Հայերը՝ Չեռնոբիլի աղետի հետևանքների վերացման մասնակիցներ

1986 թվականի ապրիլի 26-ին տեղի ունեցած Չեռնոբիլի վթարը դարձել է 20-րդ դարի խոշորագույն տեխնածին աղետը։ Այսօր լրանում է այդ ողբերգության 40-րդ տարելիցը, և դրա հիշատակը շարունակում է կենդանի մնալ նախկին ԽՍՀՄ բազմաթիվ երկրներում, այդ թվում՝ Հայաստանում։

Վթարի հետևանքների վերացման աշխատանքներին մասնակցել են շուրջ երեք հազար հայեր՝ ժամկետային զինծառայողներ, ինժեներներ, բժիշկներ, շինարարներ։ Նրանք մարել են հրդեհները, վնասազերծել վարակված տարածքները, կառուցել ավերված ռեակտորի վրա սարկոֆագը, բժշկական օգնություն ցուցաբերել տուժածներին։ Նրանցից շատերը գործուղումների էին մեկնում՝ չիմանալով, թե ուր են տարվում, և միայն տեղում էին հասկանում, որ հայտնվել են ճառագայթային աղետի էպիկենտրոնում։

Մասնակիցների թվում էր նաև բժիշկ-ռադիոլոգ Լև Արտիշևը, որը վերահսկում էր աղետի հետևանքների վերացման մասնակիցների ստացած ճառագայթման չափաբաժինները։ Ինքը նույնպես առողջական լուրջ խնդիրներ ստացավ, սակայն շարունակեց աշխատել և աջակցել վետերաններին։ Նման ճակատագրեր ունեցան շատերը․ տուն վերադառնալը հաճախ ուղեկցվում էր հիվանդություններով, հաշմանդամությամբ, երբեմն էլ՝ վաղաժամ մահվամբ։

Այսօր նրանց միավորում է «Չեռնոբիլ Հայաստան միություն» կազմակերպությունը, որը պաշտպանում է աղետի հետևանքների վերացման մասնակիցների իրավունքները և հասարակությանը հիշեցնում այն գնի մասին, որը վճարել են այդ մարդիկ։ Ամեն տարի Հայաստանում անցկացվում են հիշատակի միջոցառումներ, որտեղ հնչում են երախտագիտության և վշտի խոսքեր։