ՎԳԻԿ-ից մինչև միջազգային ճանաչում․ Աննա Մելիքյան

Աննա Մելիքյանը կինոռեժիսոր է, սցենարիստ և պրոդյուսեր։ Նրա ֆիլմերը միջազգային կինոփառատոններում արժանացել են բարձր գնահատականի և նրան բերել են ժամանակակից ռուսական կինոյի ամենավառ դեմքերից մեկի համբավը։

Աննա Մելիքյանը ծնվել է 1976 թվականի փետրվարի 8-ին Բաքվում՝ հայկական ընտանիքում։ Նրա մանկությունն անցել է Երևանում, որտեղ ապագա ռեժիսորը վաղ տարիքից դրսևորել է ստեղծագործական ունակություններ․ նա սիրում էր պատմություններ պատմել, բեմադրել դպրոցական ներկայացումներ և իր խոսքով հեշտությամբ գրավել լսարանի ուշադրությունը։ 17 տարեկանում Աննան տեղափոխվել է Մոսկվա, որտեղ ընդունվել է Գերասիմովի անվան կինեմատոգրաֆիայի համառուսական պետական ինստիտուտ՝ Սերգեյ Սոլովյովի և Վալերի Ռուբինչիկի արվեստանոց։ Ուսումը լեգենդար այս հաստատությունում նրա համար դարձել է ռեժիսորական ձևավորման կարևորագույն փուլը։

1990-ականների կեսերին Մելիքյանը սկսել է իր գործունեությունը կինոարդյունաբերությունում՝ աշխատելով գովազդային հոլովակների և հեռուստատեսային ծրագրերի սցենարների վրա։ Ժամանակի ընթացքում նա անցել է սեփական ֆիլմերի ստեղծմանը, որոնցում ակնհայտորեն ձևավորվել է նրա յուրահատուկ ոճը՝ մելոդրամայի և նուրբ հեգնանքի համադրությունը։ Կինոքննադատները հաճախ նրա աշխատանքները բնորոշում են որպես «տխուր աչքերով կատակերգություններ», քանի որ դրանցում սերն ու մարդկային հարաբերությունները ներկայացված են միաժամանակ հուզիչ և փիլիսոփայական թախծի նրբերանգով։

Նրա դեբյուտային կարճամետրաժ ֆիլմերը արժանացել են մասնագիտական հանրության ուշադրությանը, սակայն իրական հաջողությունը եկել է լիամետրաժ աշխատանքներով։ 2008 թվականին «Ջրահարսը» («Русалка») ֆիլմը Աննա Մելիքյանին բերել է միջազգային ճանաչում․ այն ցուցադրվել է Բեռլինի կինոփառատոնում և արժանացել ռեժիսորական մրցանակի։ Հետագայում նա նկարահանել է նաև այնպիսի նշանակալի ֆիլմեր, ինչպիսիք են «Աստղը» (2014 թ.), որը պարգևատրվել է «Կինոտավր» փառատոնի մրցանակով, և «Սիրո մասին» («Про любовь», 2015 թ.), որի համար ստացել է «Ոսկե արծիվ» մրցանակը։

Աննա Մելիքյանը ընդգրկվել է այն ռեժիսորների շարքում, որոնց հեղինակավոր Variety ամսագիրը ներառել է ամենախոստումնալից երիտասարդ կինոգործիչների ցուցակում։ Նրա ֆիլմերը հաճախ ուսումնասիրում են սիրո, միայնության և կյանքի իմաստի որոնման թեմաները, սակայն դա անում են թեթև, հասանելի ձևով՝ հնարավորություն տալով հանդիսատեսին միաժամանակ և՛ ժպտալ, և՛ խորհել։

Այսօր Աննա Մելիքյանը շարունակում է ակտիվ գործունեություն ծավալել կինոյում և հեռուստատեսությունում, նկարահանում է նոր նախագծեր և զբաղվում պրոդյուսերական աշխատանքով։ Նրա ներդրումը ռուսական և հայկական մշակութային միջավայրի զարգացման գործում դժվար է գերագնահատել․ նա դարձել է կինեմատոգրաֆում կանանց հաջողության խորհրդանիշ՝ ապացուցելով, որ հեղինակային կինոն կարող է լինել և՛ խորքային, և՛ լայն հանրության համար գրավիչ։