Անուն, որը դարձավ հայոց պատմության մի մասը․ Ալեք Մանուկյան

28 Հունիսի 2026, 22:00

Հայեր

Ալեք Մանուկյանը ծնվել է 1901 թվականի հունիսի 28-ին Օսմանյան կայսրության Զմյուռնիա քաղաքում՝ հայ ընտանիքում։ Նախնական կրթությունը ստացել է տեղի հայկական դպրոցներում, իսկ 19 տարեկանում գաղթել է ԱՄՆ։ Նրա առաջին հանգրվանն է դարձել Բրիջպորտը, որտեղ նա աշխատել է գործարանում և միաժամանակ հայերեն դասավանդել երեկոյան դասընթացներում։ 1924 թվականին Մանուկյանը հաստատվել է Դեթրոյթում, որտեղ աշխատանքի է անցել ավտոպահեստամասերի գործարանում։

1929 թվականին նա հիմնադրել է սեփական ընկերությունը, որը հետագայում վերածվել է «Masco Corporation» անդրազգային կորպորացիայի։ Հենց Մանուկյանն է 1954 թվականին արտոնագրել մեկ լծակով ջրի խառնիչի համակարգը, որը դարձել է կենցաղային ստանդարտ, և այն հսկայական հաջողություն է բերել ընկերությանը։ 20-րդ դարի կեսերին «Masco»-ն վերածվել է միլիարդավոր դոլարների շրջանառություն ունեցող արդյունաբերական կոնգլոմերատի։

Բիզնեսին զուգահեռ Մանուկյանն ակտիվորեն զբաղվել է հասարակական գործունեությամբ։ 1930-ական թվականներին նա անդամագրվել է Հայկական բարեգործական ընդհանուր միությանը, իսկ 1953 թվականին ընտրվել դրա նախագահ։ Նրա ղեկավարման տարիներին կազմակերպության ակտիվները 8 միլիոնից հասել են 105 միլիոն դոլարի։ Ինքը՝ Մանուկյանը, ավելի քան 40 միլիոն դոլար է նվիրաբերել հայկական Սփյուռքի և Հայկական ԽՍՀ-ի կրթական ու մշակութային ծրագրերին։ 1963 թվականին Միչիգանում բացվել է Ալեք և Մարի Մանուկյան մասնավոր դպրոցը, իսկ 1968 թվականին ստեղծվել է նրա անվան մշակութային հիմնադրամը։

Նրա գործունեությունը ստացել է միջազգային բարձր ճանաչում։ 1994 թվականին Մանուկյանին շնորհվել է Հայաստանի ազգային հերոսի կոչում՝ ժողովրդին մատուցած բացառիկ ծառայությունների համար։ Նրա անունն են կրում փողոցներ Երևանում, Ստեփանակերտում և Մոնրեալում, ինչպես նաև Դեթրոյթի քաղաքապետի նստավայրը։ Ալեք Մանուկյանը մահացել է 1996 թվականի հուլիսի 10-ին Դեթրոյթում։ 2007 թվականին նրա և կնոջ՝ Մարիի աճյունները վերահուղարկավորվել են Մայր Աթոռ Սուրբ Էջմիածնում՝ իրենց միջոցներով կառուցված թանգարան-գանձատան դիմաց։ Հայ Առաքելական Եկեղեցին ամեն տարի կատարում է Մանուկյան ամուսինների հիշատակի արարողություն՝ ընդգծելով նրանց ավանդը ժողովրդի հոգևոր և մշակութային կյանքում։

Ալեք Մանուկյանը խորհրդանիշն է այն բանի, թե ինչպես անձնական հաջողությունը կարող է ուղղվել ի բարօրություն հասարակության և հայրենիքի։ Նրա գյուտերը փոխեցին միլիոնավոր մարդկանց կենցաղը, իսկ բարեգործական գործունեությունն ամրապնդեց հայկական Սփյուռքը և սատարեց Հայաստանի զարգացմանը։