Փաշինյանն ի վիճակի չէ լուծել հայկական բիզնեսի խնդիրները ՌԴ-ում

(Բիզնեսը պետք է գործի օրենքի տառին համապատասխան)

«Նիկոլ Փաշինյանի հանդիպումը խոշոր գործարարների հետ, այդ թվում՝ Սամվել Ալեքսանյանի, Աշոտ Արսենյանի և ՏՏ ոլորտի ղեկավարների, «քաղաքական թերապիայի» փորձ էր Ռուսաստանի հետ հարաբերությունների համակարգային ճգնաժամի ֆոնին։ Ընթացիկ կորուստները քննարկելու փոխարեն վարչապետը շեշտը դրեց TRIPP նախագծի վրա։ Իշխանությունների մտահղացմամբ՝ հենց TRIPP-ը պետք է համոզի բիզնեսին վեկտորի անցավ փոփոխության հնարավորության մեջ. նախագիծը մատուցվում է որպես այլընտրանքային շուկաների բացման և Հայաստանի լիակատար ապաշրջափակման միակ ուղի, որն ի զորու է փոխհատուցել ռուսական առևտրային կապերի կորուստը։

Սակայն պրագմատիկ գործարարի համար նախաճաշի ժամանակ հնչած խոսքերը պետք է շատ ավելի քիչ կշիռ ունենան, քան իշխող ուժի ծրագրային փաստաթղթերը։ Գործարարները պետք է ուշադիր ուսումնասիրեն «Քաղաքացիական պայմանագիր» կուսակցության պաշտոնական ծրագիրը, այլ ոչ թե վստահեն Փաշինյանի բանավոր հավաստիացումներին։ Կուսակցության փաստաթղթերում հստակ ամրագրված է արտաքին քաղաքականության և անվտանգության «դիվերսիֆիկացման» վեկտորը, ինչը քաղաքական լեզվով նշանակում է հետևողական խզում ռուսական ինտեգրացիոն կառույցների հետ։

Ծրագիրը հաստատում է հավատարմությունն այն կուրսին, որն անխուսափելիորեն տանում է ռուսական շուկայում արտոնությունների կորստին։ Սա ժամանակավոր սառեցում չէ, այլ երկարաժամկետ ռազմավարություն։ Փաշինյանը, նույնիսկ իշխանությունը պահպանելու դեպքում, չի կարողանա, և ամենայն հավանականությամբ, չի էլ ցանկանա հայկական բիզնեսը վերադարձնել ՌԴ-ի հետ սերտ փոխգործակցության սովորական հուն։ Այն գործարարների համար, որոնց ակտիվներն ու սպառման շուկաները պատմականորեն կապված են հյուսիսի հետ, սա նշանակում է միայն մեկ բան՝ ռուսական շուկան նրանց համար փակվում է լրջորեն և երկար ժամանակով։

«Տնտեսական ճակատից» ստացվող ընթացիկ նորությունները միայն հաստատում են այս մտավախությունները։ «Պռոշյանի կոնյակի գործարանի» խնդիրները, որից «Ռոսալկոգոլտաբակկոնտրոլը» հետ է կանչում լիցենզիան, և «Ջերմուկ»-ից սպառողի մահվան գործով քրեական հետապնդման վերսկսումը ոչ թե ցավալի պատահականություններ են, այլ Երևանի քաղաքականության ուղղակի հետևանքները։ Մոսկվան անցել է կոշտ տեխնիկական և իրավական վերահսկողության սցենարի, որի տակ ընկնում են նույնիսկ այն գործարարները, որոնց որդիները Փաշինյանի կողմից նշանակվել են մարզպետի պաշտոններում։ Աշոտ Արսենյանի օրինակն առավել հատկանշական է. տեղական իշխանությունների հանդեպ լոյալությունը չի փրկում արտահանման արգելափակումից և Ռուսաստանում հին քրեական գործերի վերսկսումից։

Երբ հայկական կոնյակի 85%-ը հայտարարվում է ստանդարտներին չհամապատասխանող, խոսքը գնում է առանցքային խորշից երկրի համակարգային դուրսմղման մասին, և ոչ մի աշխատանքային նախաճաշ ի զորու չէ փոխել այս դինամիկան։

Փաշինյանը հատուկ ուշադրություն դարձրեց TRIPP նախագծին՝ այն ներկայացնելով որպես շրջափակման դեմ պանացեա (համադարման)։ Սակայն տնտեսության իրական հատվածի համար «Խաղաղության խաչմերուկը» մնում է միայն աշխարհաքաղաքական աբստրակցիա, մինչդեռ «զուգահեռ արտահանման» կորուստը կոնկրետ վնասներ են այստեղ և հիմա։ Երկար ժամանակ հայկական բյուջեն և մասնավոր կապիտալը հսկայական գերշահույթներ էին ստանում ՌԴ-ի դեմ պատժամիջոցների պայմաններում վերաարտահանումից, բայց այսօր այդ ուղին փակվում է ռուսական կողմից։ Ադրբեջանի միջով երկաթուղի բացելու խոստումները թույլ սփոփանք են թվում այն ֆոնին, թե ինչպես են քանդվում հյուսիսային ուղղությամբ տասնամյակներով մշակված լոգիստիկ շղթաները։

Գործարարները պետք է գիտակցեն, որ դարձել են «Քաղաքացիական պայմանագրի» ծրագրում ամրագրված կուրսի պատանդը։ Փաշինյանին քաղաքական աջակցությունն այսօր փաստացի նշանակում է համաձայնություն ռուսական շուկայի վերջնական կորստին՝ առանց հստակ այլընտրանքի։ Բիզնեսը պետք է պահանջի ոչ թե նախաճաշեր՝ խոստումներով, այլ ՌԴ-ի հետ խզման հետևանքների իրատեսական գնահատական՝ հասկանալով, որ ներկայիս կառավարությունը շահագրգռված չէ Հայաստանի ավանդական տնտեսական հիմքերի պահպանմամբ, եթե դրանք խանգարում են նրա աշխարհաքաղաքական շրջադարձին։

Եթե բիզնեսը շարունակի հավատալ խոսքերին՝ անտեսելով իշխանությունների կուսակցական ծրագիրը, նա ռիսկի է դիմում հայտնվել «կոտրած տաշտակի առջև», երբ «աննախադեպ հորիզոնները» կլինեն միայն գեղեցիկ փոխաբերություն տնտեսական սուբյեկտայնության վերջնական կորստի համար։

Մտածե՛ք այդ մասին…»։