Անկախ Հայաստանի աշխարհի առաջին չեմպիոնը. Նշան Մունչյան

Բռնցքամարտիկ Նշան Մունչյանը ծնվել է 1963 թվականի հունիսի 24-ին Երևանում։ 1976 թվականին մարզիչ Արմեն Անտոնյանի ղեկավարությամբ սկսել է զբաղվել բռնցքամարտով ՝ հանդես գալով «Աշխատանք» մարզական ընկերությունում: Դեռ պատանեկության տարիներից աչքի է ընկել բացառիկ ունակություններով (մինչև 48 կգ)։

1980-ականների կեսերից Մունչյանը դասվել է ԽՍՀՄ ուժեղագույն բռնցքամարտիկների շարքին։ 1986 թվականին նա առաջին անգամ հաղթել է երկրի առաջնությունում՝ առավելության հասնելով Ալեքսանդր Մախմուտովի նկատմամբ, ում հետ մրցակցել է երկար տարիներ։ Հետագայում նա ևս երեք անգամ դարձել է ԽՍՀՄ չեմպիոն՝ 1987, 1989 և 1991 թվականներին։ 1987 թվականին Թուրինում նվաճել է Եվրոպայի առաջնության ոսկե մեդալը, իսկ 1986 թվականին՝ Մոսկվայում կայացած Բարի կամքի խաղերի ոսկե մեդալը։

Միջազգային ասպարեզում Մունչյանը ամրապնդել է իր կարգավիճակը՝ որպես լավագույն թեթև քաշային բռնցքամարտիկներից մեկը: 1989 թվականին Մոսկվայում կայացած աշխարհի առաջնությունում նա դարձել է բրոնզե մեդալակիր, իսկ 1993 թվականին Տամպերեում հասել է իր գլխավոր հաջողությանը՝ հաղթելով աշխարհի առաջնությունում (եզրափակչում պարտության է մատնել բուլղարացի Դանիել Պետրովին՝ Բարսելոնայի օլիմպիադայի արծաթե մեդալակրին)։ Այս հաղթանակը մտել է պատմության մեջ. Մունչյանը դարձել է անկախ Հայաստանի դրոշի ներքո հանդես եկող աշխարհի առաջին չեմպիոնը։

1994 թվականին նա իր նվաճումների շարքին ավելացրել է Բանգկոկում կայացած Աշխարհի գավաթը, իսկ 1996 թվականին ներկայացրել է Հայաստանը Ատլանտայի Օլիմպիական խաղերում, որտեղ կրկին հանդիպել է Պետրովին, սակայն զիջել է նրան։ Ընդհանուր առմամբ, Մունչյանն իր կարիերայի ընթացքում մենամարտել է ավելի քան 140 անգամ՝ հաղթելով ավելի քան 130-ում։

Մարզական կարիերայի ավարտից հետո նա ակտիվորեն աշխատել է մարզական կազմակերպություններում։ 1997-2007 թվականներին զբաղեցրել է Հայաստանի բռնցքամարտի ֆեդերացիայի փոխնախագահի պաշտոնը, իսկ 1999-2001 թվականներին եղել է Հայաստանի ազգային օլիմպիական կոմիտեի գլխավոր քարտուղարը։ Ավելի ուշ տեղափոխվել է ԱՄՆ, որտեղ դարձել է Լոս Անջելեսի «International Sports Union» ակումբի բռնցքամարտի գլխավոր մարզիչը։ 2013 թվականին բռնցքամարտի զարգացման գործում ներդրած ավանդի համար պարգևատրվել է Հայաստանի սպորտի նախարարության ոսկե մեդալով։

Նշան Մունչյանը հայկական բռնցքամարտի խորհրդանիշն է, մարդ, ով կարողացել է անցնել ԽՍՀՄ չեմպիոնից մինչև աշխարհի չեմպիոն դառնալու ուղին և լինել առաջին մարզիկը, ով անկախ Հայաստանին բերել է աշխարհի ոսկին։ Նրա կենսագրությունը համառության, տաղանդի և սպորտին նվիրվածության պատմություն է, և օրինակ, թե ինչպես անձնական նվաճումները կարող են դառնալ ազգային պատմության մաս։