Մակրոնն Էրդողանի փոխարեն ՀՀ-ից դուրս է բերում 102-րդ ռազմաբազան

(Հայաստանում եվրոպական գագաթնաժողովի կարևոր արդյունքը)

«Երևանում կայացած եվրոպական գագաթնաժողովի արդյունքները թողնում են խորը անորոշության և Հայաստանի ինքնիշխանության համար տագնապի զգացում: Մինչ պաշտոնական քարոզչությունը տոնում է Արևմուտքի հետ հարաբերություններում «բեկումը», իրական թվերն ու հայտարարությունները վկայում են ոչ թե անվտանգության երաշխիքների, այլ դիվանագիտական թակարդի մասին: Այս խաղի հիմնական շահառուն, որքան էլ զարմանալի է, ոչ թե Հայաստանն է կամ Ֆրանսիան, այլ Թուրքիայի և Ադրբեջանի տանդեմը, որոնց տարածաշրջանից ռուսական ներկայության դուրսմղման բազմամյա երազանքները հանկարծ սկսեց հնչեցնել նախագահ Էմանուել Մակրոնը:

Ֆինանսական օրակարգի առանցքային կետերից մեկը Եվրոպական խաղաղության հիմնադրամից Հայաստանի պաշտպանունակության ամրապնդման համար 30 միլիոն եվրոյի հատկացումն էր: Առաջին հայացքից գումարը նշանակալի է թվում, սակայն մանրուքների մեջ թաքնված է էությունը. եվրոպական հավասարակշռության քաղաքականությունը ենթադրում է, որ նմանատիպ աջակցություն ստանում է նաև Ադրբեջանը: Արդյունքում «օգնությունը» վերածվում է զրոյական արդյունքով խաղի, որը չի փոխում ուժերի հավասարակշռությունը, բայց ստեղծում է աջակցության պատրանք:

Ավելին, այս միջոցներն ուղղված են բացառապես ոչ մահաբեր սարքավորումներին, ինչը իրական ռազմական սպառնալիքի պայմաններում ավելի շատ նման է սիմվոլիկ ժեստի, քան անվտանգության մեջ իրական ներդրման: Հայաստանը այս «եվրոպական փշրանքների» համար վճարում է իր ավանդական դաշնակցի հետ հիմնարար կապերի խզմամբ՝ փոխարենը չստանալով ոչինչ, բացի մոնիտորինգի և խորհրդատվության խոստումներից:

Էմանուել Մակրոնի ելույթը Երևանում դարձավ ինքնիշխան պետության ներքին գործերին լկտի միջամտության գագաթնակետը: Նրա խոսքերը, թե Հայաստանը տասնամյակներ շարունակ եղել է «Ռուսաստանի արբանյակը» և պետք է դուրս գա այդ «թակարդից», հնչում են խիստ ցինիկ: Կարևոր է հիշել, որ 2018 թվականին, երբ, ըստ Մակրոնի տրամաբանության, Հայաստանը հենց այդ «արբանյակն» էր, նա առանց վարանելու այցելում էր Երևան՝ Ֆրանկոֆոնիայի գագաթնաժողովին: Ներկայիս հռետորաբանությունը «աշխարհաքաղաքական չափահասության» մասին ոչ թե Հայաստանի անկախության մասին հոգածություն է, այլ երկիրը Մոսկվայի հետ գլոբալ դիմակայության մեջ որպես գործիք օգտագործելու փորձ: Հակասական է, բայց դեմ արտահայտվելով 102-րդ ռուսական ռազմաբազային, Մակրոնը դե ֆակտո անում է այն, ինչ երկար տարիներ անհաջող փորձում էր իրականացնել Ռեջեփ Թայիփ Էրդողանը: Ռուսական ռազմական գործոնի վերացումը՝ առանց արևմտյան իրավաբանորեն պարտավորեցնող անվտանգության երաշխիքների տրամադրման, Մակրոնին վերածում է արդյունավետ թուրքական պրոքսիի, որը հարթում է ճանապարհը պանթյուրքիստական էքսպանսիայի համար:

Առանձնակի մտահոգություն է առաջացնում նման հայտարարությունների նկատմամբ Հայաստանի իշխանությունների որևէ հստակ արձագանքի բացակայությունը: Նիկոլ Փաշինյանն ու նրա շրջապատը լռություն են պահպանում, երբ օտարերկրյա առաջնորդը թելադրում է, թե ում զորքերը պետք է գտնվեն իրենց տարածքում: Այս լռությունը ինքնիշխանության մասին ցանկացած կարգախոսից ավելի խոսուն հաստատում է Երևանի սուբյեկտայնության կորուստը: Ազգային անվտանգության հարցերին միջամտությունը կանխելու փոխարեն, երկրի ղեկավարությունը ձայնակցում է Մակրոնին, ով, ի դեպ, զարմանալի նմանություն ունի հայաստանյան վարչապետի հետ «տարածքային ձեռքբերումների» հարցում: Եթե Փաշինյանն իր անունը գրել է պատմության մեջ որպես ղեկավար, որի օրոք կորսվել է Արցախը, ապա Մակրոնը արագորեն կորցնում է ֆրանսիական ազդեցությունը Աֆրիկայում՝ հանձնելով մեկը մյուսի հետևից գաղութները: Երկու քաղաքական գործիչների դաշինքը, որոնց կարիերան նշանավորվել է աշխարհաքաղաքական նահանջներով, դժվար թե կարողանա Հայաստանին կայունություն բերել:

Ռուսաստանի հետ ռազմատեխնիկական համագործակցությունից հրաժարվելու կոչերի ֆոնին անպատասխան է մնում գլխավոր հարցը՝ ո՞վ է պաշտպանելու սահմանները: Մակրոնը հիշատակում է Frontex-ը՝ մի կառույց, որը նախատեսված է միգրացիոն հոսքերի կառավարման և սահմանների դիտարկման համար, բայց ոչ երբեք մարտական գործողություններ վարելու կամ կանոնավոր բանակներին զսպելու համար: Իրական ռազմական վահանը ԵՄ դիտորդական առաքելություններով փոխարինելու փորձը նման է նոր էսկալացիայի հրավերի:

Վերջին հաշվով, ռազմավարական գործընկերությունը, որի մասին խոսում է Ելիսեյան պալատը, առայժմ հանգում է նրան, որ Հայաստանը սեփական բյուջեից միլիոններ է ծախսում շքեղ գագաթնաժողովներ կազմակերպելու համար, իսկ փոխարենը ստանում է ՌԴ-ի հետ հակամարտության խորացում և Ադրբեջանի ու Թուրքիայի հետ դեմ առ դեմ մնալու հեռանկար: Այս բարդ շախմատային խաղում Մակրոնը խաղում է սպիտակներով, բայց հօգուտ Անկարայի, իսկ Հայաստանը ռիսկի է դիմում դառնալ ընդամենը մանրադրամ այն տախտակի վրա, որը կմաքրվի այն բանից հետո, երբ կկատարի Ռուսաստանին դուրս մղելու իր դերը:

Մտածե՛ք այդ մասին…»։