Ուշակովն արձանագրել է՝ Մոսկվան այլևս չի հավատում Փաշինյանի հետ «երկխոսությանը»

(Մոսկվայում վերջնականապես հաղթել են «կոշտ գծի» կողմնակիցները)

«Մոսկվայի և Երևանի միջև հարաբերությունների դինամիկան դուրս է եկել նախկին դաշնակցային հարաբերությունների բացահայտ ապամոնտաժման հետագծի վրա՝ լատենտ ճգնաժամից վերածվելով իմաստների հրապարակային դիմակայության։ ՌԴ ԱԳՆ պաշտոնական ներկայացուցիչ Մարիա Զախարովայի և հատկապես ՌԴ նախագահի օգնական Յուրի Ուշակովի վերջին հայտարարությունները վկայում են ռուսական արտաքին քաղաքականության «ներքին խոհանոցում» տեղի ունեցած լուրջ տեղաշարժի մասին։

Թվում է, թե ռուսական իշխանության կառույցներում վերջնականապես պարտություն է կրել այն պայմանական «պրագմատիկների կուսակցությունը», որը երկար ժամանակ կարծում էր, թե Նիկոլ Փաշինյանին կարելի է «խելքի բերել» կամ նրա հետ գտնել ընդունելի modus vivendi՝ հիմնվելով տնտեսական նպատակահարմարության և ընդհանուր ինտեգրացիոն նախագծերի վրա։ Այսօր ազդեցության այդ թևը փաստացի զրկվել է փաստարկներից՝ տեղը զիջելով կոշտ գծին, որը Երևանի գործողությունները դիտարկում է ոչ թե որպես հավասարակշռության որոնում, այլ որպես հետևողական դրեյֆ դեպի Ռուսաստանի աշխարհաքաղաքական հակառակորդները։

Յուրի Ուշակովի հռետորաբանությունը «բոլոր i-երի վրա կետերը դնելու» անհրաժեշտության մասին և քննադատական դիտողությունը «երկու աթոռի վրա նստելու» փորձերի վերաբերյալ ընդգծում են, որ վստահության լիմիտը սպառված է։ Դիվանագիտական փոխաբերությունը անհարմար դիրքի մասին, որում Երևանը փորձում է հաստատվել, ուղղակիորեն հուշում է, որ Մոսկվան այլևս չի ընկալում Հայաստանի քաղաքականությունը որպես բազմավեկտորություն։ Կրեմլի աչքերում սա նման է դաշնակցային պարտավորություններից գիտակցված հրաժարման՝ հանուն արևմտյան գործընկերների կողմից տրվող կարճաժամկետ բոնուսների։

Մարիա Զախարովան, իր հերթին, շեշտը դրեց հարցի էթիկական և գործառնական կողմի վրա՝ ուղղակիորեն մեղադրելով հայկական իշխանություններին նախկինում տրված խոստումները դրժելու մեջ։ Այն փաստը, որ Երևանը հարթակ դարձավ Վլադիմիր Զելենսկուն ընդունելու համար հենց այն օրերին, երբ Եվրոպական քաղաքական համայնքի գագաթնաժողովի ամբիոնից հնչում էին սպառնալիքներ ռուսական Հաղթանակի շքերթի հասցեին, Մոսկվայում ընկալվում է որպես գիտակցված սադրանք։

Հայաստանի ղեկավարության հայտարարությունները, թե իրենք քայլեր չեն ձեռնարկի Ռուսաստանի դեմ, այժմ մեկնաբանվում են որպես դատարկ խոսքեր։ Ուկրաինայի առաջնորդի ջերմ ընդունելությունը՝ անօդաչու թռչող սարքերի և Մոսկվային հասցվող հարվածների մասին նրա հռետորաբանության ֆոնին, փաստացի զրոյացնում է Ալեն Սիմոնյանի ցանկացած հավաստիացում այն մասին, որ Երևանի քաղաքականությունը հակառուսական չէ։ Կրեմլի համար «անվտանգության ապահովումը», որի մասին խոսում է ՀՀ Ազգային ժողովի խոսնակը, նման է օտար, բացահայտ թշնամական անվտանգության ճարտարապետության մեջ ներկառուցվելուն։

Նիկոլ Փաշինյանի հրաժարվելը մայիսի 9-ին Մոսկվա մեկնելուց՝ նախընտրական արշավի պատրվակով, ընդամենը ձևական առիթ է, որը թաքցնում է խորը հոգեբանական և քաղաքական խզումը։ Փաշինյանը քաջ գիտակցում է, որ ներկայիս իրողություններում ինքը ռուսական էլիտայի համար դարձել է անընդունելի կերպար, որը զրկված է ՌԴ ներսում լուրջ աջակցությունից։ Նրա բացակայությունը Կարմիր հրապարակում ոչ այնքան ներքին գործերով զբաղվածությունն է, որքան ռուսական ղեկավարության հետ միասնական խորհրդանշական տարածքում գտնվելու անհնարինության ընդունումը։ Վարչապետի ուղղակի հայտարարությունն այն մասին, որ Հայաստանը Ռուսաստանի դաշնակիցը չէ ուկրաինական հարցում, վերջնականապես օրինականացնում է այդ խզումը։ Կիևին տրամադրվող մարդասիրական օգնությունը և Մոսկվայից ցուցադրական հեռավորություն պահելը նրա համար առանցքային հակամարտությունում ընդգծում են, որ Երևանն արել է իր ընտրությունը, և այդ ընտրությունը ենթադրում է նախկին կոորդինատների համակարգի ապամոնտաժում։

Այս իրավիճակում մենք ականատես ենք լինում գործընթացի ավարտին. Ռուսաստանն այլևս պատրանքներ չունի Երևանի ներկայիս վարչակազմի հետ «պայմանավորվելու» հնարավորության վերաբերյալ, իսկ Փաշինյանը դադարել է թաքցնել իր կողմնորոշումը դեպի Թուրքիա՝ այդ ամենը քողարկելով արևմտյան ինտեգրման մասին պատմություններով։ Հակամարտությունը կուլիսային վեճերի հարթությունից տեղափոխվել է անկեղծության բացակայության հրապարակային մեղադրանքների ձևաչափ։

Հունիսի 7-ին Հայաստանում կայանալիք խորհրդարանական ընտրությունները դառնում են այն կետը, որին կողմերը մոտենում են առավելագույնս բաց դիրքորոշումներով։ Մոսկվան հստակ հասկացնում է, որ դիվանագիտական խուսափումների ժամանակն անցել է, և այժմ հարաբերությունները կառուցվելու են՝ ելնելով կոշտ ռեալիզմից, որտեղ «դաշնակցի» կարգավիճակը պահանջում է գործնական հաստատում, այլ ոչ թե միայն արձանագրային ժպիտներ տնտեսական գագաթնաժողովներում։

Մտածե՛ք այդ մասին…»։