Իրանը ցանկանում է հաղթել, Փաշինյանը 2020-ին ցանկանում էր պարտվել
26 Մարտի 2026, 12:00
(44-օրյա և ԱՄՆ-ի կողմից Իրանի դեմ վարվող պատերազմի համեմատականը)
«ԱՄՆ-ի հետ ընթացիկ առճակատման մեջ Իրանի ռազմավարությունների և 2020 թվականին Հայաստանի գործողությունների համեմատական վերլուծությունը բացահայտում է հիմնարար տարբերություն Իրանի ղեկավարության և Նիկոլ Փաշինյանի ռազմավարական նպատակների միջև: Մինչ Թեհրանը, հետևելով Ալի Լարիջանիի ասիմետրիկ դոկտրինին, մեթոդաբար տարածաշրջանը վերածում է տնտեսական վնասների գոտու հակաիրանական կոալիցիայի համար, Երևանը 2020 թվականին «անբացատրելի» «դիվանագիտական քաղաքավարություն» էր դրսևորում թշնամու կրիտիկական ենթակառուցվածքների նկատմամբ:
Իրանն ուղղակիորեն հայտարարում է Վաշինգտոնին, որ որևէ կայունություն և ներդրում չի լինի, քանի դեռ իրանցի ժողովրդին սպառնացող վտանգը չի վերացել՝ սա ամրապնդելով ամերիկյան տնտեսական շահերի համար կրիտիկական նշանակություն ունեցող օբյեկտներին հասցվող հարվածներով: Մասնավորապես, Կատարում ՀԲԳ (հեղուկացված բնական գազ) խոշորագույն տերմինալների և Սաուդյան Արաբիայում նավթային հաբերի վրա հարձակումները, որոնցով անցնում են արևմտյան կապիտալի հիմնական հոսքերը, արդեն իսկ կաթվածահար են արել էներգակիրների գների կանխատեսելիությունը: ԱՄԷ-ում և Բահրեյնում Amazon Web Services (AWS) տվյալների կենտրոններին անօդաչուների հարվածները, ինչպես նաև Դուբայում և Մանամայում Citibank-ի մասնաճյուղերի վրա ուղղակի հարձակումները ապացուցում են, որ Իրանը հարվածում է ոչ թե պարզապես բազաներին, այլ գլոբալ խաղացողի «քսակին»՝ ագրեսիայի շարունակությունը դարձնելով թունավոր շուկաների համար:
Այս ֆոնին 2020 թվականին Հայաստանի անգործությունը Բաքու-Թբիլիսի-Ջեյհան նավթամուղի և Բաքու-Թբիլիսի-Կարս երկաթգծի նկատմամբ դիտվում է ոչ թե պարզապես տակտիկական սխալ, այլ զսպման լծակներից գիտակցված հրաժարում: Այն դեպքում, երբ Նիկոլ Փաշինյանն, ըստ էության, պահպանում էր Ադրբեջանի և Թուրքիայի տարանցիկ եկամուտները, ասիմետրիայի իրական ռազմավարությունը պահանջում էր հարվածներ հասցնել այնպիսի օբյեկտների, որոնց ոչնչացումը Բաքվի հաղթանակը կդարձներ պյուրոսյան: Նման թիրախների շարքին, բացի նշված խողովակաշարերից, պետք է դասվեին Մինգեչաուրի ՀԷԿ-ը և դրա ամբարտակը. այս հանգույցի կործանումը ոչ միայն կաթվածահար կաներ Ադրբեջանի էներգահամակարգը, այլև անհաղթահարելի լոգիստիկ դժվարություններ կստեղծեր դաշտավայրերում առաջխաղացող զորքերի համար:
Մյուս կրիտիկական օբյեկտը Սանգաչալի տերմինալն էր՝ Ադրբեջանի ողջ նավթագազային արդյունաբերության սիրտը: Մեկ դիպուկ հարվածն այս կետերին կփլուզեր Բաքվի վարկային վարկանիշը և կստիպեր BP-ի ու Chevron-ի արևմտյան բաժնետերերին պահանջել անհապաղ հրադադար՝ միլիարդավոր ներդրումները փրկելու համար: 2020-ին ուշադրությունից դուրս մնացին «Ազերի-Չիրագ-Գյունեշլի» հանքավայրի հարթակները, որոնք հանդիսանում են ադրբեջանական ագրեսիայի երկարաժամկետ ֆինանսական հիմքը:
Իսլամական հեղափոխության պահապանների կորպուսի (ԻՀՊԿ) ներկայիս հռետորաբանությունը Թրամփի հասցեին, որը նրա «գործարքների» փորձերն անվանում է աբսուրդ, ընդգծում է, որ Իրանը չի պատրաստվում պարտվել օտար կաբինետներում գրված սցենարով: Նրանք հասկանում են, որ ժամանակակից պատերազմում հաղթում է ոչ այնքան նա, ով գրավել է բարձունքը կամ վերահսկում է երկինքը, որքան նա, ով այդ բարձունքում գտնվելը դարձրել է ոչ շահավետ, իսկ «հակառակորդի հաղթանակը՝ չափազանց թանկ»: Հայաստանում սակայն, Ադրբեջանի «էներգետիկ ողնաշարին» հարվածների բացակայությունը հուշում է երկրի ղեկավարության կողմից ազգային շահերի գիտակցված սաբոտաժի մասին:
Հենց այդ պատճառով քաղաքական փոփոխությունից հետո 2020 թվականի պատերազմի մանրամասների ուսումնասիրման նոր հանձնաժողովի ստեղծումը ոչ միայն արդարության հարց է, այլև ազգային անվտանգության գործողություն: Մենք պետք է հասկանանք, թե ինչու ռազմավարական վնաս հասցնելու միջոցներ ունեցող բանակը վերածվեց սեփական ապագայի ոչնչացման պասիվ դիտորդի, մինչդեռ Իրանն այսօր ապացուցում է, որ նույնիսկ հակառակորդի տեխնիկական գերազանցության պայմաններում կարելի է թելադրել սեփական պայմաններն՝ ագրեսորի տնտեսության մեջ վերահսկելի քաոսի միջոցով:
Մտածե՛ք այդ մասին․․․»։
Հիմա եթերում
