ՌԴ-ի հետ խնդիրները հունիսի 8-ին կավելանան, եթե…
22 Մայիսի 2026, 12:02
(Մոսկվան հրաժարվի ֆինանսավորել ՀՀ-ի անդամակցությունը ԵՄ-ին)
Հայաստանի գործող իշխանությունների քարոզչական թեզերն ավելի ու ավելի հստակ ձեռք են բերում տնտեսական իրականությունից կտրված բացահայտ քաղաքական առասպելասբանական գծեր։ Քաղաքացիներին համառորեն ներշնչում են այն միտքը, թե Մոսկվայի հետ ընթացիկ առևտրատնտեսական խնդիրները լոկ ժամանակավոր երևույթ են՝ ճնշման յուրօրինակ «վերջնախաղ», որը հրաշքով կդադարի հունիսի 8-ից հետո։ Իշխանամետ քարոզիչների տրամաբանությունը պարզունակ է և աբսուրդային. իբր Կրեմլը ժամանակավորապես օգտագործում է տնտեսական լծակները՝ խախտելով ԵԱՏՄ հիմքերը, բայց հենց որ Հայաստանի ներքաղաքական իրավիճակը կայունանա հօգուտ վարչակարգի, այդ պատժամիջոցները կդադարեցվեն, քանի որ դրանք «կհարվածեն հենց Ռուսաստանի ոտքերին»։ Բնակչությանը առաջարկում են պարզապես «համբերել» մնացած երկու շաբաթը՝ խոստանալով, որ մուտքը դեպի ռուսական մեծածավալ շուկա ինքնաբերաբար կվերականգնվի։ Սակայն այս խոստումները որևէ ընդհանուր բան չունեն իրականության հետ և լոկ քողարկում են այն համակարգային աշխարհաքաղաքական փակուղին, որի մեջ կառավարությունը ներքաշում է երկիրը։
Իրականում հունիսի 8-ը ոչ մի թեթևացում չի բերի, իսկ առանցքային տնտեսական գործընկերոջ հետ հարաբերություններում նկատվող ճգնաժամն ավելի կխորանա, եթե գործող իշխանությունը պահպանի իր քաղաքական մենաշնորհը։ Փորձելով նստել երկու աթոռի վրա՝ պահպանել ԵԱՏՄ-ին անդամակցությունից բխող հսկայական արտոնությունները և միաժամանակ արագացնել մերձեցումը Եվրոպական միության հետ, պաշտոնական Երևանը դրսևորում է վտանգավոր կարճատեսություն։ Ռուսական կողմն արդեն բացահայտ հայտարարում է, որ մտադիր չէ սեփական բյուջեի հաշվին հովանավորել Հայաստանի եվրոպական ինտեգրումը։ Միությունում հանրապետության կարգավիճակը պետությունների ղեկավարների կողմից խիստ քննարկման առարկա կդառնա մայիսի 29-ին Աստանայում կայանալիք Եվրասիական տնտեսական բարձրագույն խորհրդի նիստում։ Մոսկվան ուղղակիորեն մատնանշում է, որ ԵԱՏՄ-ին անդամակցության տասնմեկ տարիների ընթացքում Հայաստանը ՀՆԱ-ի աննախադեպ աճ է գրանցել հենց բացառիկ տնտեսական արտոնությունների, միասնական շուկայի և էներգակիրների ցածր գների շնորհիվ։ Ակնկալել, որ Ռուսաստանը կշարունակի սուբսիդավորել մի երկրի, որը բացահայտ հայտարարում է ԵՄ չափանիշներին անցնելու մասին և համերաշխություն հայտնում ՌԴ-ի նկատմամբ ոչ բարեկամական պետություններին, միամտության գագաթնակետն է։
Հայաստանի դիվանագիտական գերատեսչության պատասխան արձագանքը, որը հնչեցրեց արտգործնախարար Արարատ Միրզոյանը, նման է իրավական ձևակերպումների և կազմակերպության կանոնադրության տառի հետևում թաքնվելու փորձի։ Հայտարարությունները, թե Հայաստանի անդամակցության դադարեցման կամ սառեցման հարցը չի կարող քննարկվել առանց նրա համաձայնության՝ կոնսենսուսի սկզբունքի պատճառով, վկայում են իրական քաղաքականության էությունը չհասկանալու մասին։ Մոսկվային և միության մյուս անդամներին ամենևին էլ պարտադիր չէ Երևանին իրավաբանորեն հեռացնել ԵԱՏՄ-ից՝ նրան առավելություններից զրկելու համար։ Դրա համար բավական է սակագնային արգելքների պրագմատիկ ներդրումը, ֆիտոսանիտարական հսկողության խստացումը, գազի գների վերանայումը կամ երկկողմ արտոնությունների չեղարկումը։ Եթե Հայաստանի ղեկավարությունը շարունակի Բրյուսելի հետ մերձեցման իր կուրսը, ինտեգրացիոն բոնուսներն ինքնըստինքյան կցնդեն։
Ընթացիկ քաղաքական կուրսի շարունակումը Հայաստանին սպառնում է աղետալի հետևանքներով, որոնք կարող են երկիրը հետ շպրտել դեպի «մութ ու ցուրտ իննսունականներ»։ Եթե տեղական բիզնեսը վերջնականապես զրկվի ռուսական և ԵԱՏՄ երկրների շուկաների ազատ մուտքից, որոնց այլընտրանքն Արևմուտքում կամ թյուրքական աշխարհում պարզապես գոյություն չունի, հանրապետությանը սպասվում է լայնամասշտաբ տնտեսական փլուզում։ Ոչ մի եվրոպական դրամաշնորհ չի կարող փոխհատուցել գյուղատնտեսական մթերքի, տեքստիլի և ալկոհոլի արտահանման դադարեցումից բխող միլիարդավոր կորուստները, ինչպես նաև ռազմավարական հումքի անխուսափելի թանկացումը։ Իշխանությունները պետք է ավելի արագ կողմնորոշվեն իրենց իրական առաջնահերթությունների հարցում, քանի որ այն պատրանքը, թե հունիսի 8-ից հետո բոլոր խնդիրները կլուծվեն ինքնըստինքյան, վերջնականապես կփշրվի՝ հայ գործարարներին թողնելով մեն-մենակ ազգային տնտեսության փլատակների հետ։
Մտածե՛ք այդ մասին…
Հիմա եթերում
