Թատրոնի և կինոյի մեծ վարպետը․ Գուժ Մանուկյան

ՀՀ ժողովրդական արտիստ Գուժ Մանուկյանը ծնվել է 1937 թվականի մայիսի 6-ին Գյումրիում՝ դրամատուրգ Ալեքսանդր Արաքսմանյանի և դերասանուհի Վալենտինա Արաքսմանյանի ընտանիքում։

1958 թվականին ավարտել է Երևանի գեղարվեստա-թատերական ինստիտուտի դերասանական բաժինը։ Ուսումն ավարտելուց հետո Մանուկյանն աշխատել է Երևանի պատանի հանդիսատեսի թատրոնում (1960–1967 թթ.)։ 1967 թվականին նա դարձել է Երևանի Հրաչյա Ղափլանյանի անվան դրամատիկական թատրոնի հիմնադիրներից մեկը, որտեղ աշխատել է մինչև կյանքի վերջը։

Մանուկյանի լավագույն դերերից են՝ Միտրոֆան (Դենիս Ֆոնվիզինի «Տհասը»), Սարո («Անուշ», ըստ Հովհաննես Թումանյանի), Պյոտր (Մաքսիմ Գորկու «Քաղքենիներ»), Բուկինգհայմ (Ուիլյամ Շեքսպիրի «Ռիչարդ III»), Բլյունչլի (Բեռնարդ Շոուի «Շոկոլադ ուտող զինվորը»), Կարանդիշև (Ալեքսանդր Օստրովսկու «Անօժիտը»)։ Նրան մեծ ճանաչում է բերել Տիգրան Մեծի դերը Պերճ Զեյթունցյանի «Աստվածների կանչը» պիեսում, որի համար 1981 թվականին արժանացել է ՀԽՍՀ պետական մրցանակի։

1964 թվականից Գուժ Մանուկյանը ակտիվորեն նկարահանվել է նաև կինոյում։ Նրա աշխատանքներից են՝ «Բաքվի 26 կոմիսարները» (Գրիգորի Կորգանով), «Քարե հովիտ»-ը (սովխոզի դիրեկտոր), «Կյանքի լավագույն կեսը» (Արմեն), «Մահկանացուդ կնքիր թամբին» (Գայ), «Սգավոր ձյունը» (Մարսելին)։ Հանդիսատեսը հատկապես հիշում է Ռուբենի դերը «Հին օրերի երգը» ֆիլմում (1982 թ.), որտեղ Մանուկյանն իր հերոսին մարմնավորել է իրեն բնորոշ խորությամբ՝ ընդգծելով պատերազմից չընկճված հասարակ մարդու ոգու ուժը։

Գուժ Մանուկյանն արժանացել է բազմաթիվ բարձր պարգևների և ճանաչումների՝ հայ թատրոնի և կինոյի զարգացման մեջ ունեցած ավանդի համար։ 1980 թվականին նրան շնորհվել է Հայկական ԽՍՀ ժողովրդական արտիստի կոչում։ Ավելի ուշ նա պարգևատրվել է Մովսես Խորենացու մեդալով։

Գուժ Մանուկյանը մահացել է 2025 թվականի հունիսի 24-ին՝ 88 տարեկանում։ Նա դարձել է 20-րդ դարի հայ թատրոնի և կինոյի խորհրդանիշ՝ միավորելով տաղանդը, բեմին նվիրվածությունը և ազգային մշակույթի խոր զգացողությունը։