ANCA Արևմտյան Շրջանը վերահաստատում է սահմանադրական չափանիշներն ու օրենքի առաջ հավասար արդարադատությունը

Լոս Անջելես, Կալիֆոռնիա – Ամերիկայի Հայ Դատի հանձնախումբը՝ Արևմտյան Շրջանը (ANCA-WR), խստորեն դատապարտում է CMS-ի ադմինիստրատոր դոկտոր Մեհմեթ Օզի կողմից հրապարակված վերջին հայտարարություններն ու տեսանյութը, որոնցում նա Լոս Անջելեսի շրջանի ենթադրյալ առողջապահական խարդախությունը կապում է «օտար ազդեցությունների» հետ՝ ներառյալ «ռուս-հայկական հանցախմբերը», և որպես հանցավորության նշաններ մատնանշում է հայկական ինքնությունը, լեզուն և համայնքային ներկայությունը։ Այսպիսի հռետորաբանությունը՝ հատկապես երբ այն տարածվում է բարձր պաշտոն զբաղեցնող դաշնային պաշտոնյայի կողմից, խաթարում է քաղաքացիական իրավունքների նորմերը և խթանում հայատյացության մթնոլորտը։

Հստակ ասենք․ խարդախությունը հանցագործություն է, և յուրաքանչյուր ապացուցված խարդախ՝ անկախ ծագումից, պետք է հետաքննվի և ենթարկվի պատասխանատվության օրենքի գերակայության շրջանակում։ Սակայն օրենքի գերակայությունը պահանջում է անհատական կասկած և ապացույցներ, այլ ոչ թե ակնարկներ՝ հիմնված լեզվի, մշակույթի կամ էթնիկ պատկանելության վրա։

«Հանրային պաշտոնյաները կրում են Սահմանադրության թե՛ տառը, թե՛ ոգին պաշտպանելու հատուկ պատասխանատվություն», — ասել է ANCA-WR-ի նախագահ Օշին Հարությունյանը։ «Երբ իրավապահ հռետորաբանությունը շեղվում է դեպի էթնիկ ընդհանրացումներ, դա թուլացնում է քաղաքացիական իրավունքների պաշտպանությունը և վտանգի տակ է դնում ամբողջ համայնքները։ Հայ ամերիկացիները, ինչպես բոլոր ամերիկացիները, արժանի են օրենքի առաջ հավասար արդարադատության — ոչ պակաս»։

Հայ ամերիկացիների համար՝ որոնց ընտանիքները կրում են Հայոց ցեղասպանության կենդանի ժառանգությունը և ավելի քան մեկ դար շարունակվող ժխտման, ջնջման ու ապամարդկայնացնող քարոզչության ծանրությունը, նման ուղերձները վերացական չեն։ Դրանք արտացոլում են պատմականորեն կիրառված օրինաչափություններ, որոնցով հայերը ներկայացվել են որպես «ուրիշ», արդարացվել է բացառումը և հրահրվել է թշնամանք։ Երբ նման հռետորաբանությունը հնչում է դաշնային պաշտոնյայի կողմից, որը պատասխանատու է հանրային առողջապահական ծրագրերի պահպանության համար, այն առանձնապես վտանգավոր է․ կա ռիսկ, որ հանրային ամբողջականության օրինական ջանքերը կվերածվեն կարծրատիպերի, հավաքական մեղադրանքի և քավության նոխազ դարձնելու գործիքի։ Բացի այդ, դոկտոր Օզի հրապարակային դիրքորոշումները՝ հայ ամերիկացիների համար ուղղակի և խորքային կարևորություն ունեցող հարցերի շուրջ, ներառյալ Հայոց ցեղասպանության ժխտումը և նրա անմիջական կապերը Թուրքիայի հետ, առավել ևս պարտադրում են, որ նրա վարքագիծը որպես դաշնային պաշտոնյա լինի խիստ չեզոք, ապացույցների վրա հիմնված և զերծ էթնիկ ընդհանրացումներից։

