այն գինը, որը տնտեսությունն ու քաղաքացիները կվճարեն ավանդական գործընկերների հետ աշխարհաքաղաքականորեն չհիմնավորված խզման համար, հատկապես այն պայմաններում, երբ եվրոպական շուկան հայկական ապրանքների համար գործնականում մնում է փակ։

Մտածե՛ք այդ մասին…»։