Հայկական ծանրամարտի ոսկե էջը. Հոկսեն Միրզոյան

Ծանրամարտիկ Հոկսեն Միրզոյանը ծնվել է 1961 թվականի հունիսի 11-ին` ՀԽՍՀ Սիսիանի շրջանի Անգեղակոտ գյուղում: 1965 թվականին նրա ընտանիքը տեղափոխվել է Էջմիածնի շրջանի Բաղրամյան գյուղ, որտեղ և անցել է ապագա չեմպիոնի մանկությունն ու պատանեկությունը: 1977 թվականին նա սկսել է զբաղվել ծանրամարտով՝ մարզիչ Աշոտ Վիլասյանի ղեկավարությամբ, և արդեն մեկ տարի անց կատարել է ԽՍՀՄ սպորտի վարպետի նորմատիվը։

Առաջին լուրջ հաջողությունները գրանցել է 1980-ականների սկզբին: 1981 թվականին Միրզոյանը հաղթել է երիտասարդների աշխարհի առաջնությունում, իսկ շուտով ընդգրկվել է ԽՍՀՄ ազգային հավաքականում: 1983 թվականին նա դարձել է աշխարհի և Եվրոպայի չեմպիոն՝ սահմանելով համաշխարհային ռեկորդներ հրում վարժությունում և ընդհանուր հաշվարկում։ Այս նվաճումները նրան դարձրել են Լոս Անջելեսի Օլիմպիական խաղերի ֆավորիտը, սակայն մասնակցությունը հնարավոր չի եղել ԽՍՀՄ մարզիկների կողմից խաղերի բոյկոտի պատճառով:

Այնուամենայնիվ, Միրզոյանը շարունակել է փայլել միջազգային ասպարեզում: «Բարեկամություն-84» մրցաշարում նա երկու անգամ բարելավել է պոկում վարժությունում աշխարհի ռեկորդը: 1988թ. Սեուլում անցկացված օլիմպիական խաղերում նա զբաղեցրել է երկրորդ տեղը, սակայն հաղթող ճանաչված բուլղարացի ծանրորդ Միտկո Գրաբլևը օգտագործել էր արգելված խթանիչներ, և ոսկե մեդալը փոխանցվել է Միրզոյանին։

Իր կարիերայի ընթացքում Միրզոյանը հինգ անգամ դարձել է ԽՍՀՄ չեմպիոն (1982, 1983, 1986, 1988, 1991 թթ.), հաղթել ԽՍՀՄ ժողովուրդների սպարտակիադաներում, սահմանել աշխարհի և համամիութենական ռեկորդներ: 1984 թվականին նրան շնորհվել է ԽՍՀՄ վաստակավոր մարզիկի կոչում:

1993 թվականին մարզական կարիերան ավարտելուց հետո Միրզոյանը նվիրվել է մարզչական և հասարակական գործունեությանը։ 1998-2004 թվականներին նա ղեկավարել է Հայաստանի ծանրամարտի ֆեդերացիան և եղել է ազգային հավաքականի գլխավոր մարզիչը: 2004 թվականից մինչ օրս զբաղեցնում է Հայաստանի Ազգային Օլիմպիական Կոմիտեի փոխնախագահի պաշտոնը և ղեկավարում է Երևանի ծանրամարտի մարզադպրոցը: Նրա սաներից են որդին՝ Առաքել Միրզոյանը՝ 2009 թվականի Եվրոպայի չեմպիոն, և եղբորորդին՝ Արայիկ Միրզոյանը՝ 2011 թվականի Եվրոպայի առաջնության արծաթե մեդալակիր։

Հոկսեն Միրզոյանի կյանքն ու կարիերան ցույց է տալիս, թե ինչպես կարող է մարդը գյուղական միջավայրից հասնել մինչև օլիմպիական բարձունքներ, ապա դառնալ հայ ծանրորդների նոր սերնդի ուսուցիչ։ Նրա անունը սպորտի պատմության մեջ մնացել է որպես ուժի, կարգապահության և հայրենիքին նվիրվածության խորհրդանիշ։