(Փաշինյանը թույլ տվեց ոտնահարել Հայաստանի ինքնիշխանությունը)
«Հայաստանի շուրջ ստեղծված այսօրվա աշխարհաքաղաքական իրականությունը հիշեցնում է աճուրդ, որտեղ լոտը ոչ թե պարզապես Սյունիքով անցնող ճանապարհն է, այլ սեփական տարածքը տնօրինելու երկրի իրավունքը։ Ոմանք գուցե ասեն, թե երկիրը վերածվել է «արևելյան բազառի» նմանակի, բայց մենք կկանգնենք «աճուրդ» ձևակերպման վրա։
Թուրքիայի ԱԳ նախարար Հաքան Ֆիդանի հայտարարությունները և արևմտյան մամուլի, մասնավորապես՝ Financial Times-ի վերջին հրապարակումները բացահայտում են ցինիկ մի սխեմա. քանի դեռ պաշտոնական Երևանը դատողություններ է անում «Խաղաղության խաչմերուկի» մասին, Անկարան արդեն ամբողջ թափով վաճառում է այդ «խաչմերուկը» համաշխարհային տերություններին՝ որպես Հորմուզի նեղուցի գլոբալ այլընտրանք։ Սա Սյունիքը Հայաստանի ինքնիշխան տարածքից վերածում է մանրադրամի՝ մեծ էներգետիկ և լոգիստիկ խաղում։
Հաքան Ֆիդանը բացահայտորեն անվանում է այսպես կոչված «Զանգեզուրի միջանցքի» գործարկումը կրիտիկական քայլ՝ փաստացի անտեսելով հայկական կողմի դիրքորոշումը ինքնիշխանության և իրավազորության վերաբերյալ։ Ավելին, ԱՄՆ-ի կողմից աջակցվող և Թուրքիայի կողմից առաջ մղվող TRIPP նախագիծն ուղղակիորեն մատնանշում է, որ հայկական հաղորդակցությունների ճակատագիրը քննարկվում է Անկարա-Բաքու-Վաշինգտոն-Բրյուսել քառանկյունում, որտեղ Հայաստանի ձայնին վերապահված է ձևական համաձայնության դերը։ Բանակցությունները Հայաստանի մասին ընթանում են առանց Հայաստանի…
Ինքնիշխանությունը Նիկոլ Փաշինյանի մեկնաբանությամբ վերածվել է պատրանքի, որի հետևում թաքնված է առանցքային ազգային շահերի դե ֆակտո արտաքին կառավարումը։ երբ Թուրքիայի ղեկավարությունը ներկայացնում է «Միջին միջանցքը» (և «Զանգեզուրի միջանցքը» որպես դրա մաս) որպես Եվրոպայի համար «կայունության կղզյակ», ակնհայտ է դառնում, որ Հայաստանին արդեն ներառել են օտարի սցենարում՝ առանց նրա մասնակցության, ինչպես նաև առանց Թեհրանի դիրքորոշմանը ուշադրություն դարձնելու։
Ֆիդանն ընդգծում է կողմերի «անկեղծությունը» և խաղաղության ստորագրման մոտ լինելը, սակայն այդ խաղաղությունը նման է պետականության մնացորդների կապիտուլյացիայի՝ ի շահ թուրք-ադրբեջանական տանդեմի։ Սյունիքի օգտագործումը որպես Հորմուզի նեղուցի այլընտրանք՝ հակամարտությունը հանում է գլոբալ դիմակայության մակարդակի, որտեղ Հայաստանը ռիսկի է դիմում դառնալ մի տարածք, որը պարզապես կկտրեն-կանցնեն տարանցիկ ուղիներով՝ զրկելով դրանց նկատմամբ իրական վերահսկողությունից։
Եթե այսօր, դեռևս ունենալով ձևական լծակներ, Փաշինյանը թույլ է տալիս Իլհամ Ալիևին և Ռեջեփ Թայիփ Էրդողանին դիվանագիտական ֆորումներում առևտուր անել հայկական հողով, ապա օրինաչափ և սարսափելի հարց է առաջանում հունիսի 7-ից հետո սպասվող ապագայի մասին։ Իր իշխանությունը պահպանելու դեպքում Փաշինյանը կստանա մանդատ, որն Անկարայի կողմից կընկալվի որպես Հայաստանի վերջնական հրաժարում դիմադրությունից։
Եթե հիմա Թուրքիան միայն առաջարկում է Հայաստանով անցնող հաղորդակցությունները որպես ապրանք, ապա հունիսի 7-ից հետո նա կանցնի այդ ապրանքի անմիջական կառավարմանը։ Մի երկիր, որի առաջնորդը լեգիտիմացնում է սեփական ինքնիշխանության առևտուրը հանուն թվացյալ «խաղաղության դարաշրջանի», անխուսափելիորեն կվերածվի լոգիստիկ կցորդի։
Անկարան և Բաքուն չեն կանգնի ճանապարհների վրա. Սյունիքը վերջնականապես «միջանցքային» տրամաբանությանը հանձնելուց հետո «սակարկությունների» հաջորդ թեման կդառնան ժողովրդագրական փոփոխությունները և Հայաստանի քաղաքական վերակառուցումը՝ թուրքական տարանցման կարիքներին համապատասխան։
Թողնելով իշխանությունը մի մարդու ձեռքում, ով թույլ տվեց ինքնիշխան տարածքի վերածումը այլ երկրների ծովային նեղուցների այլընտրանքի, Հայաստանը ռիսկի է դիմում արթնանալ մի իրականությունում, որտեղ նրա սահմանները, օրենքները և անվտանգությունը կորոշվեն բացառապես Անկարայի գրասենյակներում, իսկ ազգային կառավարության դերը կհանգի սեփական պետականության փլատակների վրա օտարի բեռնահոսքերի սպասարկմանը։ Սրան գումարեք նաև այն, որ Փաշինյանը փոխում է Սահմանադրությունը Բաքվի պահանջով, և կհասկանաք, թե ուր են տանում այս գործընթացները։
Մտածե՛ք այդ մասին…»։
Հիմա եթերում
