Կասկադի և մայրաքաղաքի կարևոր խորհրդանիշների հեղինակը․ Ջիմ Թորոսյան

Ջիմ Թորոսյանը ծնվել է 1926 թվականի ապրիլի 18-ին Երևանում։ 1949 թվականին ավարտել է Երևանի պոլիտեխնիկական ինստիտուտի ճարտարապետական բաժինը, այնուհետև՝ Մոսկվայում ԽՍՀՄ ճարտարապետության ակադեմիայի ասպիրանտուրան, որտեղ նրա ղեկավարն էր խորհրդային ճարտարապետության հիմնադիրներից մեկը՝ Կոնստանտին Ալաբյանը։ Դեռ ուսանողական տարիներից Թորոսյանը հետաքրքրված էր նոր նշանների որոնմամբ՝ ձգտելով համադրել հայկական ճարտարապետական ավանդույթներն ու ժամանակակից միտումները։

1950-ականների վերջից նա ակտիվ գործունեություն է ծավալել Երևանում՝ դառնալով Հայկական ԽՍՀ ճարտարապետների միության անդամ։ Նրա նախագծերը աչքի էին ընկնում գեղարվեստական արտահայտչականությամբ։ Ամենահայտնի աշխատանքներից են Երևանի քաղաքապետարանի շենքը, Երևանի պատմության թանգարանը, ինչպես նաև «Կասկադ» ճարտարապետական համալիրը, որը դարձել է մայրաքաղաքի խորհրդանիշներից մեկը։ Թորոսյանը նաև հայկական մշակույթի նշանավոր գործիչներին նվիրված հուշարձանների հեղինակ է՝ Եղիշե Չարենցի, Պարույր Սևակի, Միքայել Նալբանդյանի, ինչպես նաև Ստեփան Շահումյանի և Նաիրի Զարյանի կիսանդրիների։

Ճարտարապետը ձգտում էր ստեղծել այնպիսի տարածքներ, որոնք ոչ միայն կկատարեին գործնական նշանակություն, այլև կդառնային ժողովրդի մշակութային հիշողության մաս։ Նրա նախագծերը առանձնանում էին բնական լանդշաֆտի հետ ներդաշնակությամբ և պատմական միջավայրի նկատմամբ հարգանքով։ «Կասկադը», օրինակ, մտածված էր որպես ճարտարապետական կամուրջ քաղաքի կենտրոնի և վերին թաղամասերի միջև։;;;

Իր ձեռքբերումների համար Թորոսյանը արժանացել է բարձր պարգևների՝ ԽՍՀՄ պետական մրցանակի (1977 թ.), Հայկական ԽՍՀ պետական մրցանակի (1983 թ.), «Պատվո նշան» և Աշխատանքային կարմիր դրոշի շքանշանների։ 1983 թվականին դարձել է ԽՍՀՄ Գեղարվեստի ակադեմիայի ակադեմիկոս, իսկ 1988 թվականին ստացել ԽՍՀՄ ժողովրդական ճարտարապետի կոչումը՝ մասնագիտական բարձրագույն ճանաչումներից մեկը։

Ջիմ Թորոսյանը ճարտարապետ էր, ով կարողացել է միավորել ազգային ավանդույթներն ու արդիականությունը։ Նրա ստեղծագործությունները դարձել են Երևանի խորհրդանիշներ և Հայաստանի մշակութային ժառանգության կարևոր մաս, իսկ նրա կյանքը՝ արվեստին ու հասարակությանը ծառայելու օրինակ։