«Գիքոր»-ից մինչև «Որոգայթ». Հարություն Մովսիսյանի գլխավոր դերերը

Հարություն Մովսիսյանը ծնվել է 1951 թվականի օգոստոսի 29-ին Երևանում։ 1969 թվականին ընդունվել է Թատերական ինստիտուտ՝ Վարդան Աճեմյանի կուրսը։ Արդեն 1970-ականների կեսերից Մովսիսյանը սկսել է հանդես գալ Գաբրիել Սունդուկյանի անվան ազգային ակադեմիական թատրոնում, որտեղ ձևավորվել է նրա դերասանական ինքնատիպ ոճը՝ դրամատիկական խորության և նուրբ հոգեբանական արտահայտչականության համադրությամբ։

Կինոյում Մովսիսյանը նորամուտը նշել է 1970-ականների վերջին՝ «Կյանքի լավագույն կեսը» (1979) ֆիլմում։ Սակայն լայն ճանաչում նրան բերել են «Ապտակ» (1980) ֆիլմում Արսենի և «Գիքոր» (1982) ֆիլմում Վասոյի դերերը։ Այս աշխատանքները ամրապնդել են նրա հեղինակությունը որպես դերասանի, որը կարողանում է ստեղծել վառ, հուզականորեն հագեցած և հանդիսատեսին հոգեհարազատ կերպարներ։

1980-ականներին Մովսիսյանը շարունակել է ակտիվորեն նկարահանվել՝ հանդես գալով «Ճերմակ անուրջներ (1985), «Ջոն արքա» (1984) ֆիլմերում, ինչպես նաև մի շարք հեռուստատեսային բեմադրություններում։ Նրա դերերն աչքի էին ընկնում ժանրային բազմազանությամբ՝ պատմական դրամաներից մինչև հոգեբանական մելոդրամաներ։ 1990-ականներին նա նկարահանվել է «Avto Rob» ֆիլմում, իսկ հետագա տարիներին՝ «Արահետ» (2005), «Լիալուսին» (2011) և այլ նախագծերում՝ շարունակելով հաստատել իր պահանջված լինելն ու նոր գեղարվեստական մոտեցումներին հարմարվելու կարողությունը։

Նրա ստեղծագործական ուղու առանձնահատուկ տեղն են զբաղեցնում հեռուստասերիալներում մարմնավորած դերերը՝ «Որոգայթ» (2008–2010), «Բախտաբեր» (2010), «Ժառանգները 2. Հատուցում» (2010)։ Այս նախագծերը դերասանին հնարավորություն են տվել հասնել ավելի լայն լսարանի և ամրապնդել իր տեղը ժամանակակից հայկական մշակույթում։ Վերջին տարիներին ևս նա շարունակել է նկարահանվել՝ հանդես գալով «Ընտրյալները» (2015), «Սուրբը» (2023) և «ՏանԴեմ» (2024) սերիալներում։

Թատրոնի և կինոյի զարգացման գործում ունեցած բազմամյա ավանդի համար Հարություն Մովսիսյանին շնորհվել է Հայաստանի Հանրապետության վաստակավոր արտիստի պատվավոր կոչում։ Նրա ստեղծագործական կենսագրությունը բեմին և արվեստին անմնացորդ նվիրվածության օրինակ է, իսկ նրա մարմնավորած կերպարները շարունակում են մնալ Հայաստանի մշակութային ժառանգության մի մասը։

Այսօր Մովսիսյանին ընկալում են որպես դերասանի, որը կարողացել է համադրել հայկական թատերական դպրոցի ավանդույթները կինոարվեստի ժամանակակից արտահայտչամիջոցների հետ։ Նրա աշխատանքները ոչ միայն իրենց ժամանակաշրջանի արտացոլումն են, այլև վկայում են այն մասին, թե ինչպես կարող է անհատական տաղանդը դառնալ ազգային մշակույթի անբաժանելի մասը։