Պարույր Սինյավսկի. «Չինաստանի «փափուկ ուժը»՝ Բրյուս Լիից մինչև գլոբալ շուկաներ. «Ալֆա զրուցակից»
27 Սեպտեմբերի 2026, 14:00
«Ալֆա զրուցակից» փոդքասթի շրջանակում Alpha News-ի գլխավոր խմբագիր Տիգրան Քոչարյանի և Չինաստանի պետական հեռուստատեսության լրագրող Պարույր Սինյավսկու զրույցի առանցքում Չինաստանի գլոբալ վերելքն էր, նրա քաղաքական-տնտեսական մոդելն ու աշխարհաքաղաքական շահերը:
Զրույցի գլխավոր թեմաներից մեկը Չինաստանի տնտեսական հրաշքն ու կառավարման յուրահատուկ մոդելն էր: Հյուրը կոտրել է «անորակ չինական ապրանքի» մասին հնացած կարծրատիպը՝ ընդգծելով, որ 80-ականների էժանագին կրկնօրինակումներն անցյալում են. այսօր Չինաստանն արտադրում է ցանկացած որակի ապրանք՝ թելադրելով պայմաններ՝ կախված պատվիրատուի բյուջեից: Վերլուծվել է չինական կոմունիստական կուսակցության հաջողության բանալին և դարերով եկած պրագմատիզմը, որը լավագույնս դրսևորվում է Դեն Սյաոպինի բարեփոխումներով, «չինական առանձնահատկությամբ սոցիալիզմով», ինչպես նաև Հոնկոնգի և Թայվանի օրինակներով կիրառվող «Մեկ երկիր, երկու համակարգ» քաղաքականությամբ։
Չինաստանը նաև հմտորեն կիրառում է իր մշակույթը որպես «փափուկ ուժ»՝ միջազգային ասպարեզ դուրս գալու համար։ Քննարկվել է կինեմատոգրաֆի և մարտարվեստների (Ջեքի Չան, Ջեթ Լի) ահռելի դերը երկրի իմիջի կառուցման գործում։ Պարույրը, ում տարվածությունը Չինաստանով սկսվել է հենց Բրյուս Լիի արվեստի հանդեպ սիրուց, մանրամասնել է կունգ-ֆուի և ուշուի տարբերությունները՝ հստակ սահմանագիծ քաշելով Շաոլինի վանականների իրական մարտարվեստի և ժամանակակից չինական մարքեթինգային PR-ի միջև։
Պեկինի հայացքն ուղղված է նաև Հարավային Կովկաս. խորապես վերլուծվել են Չինաստանի գլոբալ շահերը Հայաստանում։ Դիտարկվել են մեր երկրի լոգիստիկ և տարանցիկ հնարավորությունները չինական նախագծած «Միջին միջանցքի» տրամաբանության մեջ, ինչպես նաև չինական տեխնոլոգիաների ներդրման և ենթակառուցվածքների շինարարության առանցքային դերը մեր տարածաշրջանում:
Միաժամանակ, անդրադարձ է կատարվել Չինաստանի ներքին շուկայի ու տեխնոլոգիական տրանսֆորմացիային՝ այնտեղ աշխատող հայերի օրինակով. եթե նախկինում օտարերկրացիների, այդ թվում՝ հայերի համար կար անգլերենի ուսուցչի հսկայական պահանջարկ, ապա այսօր առցանց կրթության և արհեստական բանականության բուռն զարգացումը հանգեցրել է պայմանների խստացման։
Այս գլոբալ չինական համատեքստում անդրադարձ է եղել նաև լրագրողի անձնական ճանապարհին: Ուկրաինացի հոր և էրզրումյան արմատներով հայ մոր (ԽՍՀՄ վաստակավոր նկարչուհի Իզաբելա Ամիրխանյանի թոռն է) ընտանիքում ծնված Պարույրն իրեն միշտ համարել է հայ ու կրում է ՀՀ անձնագիր: Նա Բրյուսովի անվան համալսարանում ուսանելուց հետո 11 տարի ապրել և սովորել է Ֆրանսիայում՝ իր աչքով տեսնելով թե՛ եվրոպական մշակույթի վրա հիմնված դասական Ֆրանսիան, թե՛ այսօր իր դիրքերն ու ազդեցությունը զիջող պետությանը, ինչից հետո նրա մասնագիտական ուղին խաչվել է աշխարհում իր դիրքերն ամրապնդող Չինաստանի հետ։
Հիմա եթերում
