Վահան Հովհաննիսյան․ ազգային գաղափարախոսության ու պայքարի մարմնավորումը

Վահան Հովհաննիսյանը ծնվել է 1956 թվականի օգոստոսի 16-ին՝ Երևանում։ 1978 թվականին ավարտել է Մոսկվայի մանկավարժական ինստիտուտը՝ ստանալով պատմաբանի և հնագետի մասնագիտություն։ Խորհրդային բանակում ծառայելուց հետո վերադարձել է Հայաստան և սկսել աշխատել «Էրեբունի» թանգարանում՝ որպես գիտաշխատող, ապա ղեկավարել է հետազոտական բաժինը։ Հետագայում շարունակել է իր գիտական գործունեությունը Հայաստանի Գիտությունների ազգային ակադեմիայի Հնագիտության և ազգագրության ինստիտուտում։

1980-ականների վերջից Հովհաննիսյանը ակտիվորեն ներգրավվել է հասարակական և քաղաքական կյանքում։ 1990–1992 թվականներին մասնակցել է Արցախյան պատերազմին՝ միաժամանակ զբաղեցնելով պաշտոններ Հայ Հեղափոխական Դաշնակցության կազմում։ 1995 թվականին ձերբակալվել է անհիմն մեղադրանքներով, որոնք հետագայում չեն հաստատվել, և շուրջ երեք տարի անցկացրել կալանքի տակ։ Այս շրջանը միայն ամրապնդել է նրա հեղինակությունը կուսակցության և աջակիցների շրջանում։

Ազատ արձակվելուց հետո ստանձնել է Հայաստանի Նախագահի խորհրդականի պաշտոնը՝ համակարգելով տեղական ինքնակառավարման հարցերը։ 1999 թվականին ընտրվել է Ազգային ժողովի պատգամավոր և գլխավորել Պաշտպանության, ազգային անվտանգության և ներքին գործերի մշտական հանձնաժողովը։ 2003 թվականին ընտրվել է Ազգային ժողովի փոխնախագահ, իսկ 2007–2012 թվականներին շարունակել է պատգամավորական գործունեությունը։

2008 թվականի փետրվարին Հովհաննիսյանը «Դաշնակցություն» կուսակցության կողմից առաջադրվել է Հայաստանի նախագահի թեկնածու։ Նրա նախընտրական քարոզարշավը հիմնված էր ազգային անկախության, սոցիալական արդարության և երկրի պաշտպանունակության ամրապնդման գաղափարների վրա։ Չնայած ընտրություններում պարտությանը՝ նա շարունակում էր մնալ հանրապետության առանցքային քաղաքական գործիչներից մեկը։

2013 թվականի դեկտեմբերին Հովհաննիսյանը նշանակվել է Գերմանիայում Հայաստանի Հանրապետության արտակարգ և լիազոր դեսպան, ինչը նրա դիվանագիտական և քաղաքական վաստակի գնահատումն էր։ Սակայն 2014 թվականի դեկտեմբերի 28-ին Գերմանիայում, 58 տարեկանում, նա անժամանակ հեռացել է կյանքից։

Վահան Հովհաննիսյանը նշանակալի հետք է թողել Հայաստանի պատմության մեջ՝ որպես գիտնական, զինվոր և քաղաքական գործիչ։ Նրա կենսագրությունը մարդու անցած ճանապարհի պատմությունն է՝ հնագիտական պեղումներից մինչև խորհրդարանական ամբիոն, Արցախյան ռազմաճակատից մինչև դիվանագիտական ծառայություն։ Նա դարձել է ազգային գաղափարին նվիրվածության և երկրի համար դժվարին ժամանակներում տոկունության խորհրդանիշ։