Հայ թատրոնի լեգենդը․ Հասմիկ

Հասմիկը (Թագուհի Ստեփանոսի Հակոբյան) 20-րդ դարի առաջին կեսի Հայաստանի ամենանշանավոր դերասանուհիներից էր։ Նրա կյանքը կապված է հայ թատրոնի զարգացման պատմության հետ։

Թագուհի Հակոբյանը ծնվել է 1879 թվականի մարտի 21-ին՝ Նախիջևանում։ Վաղ տարիքից նա մասնակցել է սիրողական ներկայացումների։ Նրա տաղանդը շուտով նկատվել է, և արդեն 20-րդ դարի սկզբին դարձել է հայկական թատերական խմբերի առաջատար դերասանուհիներից մեկը։

1906 թվականին նա հրավիրվել է Թբիլիսիի հայկական դրամատիկական թատրոն, որտեղ նրա դերասանական ուղին սկսել է իր հաղթական վերելքը։ Նա փայլում էր ինչպես դասական, այնպես էլ ժամանակակից ներկայացումներում։ 1921 թվականից մինչև կյանքի վերջը Հասմիկն աշխատել է Գաբրիել Սունդուկյանի անվան ազգային ակադեմիական թատրոնում։ Նրա բեմական աշխատանքներն առանձնանում էին արտահայտչականությամբ և կերպարների ներաշխարհը փոխանցելու բացառիկ կարողությամբ։ Նա դարձել է հայկական թատրոնի զարգացման առանցքային դեմքերից մեկը, իսկ նրա անունը ամուր տեղ է զբաղեցրել երկրի մշակութային պատմության մեջ։

Իր վաստակի համար Հասմիկն արժանացել է բարձր գնահատանքի և պարգևների․ 1935 թվականին նրան շնորհվել է Հայկական ԽՍՀ ժողովրդական արտիստի կոչում, իսկ 1936 թվականին՝ Աշխատանքի հերոսի կոչում։ Բացի այդ, նա ընտրվել է Հայկական ԽՍՀ Գերագույն խորհրդի առաջին գումարման պատգամավոր, ինչը ընդգծում էր նրա նշանակությունը ոչ միայն մշակութային, այլև հասարակական կյանքում։

Հասմիկը մահացել է 1947 թվականի օգոստոսի 23-ին Երևանում՝ թողնելով հարուստ ժառանգություն թատերական արվեստում։ Նրա անունը հավերժ կապված է հայկական բեմի ծաղկման հետ, իսկ նրա դերերը մինչ օրս մնում են վարպետության և արվեստին նվիրվածության օրինակ։

Հասմիկի ստեղծագործությունը ոգեշնչում էր թե՛ գործընկերներին, թե՛ հանդիսատեսին։ Նա ցույց տվեց, որ թատրոնը կարող է լինել ոչ միայն ժամանցի միջոց, այլև ազգային ինքնության ձևավորման հզոր գործիք։ Թագուհի Հակոբյանը՝ Հասմիկը, հավերժ կմնա մարդկանց հիշողության մեջ որպես դերասանուհի, որին հաջողվեց միավորել ավանդականն ու ժամանակակիցը՝ բեմը դարձնելով ազգային ինքնության վերածննդի կենտրոն։