Օլգա Գուլազյանը և հայկական արվեստի ոսկե դարաշրջանը

Օլգա Նիկողայոսի Գուլազյանը ծնվել է 1886 թվականի հունվարի 8-ին Թիֆլիսում և դարձել է հայկական թատրոնի ու կինոյի ամենանշանավոր դեմքերից մեկը։ Նրա ստեղծագործական գործունեությունը սկսվել է 1901 թվականին Թիֆլիսի հայկական թատրոնում, որտեղ նա անմիջապես աչքի է ընկել խոր զգացողությամբ և վառ անհատականությամբ օժտված դերասանուհու կերպարով։ Արդեն երիտասարդ տարիքում նա հյուրախաղերով հանդես է եկել Բաքվում, Հյուսիսային Կովկասի քաղաքներում, Մոսկվայում և Պետերբուրգում, ինչպես նաև ելույթներ է ունեցել Թուրքիայում և Եգիպտոսում, ինչը վկայում է նրա բեմական աշխարհագրության լայնության և պահանջված լինելու մասին։

1926 թվականից Գուլազյանը իր ճակատագիրը կապել է Երևանի Գաբրիել Սունդուկյանի անվան ակադեմիական թատրոնի հետ, որտեղ աշխատել է մինչև կյանքի վերջը։ Նրա դերերը դասական և ժամանակակից բեմադրություններում դարձել են հայկական բեմի ոսկե ֆոնդի մաս։ Նա կարողանում էր ստեղծել հոգեբանական խորությամբ լեցուն կերպարներ և փոխանցել կերպարների ներաշխարհը այնպես, որ հանդիսատեսը զգար արվեստի կենդանի շունչը։ Նրա բեմական խաղաոճը առանձնանում էր զսպվածությամբ և ճշգրտությամբ, ինչն էլ յուրաքանչյուր դեր դարձնում էր համոզիչ և հիշարժան։

Օլգա Գուլազյանը նկարահանվել է նաև կինոյում։ Նրա աշխատանքներից կարելի է նշել մասնակցությունը «Դավիթ Բեկ» և «Հարսնատես» ֆիլմերում, ինչպես նաև այլ նախագծերում, որտեղ նա կարողացել է բեմական արտահայտչականությունը փոխանցել էկրանին։ Նրա կինոդերագրությունը այնքան ընդարձակ չէ, որքան թատերական ժառանգությունը, սակայն կինոյում ունեցած յուրաքանչյուր դեր նշանակալի է եղել և նոր երանգներ է հաղորդել նրա ստեղծագործական դիմանկարին։

Իր երկարամյա կարիերայի ընթացքում Գուլազյանը արժանացել է լայն ճանաչման և բազմաթիվ պարգևների։ 1935 թվականին նրան շնորհվել է Հայկական ԽՍՀ ժողովրդական արտիստի կոչումը։ 1952 թվականին նա դարձել է Ստալինյան մրցանակի դափնեկիր, իսկ 1967 թվականին՝ Հայկական ԽՍՀ պետական մրցանակի դափնեկիր։ Նա պարգևատրվել է նաև Լենինի և Աշխատանքային Կարմիր Դրոշի շքանշաններով, ինչը ևս մեկ անգամ ընդգծում է նրա մեծ ավանդը մշակույթի զարգացման գործում։

Օլգա Գուլազյանը կյանքից հեռացել է 1970 թվականի մայիսի 27-ին Երևանում՝ թողնելով հարուստ ստեղծագործական ժառանգություն։ Նրա անունը հավերժ կապված է հայկական թատրոնի ծաղկման և ազգային կինեմատոգրաֆիայի կայացման պատմության հետ։