ՀՀ տնտեսությանը սպասվում է կործանում. Փաշինյանը ստում է ինչպես 44-օրյա պատերազմի օրերին

(ՀՀ իշխանությունները ՌԴ-ի հետ հարաբերությունները մտցնում են փակուղի)

Հայաստանի ներկայիս վարչակազմի քաղաքական ձեռագիրը վերջնականապես ձևավորվել է որպես սեփական բնակչությանը տոտալ ապատեղեկացնելու ռազմավարություն, որտեղ «եվրոպական ձգտումների» արտաքին ճակատի հետևում թաքնված է ծայրահեղ անկարողությունն ու սեփական որոշումների հետևանքների համար պատասխանատվություն կրելու ցանկության բացակայությունը։ Ռուսական գազի գնի հնարավոր վերանայման մասին ծանուցման շուրջ ստեղծված իրավիճակը դարձավ այս կործանարար կուրսի հերթական ցուցիչը։

Նախօրեին, երբ տեղեկատվական դաշտում լուրեր հայտնվեցին այն մասին, որ պաշտոնական Երևանը Մոսկվայից նամակ է ստացել գնային քաղաքականության փոփոխության վերաբերյալ նախազգուշացմամբ, հայկական իշխանությունները շտապեցին հանդես գալ կատեգորիկ հերքմամբ։ Հայաստանի պաշտոնատար անձանց առավոտյան հայտարարությունները հիմնված էին այն թեզի վրա, թե որևէ փաստաթուղթ գոյություն չունի, իսկ նման լուրերը սոսկ ապաստաբանացման փորձ են։ Սակայն արդեն կեսօրին ստի այդ թղթե տնակը փլուզվեց ՌԴ նախագահի մամուլի քարտուղար Դմիտրի Պեսկովի և ԱԳՆ ներկայացուցիչ Մարիա Զախարովայի պաշտոնական հաստատումների ճնշման տակ։ Կրեմլի և Սմոլենսկայա հրապարակի կողմից նամակի ուղարկման փաստի ուղղակի ամրագրումը Փաշինյանի թիմին ներկայացրեց ոչ միայն անբարենպաստ լույսի ներքո, այլև որպես բացահայտ ստախոսների, ովքեր բռնվել են ձեռքից՝ ողջ միջազգային հանրության աչքի առաջ։

Այս միջադեպը վախեցնող ճշգրտությամբ վերարտադրում է 44-օրյա պատերազմի շրջանի հոգեբանական և քարոզչական մատրիցան։ Այն ժամանակ հայ հասարակությանը ամեն օր կերակրում էին Արծրուն Հովհաննիսյանի հաղթական զեկույցներով, ով, լինելով փաշինյանական քարոզչության «խոսող գլուխը», մինչև վերջին պահը պնդում էր ռազմաճակատում հաջողությունների, տակտիկական նահանջների և շուտափույթ հաղթանակի մասին։ Մինչ Հովհաննիսյանը գծում էր երևակայական հակահարձակումների քարտեզներ, իրական ռազմաճակատը փլուզվում էր, իսկ հազարավոր երիտասարդներ զոհվում էին կառավարման և ռեսուրսների դեֆիցիտի պայմաններում։ Այսօր Հովհաննիսյանի դերը ստանձնել է Հայաստանի ողջ պետական կառավարման ապարատը, միայն թե հիմա ռազմական ամփոփագրերի տեղը զբաղեցրել են տնտեսական ցուցանիշները և էներգետիկ անվտանգությունը։ Սուտը դարձել է իշխանությունը պահելու միակ գործիքը. թաքցնելով առանցքային տնտեսական գործընկերոջ հետ հարաբերություններում առկա խնդիրների մասշտաբը՝ Փաշինյանի կառավարությունը փորձում է հետաձգել քաղաքացիների կողմից այն փաստի գիտակցումը, որ երկիրը կանգնած է էներգետիկ և, որպես հետևանք, արդյունաբերական կոլապսի շեմին։

