Լեգենդար հետախույզ Գոհար Վարդանյանն այսօր կդառնար 100 տարեկան

Գոհար Վարդանյանի անունը հավերժ գրվել է համաշխարհային հետախուզության պատմության մեջ։ Նրա կյանքը բացառիկ տոկունության, նվիրումի և անվախության օրինակ է, որակներ, որոնք հազվադեպ են հանդիպում անգամ ամենանշանավոր մարդկանց մոտ։

Ծնվելով Գյումրիում՝ 1926 թվականին, նա դեռ երիտասարդ տարիքում հայտնվել է այն իրադարձությունների կիզակետում, որոնք որոշում էին ժողովուրդների ճակատագրերը։ Ապագա ամուսնու՝ Գևորգ Վարդանյանի հետ միասին Գոհարը միացել է Թեհրանում գործող հակաֆաշիստական խմբին։ Հենց այնտեղ՝ 1943 թվականին, նրանք վճռորոշ դեր խաղացին հակահիտլերյան կոալիցիայի առաջնորդների դեմ ծրագրված մահափորձի կանխման գործում՝ Թեհրանի համաժողովի օրերին։ Նրանց աշխատանքը մնաց քաղաքական որոշումների ստվերում, սակայն հենց նման մարդկանց շնորհիվ աշխարհը խուսափեց աղետից։

Գոհար Վարդանյանն ապրել է գաղտնի հետախույզի կյանքով՝ առանց բացահայտ ճանաչման իրավունքի, առանց իր վաստակի մասին պատմելու հնարավորության։ Նա փոխել է անուններ, երկրներ, լեգենդներ, սակայն մշտապես հավատարիմ է մնացել մի առաքելության՝ ծառայել Հայրենիքին։ Նրա ուժը ոչ միայն բարձր պրոֆեսիոնալիզմի մեջ էր, այլև մարդկայնությունը պահպանելու բացառիկ կարողության՝ մի աշխարհում, որտեղ իշխում են գաղտնիքն ու վտանգը։ Ամուսնու հետ միասին նա տասնամյակներ է անցկացրել արտերկրում՝ մնալով չբացահայտված և հաջողակ։ Նրանց միությունը պարզապես ամուսնություն չէր, այլ իրական գործընկերություն, որտեղ սերն ու հավատարմությունը միահյուսված էին վտանգավոր մասնագիտության հետ։

Գոհար Վարդանյանը կյանքից հեռացել է 2019 թվականին, սակայն նրա կերպարը շարունակում է մնալ տոկունության և նվիրումի խորհրդանիշ։ 2025 թվականի դեկտեմբերի 25-ին նա կդառնար 100 տարեկան։ Այս հոբելյանը ևս մեկ առիթ է հիշելու նրա սխրանքը և գիտակցելու, որ նման մարդկանց հիշատակը մեր ազգային ուժի անբաժան մասն է։