Արցախի խրամատներից մինչև «Գարեգին Նժդեհ». մարտիկի և դերասանի՝ Արտաշես Ալեքսանյանի ուղին

Դերասան Արտաշես Ալեքսանյանը ծնվել է 1961 թվականի հուլիսի 17-ին, Երևանում։ Սովորել է Լենինականի թիվ 33 դպրոցում, այնուհետև՝ Խորեն Աբրահամյանի ղեկավարությամբ գործող Գաբրիել Սունդուկյանի անվան ազգային ակադեմիական թատրոնի ստուդիայում։

1984-1988 թվականներին կրթությունը շարունակել է Մոսկվայի Կինեմատոգրաֆիայի համամիութենական պետական ինստիտուտում (ՎԳԻԿ)՝ Արմեն Ջիգարխանյանի արվեստանոցում։ Դեռ ուսանողական տարիներից սկսել է նկարահանվել կինոյում. նրա առաջին դերերը եղել են Սվերդլովսկի կինոստուդիայի և «Ղազախֆիլմ»-ի արտադրության ֆիլմերում։

Թատրոնում Ալեքսանյանը կերտել է տասնյակ դերեր՝ սկսած դասական կերպարներից («Համլետ», «Մակբեթ») մինչև ազգային բեմադրություններ («Արա Գեղեցիկ», «Հիշատակի օր. 1915 թ.»): Նա աշխատել է Սունդուկյանի անվան մայր թատրոնում, Մհեր Մկրտչյանի անվան Երևանի արտիստական թատրոնում, ինչպես նաև Չեխիայում, որտեղ բեմադրել է «Ռևիզոր», «Շունը դեզի վրա» և այլ ներկայացումներ։ 2011 թվականին հիմնել է սեփական թատերական ստուդիան և հանդիսատեսին ներկայացրել «Հայերի դատը մարդկության դատն է» բեմադրությունը։

Կինոն նրան մեծ ճանաչում է բերել։ Նրա լավագույն կինոաշխատանքներից են «Ինկած բերդի իշխանուհին» (որի համար արժանացել է «Տարվա լավագույն դերասան» մրցանակին), «Ռուսական տապան», «Բանդիտական Պետերբուրգ», «Գարեգին Նժդեհ», «Մի վախեցիր» և «Poker.am» ֆիլմերը։ Ալեքսանյանի հերոսները ուժեղ, բայց միևնույն ժամանակ ներքին փափկությամբ օժտված անհատներ էին, ինչն էլ նրա կերտած կերպարները դարձնում էր կենդանի ու տպավորիչ։

Նրա կենսագրության հերոսական էջերից է մասնակցությունը Արցախյան առաջին պատերազմին։ Նա կամավոր մեկնել է ռազմաճակատ և ընդգրկվել Մահապարտների ջոկատում։ Դա հայրենիքին ու սեփական ժողովրդին անձնվեր ծառայելու վառ վկայությունն էր։

Արվեստում ունեցած ավանդի համար Ալեքսանյանը 2017 թվականին արժանացել է ՀՀ վաստակավոր արտիստի կոչման, ինչպես նաև պարգևատրվել է Մշակույթի նախարարության ոսկե մեդալով։

Արտաշես Ալեքսանյանը կյանքից հեռացել է 2026 թվականի հուլիսի 6-ին՝ իր 65-ամյակից օրեր առաջ։ Նրա մահը մեծ կորուստ էր հայ թատրոնի և կինոյի համար։ Սակայն նրա թողած ժառանգությունը՝ ներկայացումները, ֆիլմերը, թատերական ստուդիան և սաները, շարունակում են ապրել՝ պահպանելով այն մարդու հիշատակը, ով իր կյանքը նվիրել է թատրոնին, կինոյին և հայրենիքին։