«Ոզնիներից» մինչև «Խաթաբալադա»․ Վահրամ Սահակյանի թատրոնը

Վահրամ Սահակյանը ծնվել է 1964 թվականի սեպտեմբերի 22-ին Երևանում։ 1980-ականների վերջից նա ակտիվորեն ներգրավվել է Հայաստանի մշակութային կյանքում՝ հանդես գալով որպես գրող, բանաստեղծ, դրամատուրգ, ռեժիսոր և դերասան։

1987 թվականին սկսվել է նրա ստեղծագործական գործունեությունը, իսկ կարճ ժամանակ անց նա երգիծաբան Վարդան Պետրոսյանի հետ հիմնել է «Ոզնիներ» երգիծական թատրոն-ստուդիան՝ Հայաստանի առաջին մասնավոր երիտասարդական թատրոնը։ Այս հարթակը կարևոր դեր է ունեցել հետխորհրդային Երևանի մշակութային կյանքում՝ ճանապարհ հարթելով երգիծանքի նոր ձևերի և թատերական ազատ խոսքի համար։

Սահակյանը բազմաթիվ հոդվածների, պատմվածքների, վեպերի, պիեսների և կինոսցենարների հեղինակ է։ Նրա գրականությանը բնորոշ է լեզվի ազատ կիրառությունը՝ ներառյալ փողոցային խոսքի տարրեր, ցինիզմ ու տրագիկոմեդիա։ Նրա հայտնի պիեսներից են՝ «Ոզնիները եթերում» (1988 թ.), «Նույն ինքը՝ Պեպոն» (1990 թ.), «Խաթաբալադա» (1996 թ.), «Բարև, ես մնում եմ» (2000 թ.), «Mea Culpa» (2002 թ.), «Ժանգոտ բանալին» (2008 թ.), «Միստերիա հիստերիա» (2019 թ.)։ Արձակում առանձնանում են «Սև աչքեր, ճերմակ սփռոց» (2002 թ.), «Հավերժ կախաղան» (2009 թ.), «Ատյան Ողբերգության» (2019 թ.) վեպերը։

Նրա ֆիլմագրությունն ընդգրկում է ավելի քան տասը ֆիլմ, որոնց թվում են «Մեկ անգամ Երևանում» (1991 թ.), «Գցողների աշխարհում» (2002 թ.), «Վարդանը և Մարգարիտան» (2004 թ.), «Պիրատի մահը» (2006 թ.)։

Սահակյանի ստեղծագործական գործունեությունը սերտորեն կապված է նրա քաղաքացիական դիրքորոշման հետ։ Նա բացահայտ հանդես է եկել անբուժելի հիվանդ երեխաների էվթանազիայի դեմ, դեմ է արտահայտվել կլոնավորման և աբորտների գաղափարներին, սակայն աջակցել է օրգանների դոնորությանը։ Նա բազմիցս քննադատել է քաղաքական գործիչներին և պաշտոնյաներին, կազմակերպել խորհրդանշական բողոքի ակցիաներ։ 2009-ին հայտարարել է, որ պատրաստվում է լքել երկիրը սպառնալիքների պատճառով, իսկ 2012-ին Ազգային ժողովի դիմաց հրապարակավ պատռել է իր անձնագիրը։

Վահրամ Սահակյանին շնորհվել է ՀՀ մշակույթի վաստակավոր գործչի կոչում (2016 թ.)։ Նրա ստեղծագործությունն ընկալվում է որպես համարձակ և սադրիչ՝ միավորելով երգիծանքը, տրագիկոմեդիան և հասարակության ճակատագրի վերաբերյալ փիլիսոփայական մտորումները։ Նա շարունակում է մնալ ժամանակակից հայ գրականության և թատրոնի վառ ներկայացուցիչներից մեկը։ Վահրամ Սահակյանը շարունակում է մնալ ժամանակակից հայ գրականության և թատրոնի ամենավառ դեմքերից մեկը, որի գործերը արտացոլում են դարաշրջանի հակասությունները, դրամատիզմը և ազատ արվեստի ձգտումը։