Երկու դարաշրջանների դարպասապահը՝ «Արարատից» մինչև «Տորպեդո». Ալեքսանդր Պոդշիվալով

06 Սեպտեմբերի 2026, 22:00

Հայեր

Ալեքսանդր Պոդշիվալովը ծնվել է 1964 թվականի սեպտեմբերի 6-ին՝ Սվերդլովսկում։ Դեռ վաղ տարիքից նա զբաղվել է ֆուտբոլով «Ուրալմաշ» մարզադպրոցում, որտեղ սկզբում հանդես է եկել որպես պաշտպան, սակայն շուտով գտել է իր իսկական կոչումը՝ դարպասապահի դիրքում։ Արդեն պատանեկան տարիքում նա ընդգրկվել է ԽՍՀՄ հավաքականների կազմում, իսկ 1980–1983 թվականներին հանդես է եկել «Ուրալմաշում»։

Նրա տաղանդը նկատել են մարզիչները, և 1984 թվականին Նիկիտա Սիմոնյանը երիտասարդ դարպասապահին հրավիրել է Երևանի «Արարատ»։ Այստեղ Պոդշիվալովն անցկացրել է իր կարիերայի ամենավառ տարիները․ 1984–1990 թվականներին նա եղել է թիմի հիմնական դարպասապահը և ԽՍՀՄ առաջնությունում անցկացրել ավելի քան 160 հանդիպում։ Հենց Հայաստանում նա կայացել է որպես հուսալի և բարձրակարգ դարպասապահ՝ արժանանալով մասնագետների ճանաչմանը և ամուր հիմք ստեղծելով հետագա հաջողությունների համար։

1990-ականների սկզբին նա տեղափոխվել է Մոսկվայի «Տորպեդո», որտեղ հասել է նշանակալի հաջողությունների՝ 1991 թվականին նվաճելով ԽՍՀՄ առաջնության բրոնզե մեդալներ, իսկ 1993 թվականին՝ Ռուսաստանի գավաթը։

Հենց «Տորպեդոյի» կազմում Պոդշիվալովը մտել է եվրոպական ֆուտբոլի պատմության մեջ։ 1992 թվականի ՈՒԵՖԱ-ի գավաթի խաղարկության պատասխան հանդիպումում՝ «Մանչեսթեր Յունայթեդի» դեմ, նա օգնել է մոսկովյան ակումբին սենսացիոն հաղթանակ տանել հետխաղյա 11-մետրանոց հարվածաշարում՝ հետ մղելով Բրայան Մաքքլերի հարվածը։ Անգլիական թիմի մեկ այլ հարված էլ դիպել է դարպասաձողին։

1993 թվականին Պոդշիվալովը անցկացրել է իր միակ հանդիպումը Ռուսաստանի հավաքականի կազմում՝ Սաուդյան Արաբիայի դեմ։

Հետագա կարիերան նրան տարել է Իսրայել, որտեղ նա պաշտպանել է Հայֆայի «Հապոելի» դարպասը, ապա՝ Հարավային Կորեա, որտեղ հանդես է եկել «Յուկոնգ» ակումբում։ Կորեայում նա ամբողջ մրցաշրջանն անցկացրել է առանց փոխարինվելու և հիանալի մրցաշրջան է անցկացրել։ Սակայն շուտով երկրի ֆուտբոլի ֆեդերացիան խիստ սահմանափակում է մտցրել դարպասապահ-լեգեոներների թվի վերաբերյալ՝ առաջին հերթին պայմանավորված տեղական առաջնությունում ռուս դարպասապահների բացարձակ գերակայությամբ։ Արդյունքում Պոդշիվալովը ստիպված է եղել հեռանալ երկրից։

1997 թվականին նա վերադարձել է Ռուսաստան՝ պայմանագիր կնքելով Մոսկվայի «Լոկոմոտիվի» հետ։ Թիմի կազմում նա նվաճել է Ռուսաստանի առաջնության բրոնզե մեդալներ և ևս մեկ անգամ դարձել Ռուսաստանի գավաթակիր։

Կարիերայի վերջին տարիներին Պոդշիվալովը հասել է նաև պատմական նշանակության արդյունքի՝ բարձրագույն մակարդակում անցկացրած ավելի քան 100 «չոր» հանդիպումներով ընդգրկվելով Լև Յաշինի անվան խորհրդանշական «100 դարպասապահների ակումբում»։

1999 թվականին մեջքի վնասվածքը նրան ստիպել է ավարտել պրոֆեսիոնալ ֆուտբոլիստի կարիերան։

Խաղադաշտից հեռանալուց հետո Պոդշիվալովը ամբողջությամբ նվիրվել է մարզչական աշխատանքին։ Նա աշխատել է «Տորպեդո-ԶԻԼ»-ի մարզադպրոցներում, այնուհետև դարձել է դարպասապահների մարզիչ «Տոմ» ակումբում, Ռուսաստանի մինչև 17 տարեկանների հավաքականում, Վլադիվոստոկի «Դինամոյում» և «Տորպեդո-2»-ում։

2024 թվականից նա աշխատում է որպես դարպասապահների մարզիչ Աստրախանի «Վոլգար» ֆուտբոլային ակումբում։

Ալեքսանդր Պոդշիվալովը մարզիկի այն բացառիկ օրինակներից է, ով պատանեկան ֆուտբոլային դպրոցից հասել է մինչև միջազգային բարձրակարգ մրցաշարերի՝ իր անունը թողնելով ֆուտբոլի պատմության մեջ։ Նրա մարզական ուղին արտացոլում է խորհրդային և ռուսական սպորտի փոփոխությունների մի ամբողջ դարաշրջան, իսկ մարզչական գործունեությունը շարունակում է իր ազդեցությունն ունենալ ֆուտբոլիստների նոր սերնդի ձևավորման վրա։