Հայկական արմատներով ֆրանսիացին, որը նվաճեց «Ֆորմուլա-1»-ը․ Ալեն Պրոստ

24 Փետրվարի 2026, 22:00

Հայեր

Ալեն Պրոստը՝ Ալեն Մարի Պասկալ Պրոստը, լեգենդար ֆրանսիացի մրցարշավորդ է։ Ծնվել է 1955 թվականի փետրվարի 24-ին Ֆրանսիայի Սեն-Շամոն քաղաքում։ Նրա հայրը՝ Անդրե Պրոստը, ֆրանսիացի էր, իսկ մայրը՝ Մարիա-Ռոզա Կարատչյանը, հայկական ծագում ուներ։

Վաղ տարիքից Ալենը հետաքրքրվում էր սպորտով, զբաղվում էր ֆուտբոլով, սակայն շուտով բացահայտել է կարտինգը, որտեղ դրսևորել է բացառիկ տաղանդ։ Մրցարշավներին մեթոդական մոտեցման և յուրաքանչյուր մանրուք վերլուծելու ունակության համար նա ստացել է «Պրոֆեսոր» մականունը։
Պրոստը «Ֆորմուլա-1»-ում իր դեբյուտը նշել է 1980 թվականին՝ Արգենտինայի Գրան պրիում, իսկ արդեն հաջորդ մրցաշրջանում տարել է առաջին հաղթանակը Ֆրանսիայի Գրան պրիում։ Իր կարիերայի ընթացքում հանդես գալով Renault, McLaren, Ferrari և Williams թիմերում՝ նա դարձել է պատմության ամենատիտղոսակիր մրցարշավորդներից մեկը՝ չորս անգամ նվաճելով աշխարհի չեմպիոնի տիտղոսը՝ 1985, 1986, 1989 և 1993 թվականներին։ 1993 թվականին ավարտելով կարիերան՝ Պրոստն ուներ 51 հաղթանակ։

Նրա կարիերայում առանձնահատուկ տեղ է զբաղեցնում դիմակայությունը Այրտոն Սեննայի հետ։ Նրանց մենամարտը դարձել է «Ֆորմուլա-1»-ի պատմության ամենադրամատիկ էջերից մեկը՝ համադրելով բարձրագույն մարզական վարպետությունն ու անձնական հակասությունները։ Պրոստը հաճախ հայտնվում էր թիմային ինտրիգների կիզակետում, ինչը նրա կարիերային հաղորդում էր որոշակի հակասական երանգ, սակայն հենց դա էլ նրա կերպարը դարձրել է այնքան նշանակալի ավտոսպորտի պատմության մեջ։

Ավտոարշավորդի կարիերան ավարտելուց հետո Պրոստը հիմնել է սեփական՝ «Prost Grand Prix» թիմը, որը մասնակցել է «Ֆորմուլա-1»-ի առաջնություններին 1997-2001 թվականներին։ Չնայած ֆինանսական դժվարությունների պատճառով թիմի գործունեությունը դադարել է, նա շարունակել է գործունեությունը ավտոսպորտում՝ համագործակցելով տարբեր նախագծերի, այդ թվում՝ Renault-ի հետ։

Ալեն Պրոստը ամուսնացած էր Անն-Մարի Բարժեսի հետ, ունի երեք երեխա, որոնցից մեկը՝ Նիկոլայը, նույնպես ավտոարշավորդ է։

Պրոստը շարունակում է մնալ մրցարշավների ռացիոնալ մոտեցման խորհրդանիշ՝ օրինակ, թե ինչպես կարող են ինտելեկտն ու ռազմավարությունը նույնքան կարևոր լինել, որքան արագությունն ու ռիսկը։ Նա հավերժ մտավ պատմության մեջ որպես «Ֆորմուլա-1»-ի մեծագույն ավտոարշավորդներից մեկը։ Նրա նվաճումները, մրցարշավային ոճը և Սեննայի հետ դիմակայությունը ձևավորել են ամբողջ մի դարաշրջան ավտոսպորտում՝ ապացուցելով, որ մրցարշավը միայն պայքար չէ ուղու վրա, այլ նաև վերլուծության, հաշվարկի և առավելագույն լարվածության պայմաններում որոշումներ ընդունելու արվեստ։