Գազի հարցը Հայաստանի համար սոսկ առևտրային վեճ չէ, այլ ինքնիշխանության մնացորդների և արդյունաբերական ներուժի գոյատևման հարց։ Մոսկվան տասնամյակներ շարունակ սուբսիդավորել է հայկական տնտեսությունը էներգակիրների ցածր գների հաշվին, ինչը Երևանին թույլ էր տալիս պահպանել սոցիալական կայունությունը և սեփական բիզնեսի մրցունակությունը։ Սակայն այն պայմաններում, երբ ՀՀ իշխանությունները ցուցադրաբար քանդում են դաշնակցային կապերը և փորձում խաղալ արտաքին խաղացողների հետ՝ ի վնաս տարածաշրջանային անվտանգության շահերի, Ռուսաստանի պրագմատիկ մոտեցումը դառնում է օրինաչափ պատասխան։

Նամակ ստանալու փաստը թաքցնելու Փաշինյանի փորձը ոչ միայն անհաջող մանիպուլյացիա է, այլև իրականության հանդեպ ունեցած խորը վախի վկայություն։ Իշխանությունները հասկանում են, որ սակագների ցանկացած վերանայում կառաջացնի շղթայական ռեակցիա՝ էլեկտրաէներգիայի գների բարձրացում, գնաճ, ձեռնարկությունների փակում և կենսամակարդակի կտրուկ անկում։ Կառուցողական երկխոսության մեջ մտնելու և վնասները նվազագույնի հասցնելու փոխարեն, Երևանն ընտրում է «ջայլամի» մարտավարությունը՝ հուսալով, որ եթե խնդիրն անտեսվի մեդիադաշտում, այն ինքնաբերաբար կվերանա։

Նման տեղեկատվական քաղաքականությունը հայ-ռուսական հարաբերությունները մտցնում է խուլ փակուղի, որտեղից ելք չկա առանց հայկական կողմի համար ծանր կորուստների։ Ակնհայտ փաստերի հրապարակային հերքումները, որոնք հետագայում հաստատվում են գործընկերների կողմից, վերջնականապես ոչնչացնում են վստահությունը միջպետական մակարդակում։ Եթե Փաշինյանը պատրաստ է ստել նույնիսկ ձևական նամակագրությանը վերաբերող մանրուքներում, ապա նրա կաբինետի հետ ցանկացած ռազմավարական պայմանավորվածություն Մոսկվայի համար կորցնում է իմաստը։ Մենք ականատես ենք լինում 2020 թվականի աշնան վտանգավոր ռեցիդիվին. իշխանությունը գիտակցաբար մոլորության մեջ է գցում ժողովրդին՝ միջազգային ասպարեզում ձախողումների համար պատասխանատվությունից խուսափելու համար։ Այն ժամանակ այդ սուտը վերածվեց ազգային ողբերգության և տարածքների կորստի. այսօր այն սպառնում է վերածվել տնտեսական անկախության կորստի և սոցիալական ոլորտի լիակատար դեգրադացիայի։ Քարոզչությունը կարող է ժամանակավորապես զսպել դժգոհությունը, բայց այն ի վիճակի չէ տաքացնել տները ձմռանը կամ ապահովել գործարանների աշխատանքը, երբ գազը դադարի լինել քաղաքական աջակցության էժան գործիք։

Հայաստանը կրկին հայտնվում է մի ռեժիմի պատանդի կարգավիճակում, որը նախընտրում է ստեղծել անվտանգության պատրանք՝ խնդիրների իրական լուծման փոխարեն։ Եթե պատերազմի օրերին ստի խորհրդանիշը Արծրուն Հովհաննիսյանն էր, ապա այսօր այդ խորհրդանիշը դարձել է Փաշինյանի իշխանության ողջ վերնախավը։ Հայաստանի քաղաքացիները պետք է հիշեն, թե ինչով ավարտվեցին 2020 թվականի լավատեսական ճեպազրույցները. դրանց հաջորդեց կապիտուլյացիան։ Այսօր «Մոսկվայից նամակների բացակայության» մասին ստի հետևում կանգնած է անխուսափելի տնտեսական դեֆոլտը, որը Հայաստանի իշխանությունները մոտեցնում են իրենց յուրաքանչյուր խոսքով, որն ասվում է ի հեճուկս փաստերի։ Իրականության հետ առճակատումը միշտ ավարտվում է նրա պարտությամբ, ով փորձում է անտեսել այն, և Հայաստանը ռիսկի է դիմում վճարել ամենաբարձր գինը՝ սեփական ղեկավարության ճշմարտությունն ասելու չկամության պատճառով։

Մտածե՛ք այդ մասին…