Միջազգային կառույցները վերանայում են ՀՀ տնտեսության շուրջ կանխատեսումները
21 Հունվարի 2026, 18:00
Հայաստանի տնտեսության բարձր վիճակագրության մասին խոսել ենք՝ այդ թվում բարձրաձայնելով, թե որոնք են հիմնական շարժիչ ուղղություններն ու ինչ ազդեցությունների ներքո են դրանք աճ գեներացնում: Բնական է, որ այդ աճերն, անկախ պատճառներից նկատելի են միջազգային գործընկեր-կառույցների, վարկանիշային գործակալությունների կողմից նաև: Իսկ վերջին շրջանում այդ կառույցների կողմից ՀՀ տնտեսության վերաբերյալ կանխատեսումների ու գնահատականների փոփոխության միտումներ են նկատվում՝ դրական տեղաշարժով:
Մասնավորապես, Արժույթի միջազգային հիմնադրամի մշտական ներկայացուցիչը 2025թ.-ի տարեվերջին ներկայացրեց կառույցի որոշ գնահատականներ ՀՀ տնտեսության շուրջ: Վերջինս Հայաստանի տնտեսական աճի ներուժը գնահատեց 5 %, որը փոքր-ինչ բարձր է նախկին գնատահականներից: Որպես այդ վերանայման գործոններ նշվեցին ՌԴ-ից բարձր որակավորում ունեցող աշխատուժի ներհոսքը, ԱՄՀ ծրագրերի համատեքստում բարեփոխումների իրականացումը, փախստականների ինտեգրումը և խաղաղության օրակարգի ուղղությամբ քայլերի իրականացումը:
Անցնող օրերին Համաշխարհային բանկը ևս բարելավեց Հայաստանի 2025 և 2026թթ. տնտեսական աճերի վերաբերյալ կանխատեսումները: Որպես Հայաստանի տնտեսական աճին սպառնացող ռիսկ՝ ՀԲ զեկույցում նշվում է Հայաստանի ու Ադրբեջանի միջև խաղաղության գործընթացում պոտենցիալ անհաջողությունը:
Fitch գործակալությունն, իր հերթին, բարձրացրել է Հայաստանի վարկանիշի հեռանկարը՝ այն դարձնելով «դրական»: Գործակալությունն, իր հերթին, ՀՀ տնտեսական աճի կայունությունն ու ռիսկերը կապել է Ադրբեջանի հետ խաղաղության գործընթացների հետ: Զուգահեռ գործակալությունն այլ ռիսկեր ևս նշել է: Մասնավորապես, նշել է բյուջեի դեֆիցիտի խնդիրը: Ըստ գործակալության, 2025 թվականին ընդհանուր կառավարության դեֆիցիտը կազմել է ՀՆԱ-ի 5.0%-ը, որը ցածր է բյուջեով նախատեսված 5.5%-ից, բայց դեռևս գերազանցում է «BB» միջնարժեքը (3.0%), ինչը արտացոլում է կապիտալ ծախսերի և տոկոսային վճարումների նվազումը:
Գործակալությունն անդրադարձել է նաև պարտք/ՀՆԱ հարաբերակցության հարցին: Այն նրա գնահատամամբ, ՀՆԱ-ին 2025 թվականի վերջին աճել է մինչև 50,1%՝ կանխատեսելով դրա աստիճանական աճ հետագա տարիներին՝ մինչև 53,6 %:
Պարզապես հիշեցնենք պետական պարտքի հետ կապված եղած վիճակագրությունը:
Այն 2025թ. նոյեմբերի դրությամբ կազմել է 14 204,2 մլն դոլար՝ 2025 թվականի հոկտեմբերի 31-ի դրությամբ գրանցված 14 173,2 մլն դոլարի դիմաց։ Պետական պարտքի շարունակական աճի ռիսկերի մասին, հատկապես տնտեսական ոչ կայուն աճի պայմաններում, խոսել ենք բազմիցս:
Տնտեսական աճի կայունության խնդիր, ինչպես տեսնում ենք նկատելի է նաև վերոնշյալ գնահատականներում, շատ պարզ պատճառով, որ այդ աճը կապվում է բավական անորոշ հայ-ադրեբջանական գործընթացներով: Իսկ այդ կապի ընդգծումն իհարկե ունի օբյեկտիվ պատճառներ, բայց նաև՝ առնվազն բացառելի չեն քարոզչական նկատառումները:
Հիմա եթերում
