Հայաստանին հեռացնո՞ւմ են և՛ ԵԱՏՄ-ից, և՛ ՀԱՊԿ-ից

(2027 թվական կարող ենք մտնել տնտեսական և ռազմական ճգնաժամով)

«ՀԱՊԿ գլխավոր քարտուղար Թաալաթբեկ Մասադիկովի հայտարարությունը կարևոր փուլ է անկախ Հայաստանի պատմության մեջ։ «Հայաստանի Հանրապետության մասնակցությունը, հեռացումը և ՀԱՊԿ-ի կազմում նրա հետ կապված այլ հարցերը լուծվում են պետությունների ղեկավարների կողմից՝ Հավաքական անվտանգության խորհրդի նիստերում: Կարծում եմ՝ հարցը, թերևս, կլուծվի: Կլուծվի արդյոք այն Հավաքական անվտանգության խորհրդի առաջիկա նստաշրջանում, թե ոչ՝ դա մեր պետությունների ղեկավարներին վերաբերող հարց է», — հայտարարել է ՀԱՊԿ Գլխավոր քարտուղարը:

Մասադիկովի խոսքերն այն մասին, որ ՀՀ-ի մասնակցության կամ հնարավոր հեռացման հարցերը լուծվում են պետությունների ղեկավարների կողմից՝ Հավաքական անվտանգության խորհրդի նիստերում, և որ այս թեման կարող է դրվել առաջիկա նստաշրջանի օրակարգում, հնչում են որպես երկակի իմաստ չպարունակող նախազգուշացում: Կառույցի բարձրագույն վարչական մակարդակում փաստացի դադարել են թաքցնել․ այն սցենարը, որի դեպքում Հայաստանը կհայտնվի ՀԱՊԿ-ից դուրս, ոչ միայն դիտարկվում է, այլև գտնվում է գործնական հարթության մեջ: Այն փաստը, որ Երևանը դե ֆակտո արդեն երրորդ տարին է, ինչ չի վճարում անդամավճարները և սառեցրել է իր մասնակցությունը, միայն արագացնում է այս գործընթացը:

Զուգահեռաբար զարգանում են ոչ պակաս մտահոգիչ գործընթացներ տնտեսական ուղղությամբ: Նախօրեին հրապարակված Եվրասիական տնտեսական հանձնաժողովի զեկույցը, որը պատրաստվել է Ռուսաստանի, Բելառուսի, Ղազախստանի և Ղրղզստանի կողմից, փաստացի կոշտ վերջնագիր է ներկայացնում Երևանին: Եթե մինչև տարեվերջ երկրում չչեղարկվի Եվրոպական միությանը միանալու կուրսը կամ չսահմանվի համապատասխան հանրաքվեի անցկացման ամսաթիվը, Հայաստանի մասնակցությունը ԵԱՏՄ-ին կկասեցվի:

Փաստաթղթում բերված թվերն աղետալի են թվում ազգային տնտեսության համար: ՀՆԱ-ի կանխատեսվող 15,6% անկումը կազմում է շուրջ 4,6 միլիարդ դոլարի ուղղակի կորուստ: Գնաճի թռիչքը գրեթե 15 տոկոսային կետով, սպառողական պահանջարկի անկումը և միության գործընկերների հետ ապրանքաշրջանառության ավելի քան 55% կրճատումը սպառնում են հանգեցնել ամբողջական ոլորտների փլուզման:

ԵԱՏՄ արտոնյալ ռեժիմի գործողության դադարեցումը կործանարար հարված կհասցնի հայկական արտահանմանը, որը կարող է գահավիժել 65%-ով: Լիարժեք մաքսային և սանիտարական հսկողության վերադարձը, արտադրանքի համապատասխանության փաստաթղթերի ճանաչման չեղարկումը և պետական գնումներում առավելությունների կորուստը ակնթարթորեն կարժեզրկեն հայկական ապրանքների մրցունակությունը ավանդական շուկաներում: Առանձին հիմնախնդիր կդառնա աշխատանքային միգրանտների համար պայմանների խստացումը: Արտոնագրերի, աշխատանքի թույլտվությունների, քվոտաների վերադարձը և ԵԱՏՄ երկրներում հարյուր հազարավոր ՀՀ քաղաքացիների սոցիալական փաթեթից զրկումը անխուսափելիորեն կհանգեցնեն դեպի հայրենիք դրամական փոխանցումների կտրուկ կրճատմանը, ինչն էլ հարված կհասցնի բնակչության ամենախոցելի շերտերին:

Իրավիճակը ծավալվում է այնպես, որ արդեն 2027 թվականի հունվարի 1-ի դրությամբ Հայաստանը կարող է միաժամանակ զրկվել անդամակցությունից ինչպես տնտեսական միությանը, այնպես էլ ռազմաքաղաքական բլոկին: Գործող իշխանությունների հայտարարություններն ու քայլերը՝ Նիկոլ Փաշինյանի գլխավորությամբ, տանում են անվտանգության գոյություն ունեցող ճարտարապետության հետևողական ապամոնտաժմանն ու տնտեսական կապերի քայքայմանը: Տարածաշրջանից Ռուսաստանին դուրս մղելու և արտաքին քաղաքականությունը վերակողմնորոշելու ձգտումը տեղի է ունենում նոր պոտենցիալ գործընկերների կողմից անվտանգության որևէ իրական և իրավաբանորեն պարտավորեցնող երաշխիքների բացակայության ֆոնին:

Իրականացվող քաղաքականության արդյունքում երկիրը հայտնվում է ծայրահեղ խոցելի վիճակում: Աճող մեկուսացումը, հնարավոր ինտեգրումը թյուրքական աշխարհին՝ առանց արտաքին զսպումների ու հակակշիռների, ինչպես նաև լայնամասշտաբ տնտեսական ցնցումը ձևավորում են խորագույն համակարգային ճգնաժամի ուրվագծերը:

Եթե ներկայիս քաղաքական ուղեգիծը մնա անփոփոխ, Հայաստանը 2027 թվական կմտնի՝ զրկված լինելով պաշտպանական վահանից և կանգնելով տնտեսական լրջագույն տուրբուլենտության առջև:

Մտածե՛ք այս մասին…»։