«Հայկական Պագանինի»․ Նիկոլայ Մադոյան

Հայտնի ջութակահար Նիկոլայ Մադոյանի կյանքն ու ստեղծագործությունը դարձել են վիրտուոզության, ինտելեկտի և հումանիզի միավորման վառ օրինակ։ Նա ծնվել է 1973 թվականի հունիսի 1-ին Երևանում, որտեղ վաղ մանկությունից ցույց է տվել իր երաժշտական տաղանդը։

Ութ տարեկանում նա սկսել է ջութակի մասնագիտական ուսուցումը Երևանի Կոմիտասի անվան կոնսերվատորիայի երաժշտական դպրոցում, իսկ որոշ ժամանակ անց կրթությունը շարունակել է Նովոսիբիրսկում՝ անվանի մանկավարժ Զախար Բրոնի ղեկավարությամբ։ Նրա ղեկավարությամբ Մադոյանն կարճ ժամանակում ընդգրկվել է ԽՍՀՄ ամենահեռանկարային երիտասարդ երաժիշտների շարքում՝ դառնալով Չայկովսկու անվան համամիութենական մրցույթի հաղթող։

1980-ականների վերջին նա ուսումը շարունակել է Գերմանիայում, որտեղ հայտնվել է այնպիսի համաշխարհային ապագա աստղերի շրջապատում, ինչպիսիք էին Մաքսիմ Վենգերովը և Վադիմ Ռեպինը։ Սխևենինգենում, Քյոլնում և Տոկիոյում անցկացված միջազգային մրցույթներում նրա հաջողությունները ամրապնդել են իր սերնդի ամենատաղանդավոր ջութակահարներից մեկի համբավը։ Արդեն 16 տարեկանում նրա կատարողական արվեստը բարձր է գնահատել Հերման Կրեբերսը՝ Մադոյանին անվանելով մրցույթի ամենատաղանդավոր մասնակիցը։

Երաժիշտ համերգային գործունեություն է ծավալել Եվրոպայում և Ասիայում։ Նա իր նորամուտն է նշել Շլեզվիգ-Հոլշտայնի փառատոնում՝ Մարիինյան թատրոնի նվագախմբի հետ, որի դիրիժորն էր Վալերի Գերգիևը։ Մադոյանը հանդես է եկել Ամստերդամի հանրահայտ «Կոնսերտգեբաու» համերգասրահում, ինչպես նաև հյուրախաղերով ելույթ ունեցել «London Mozart Players» կամերային նվագախմբի հետ։ Նա համագործակցել է այնպիսի առաջատար դիրիժորների հետ, ինչպիսիք են Կուրտ Մազուրը, Կլաուդիո Աբբադոն և Դմիտրի Կիտայենկոն, ինչպես նաև ճանաչված կամերային երաժիշտներ Նատալյա Գուտմանը, Քիմ Քաշքաշյանը և Բորիս Պերգամենշչիկովը։

Մադոյանի ստեղծագործական կյանքում առանձնահատուկ տեղ է զբաղեցնում կամերային երաժշտությունը։ Էլիզաբեթ Վեստենհոլցի և Կիմ Բակ Դինիտցենի հետ կազմած տրիոյում նա կատարել է Շոստակովիչի, Շուբերտի, Բեթհովենի և Ռավելի ստեղծագործությունները։ Մենդելսոնի, Պրոկոֆևի, Ֆրանկի և այլ կոմպոզիտորների սոնատների նրա համատեղ ձայնագրություններն արժանացել են երաժշտական քննադատների բարձր գնահատականին, իսկ «Gramophone» հանդեսը հատուկ ընդգծել է նրա բնատուր ինտոնացիոն ճշգրտությունը։

Մադոյանը հայտնի է նաև իր բացառիկ ռեկորդներով։ Նա մեկ երեկոյի ընթացքում կատարել է Պագանինիի բոլոր վեց կոնցերտները, իսկ 2017 թվականին ավելի քան 33 ժամ անընդմեջ ներկայացրել է համաշխարհային դասական երաժշտության 59 ստեղծագործություն՝ սահմանելով Գինեսի համաշխարհային ռեկորդ։ Այս նվաճման համար նրան շնորհվել է «Պաշտոնապես զարմանալի» կոչումը։

Երաժշտական ձեռքբերումներից բացի, Մադոյանը մեծապես զբաղվել է բարեգործական գործունեությամբ։ Նա մասնակցել է Հայաստանի երկրաշարժից տուժածներին աջակցելու նպատակով կազմակերպված համերգների, նախաձեռնել է հայկական կոմպոզիտորներին նվիրված համերգաշարեր, որոնցից ստացված հասույթն ուղղվել է երեխաների բուժմանը։ 2002 թվականին նա արժանացել է Երևանի պետական կոնսերվատորիայի պատվավոր պրոֆեսորի կոչմանը, իսկ 2004 թվականին՝ ՀՀ վաստակավոր արտիստի կոչման։

Նիկոլայ Մադոյանի կենսագրությունը պատմություն է մի արվեստագետի մասին, որը կարողացավ իր բացառիկ տաղանդը ծառայեցնել արվեստին և մարդկանց՝ թողնելով վառ ու մնայուն հետք համաշխարհային երաժշտական մշակույթում։