ANCA-WR-ը խորապես մտահոգված է, որ այս ձևակերպումը արդեն գործում է որպես հանրայնորեն ուժեղացված ատելության ուղերձ․ այն հանրությանը ազդանշան է տալիս, թե հայկական ինքնությունն ինքնին կասկածելի է, խրախուսում է հայ-ամերիկյան բիզնեսների և մասնագետների նկատմամբ ոտնձգությունները, և հիմք է ստեղծում խտրական կիրառման համար։ Սա այն ուղին է, որով խարանը վերածվում է ատելության միջադեպերի, իսկ կողմնակալությունը՝ քաղաքացիական իրավունքների խախտումների։

ԱՄՆ Սահմանադրությունն ու մեր քաղաքացիական իրավունքների ավանդույթը պահանջում են ավելին։ Օրենքի առաջ հավասար արդարադատությունը արգելում է կառավարությանը դիտարկել ռասան, էթնիկ պատկանելությունը, ազգային ծագումը կամ լեզուն որպես հանցավոր կասկածի փոխարինիչներ։ Դաշնային պաշտոնյաները ունեն առավել բարձր պարտականություն ապահովելու, որ իրավապահ գործունեությունը լինի ոչ խտրական, ապացույցների վրա հիմնված և հարգի բոլոր համայնքների արժանապատվությունն ու իրավունքները։

ANCA-WR-ը կոչ է անում դոկտոր Օզին և CMS-ին՝

• Անմիջապես հետ վերցնել և ուղղել այն հռետորաբանությունը, որը ենթադրյալ խարդախությունը կապում է հայկական ինքնության, լեզվի կամ մշակույթի հետ, և հրապարակայնորեն հստակ հայտարարել, որ հետաքննությունները լինելու են ապացույցների վրա հիմնված և ոչ խտրական։
• Դադարեցնել հանրային ակնարկները նույնականացվող համայնքային բիզնեսների վերաբերյալ՝ առանց հաստատված, անհատական ապացույցների և իրավական ընթացակարգերի պահպանման։
• Պարտավորվել քաղաքացիական իրավունքներին համապատասխան իրավակիրառման՝ ներառյալ էթնիկ պրոֆիլավորման և լեզվով թիրախավորման դեմ ապահովագրիչ մեխանիզմները։
• Ներգրավել համայնքային շահառուներին՝ պատճառված վնասը վերականգնելու, վստահությունը վերաստեղծելու և ապահովելու, որ խարդախության դեմ պայքարի ջանքերը պաշտպանեն հիվանդներին՝ առանց վտանգի ենթարկելու թիրախավորված համայնքները։

ANCA-WR-ը վերահաստատում է․ հայ ամերիկացիները Կալիֆոռնիայի և Միացյալ Նահանգների հպարտ ներդրողներ են։ Մենք չենք ընդունի հավաքական մեղադրանքը, ռասայական կոդավորված պատմույթները կամ կառավարական հաղորդագրությունները, որոնք խթանում են հայատյացությունը և վտանգի տակ դնում մեր համայնքը։

Մենք պատրաստ ենք աջակցել խիստ և օրինական հակախարդախային կիրառմանը՝ կենտրոնացած վարքագծի, ապացույցների և հաշվետվողականության վրա, միաժամանակ պաշտպանելով մեր համայնքի և բոլոր համայնքների քաղաքացիական ու մարդու իրավունքները։

ANCA-WR-ը նշում է, որ Կոնգրեսի բազմաթիվ անդամներ հետևողականորեն հանդես են եկել հայ ամերիկացիների և այլ փոքրամասնությունների նկատմամբ ուղղված ատելության խոսքի, էթնիկ պրոֆիլավորման և խտրականության դեմ։ Այս գրասենյակների հայտարարություններն ու գործողությունները ընդգծում են երկկուսակցական ակնկալիքը, որ դաշնային իրավակիրառումը պետք է մնա ապացույցների վրա հիմնված և լիովին համապատասխան քաղաքացիական իրավունքների պաշտպանությանը։