Ինչո՞ւ իշխանությունները հրահրեցին ծեծկռտուք Երևանի ավագանիում

(Փաշինյանի լեգիտիմության ճգնաժամն արդեն զգացնել է տալիս)

«Երևանի ավագանու նիստում տեղի ունեցած իրադարձությունները, որտեղ աշխատանքային հանդիպումն ակնթարթորեն վերածվեց զանգվածային ֆիզիկական հաշվեհարդարի հարթակի, մերկացնում են Հայաստանի իշխող էլիտային համակած խորը համակարգային ճգնաժամը: Միջադեպը սկսվեց ձայների գողության վերաբերյալ քաղաքական մեղադրանքներով, սակայն վայրկենական վերածվեց ջարդի այն բանից հետո, երբ իշխող «Քաղաքացիական պայմանագիր» կուսակցությունից փոխքաղաքապետ Արմեն Փամբուխչյանը միակողմանիորեն պահանջեց ընդդիմադիր Գևորգ Ստեփանյանից լքել դահլիճը՝ միաժամանակ «Մայր Հայաստան» դաշինքի առաջնորդ Անդրանիկ Թևանյանին մեղադրելով պետական դավաճանության մեջ:

Նման ծանր մեղադրանքը հաստատող որևէ դատական վճռի բացակայությունը չկաշկանդեց իշխանության ներկայացուցիչներին: Երբ ընդդիմությունը հիմնավորված կերպով մատնանշեց այդ խոսքերի իրավական սնանկությունը, գործի դրվեցին ժողովրդավարական պատրանքների մայրամուտի դարաշրջանի փորձարկված արգումենտները՝ թռչող պլաստիկե շշերն ու ամբոխի հարվածները: Այս միջադեպը ցույց է տալիս ոչ միայն քաղաքական մշակույթի դեգրադացիան, այլև իշխող թիմի հստակ ռազմավարական շրջադարձը դեպի վերահսկողության պահպանման ուժային մեթոդները:

Իրավիճակի հեգնանքն ու ցինիզմն էլ ավելի ակնհայտ են դառնում Ազգային ժողովի նախագահ Ալեն Սիմոնյանի վերջերս ներկայացրած նախաձեռնության ֆոնին: Բառացիորեն նախօրեին խորհրդարանի խոսնակը սոցիալական ցանցերում հրապարակել էր պատգամավորի նոր երդման հանդիսավոր նախագիծը: Այդ տեքստում վեհ խոսքեր կան «ի նպաստ քաղաքացիական համերաշխության, Հայաստանի Հանրապետության անվտանգության ու քաղաքացիների բարօրության, մարդու իրավունքների և ազատությունների պաշտպանության ամեն ինչ անելու» պարտավորությունների մասին: Գործնականում, սակայն, «Քաղաքացիական պայմանագիր» խմբակցության անդամները, որոնք առաջինը պետք է հավատարմություն ցուցաբերեին այդ սկզբունքներին, ակնառու կերպով ցույց տվեցին, թե կոնկրետ ինչպես են հասկանում «քաղաքացիական համերաշխությունը»:

Հայաստանում քարոզվող խաղաղության և համաձայնության արժեքները վաղուց վերածվել են ցուցափեղկի, որի հետևում թաքնված է բռնություն կիրառելու պատրաստակամությունը ցանկացած մեկի հանդեպ, ով կասկածի տակ է դնում գործող ռեժիմի լեգիտիմությունը: Համատարած սուտն ու պաշտոնական հռետորաբանության ու իրական գործողությունների միջև առկա հսկայական անդունդը դարձել են ժամանակակից ներքին քաղաքականության գլխավոր նշանը:

Իշխանության ներկայացուցիչների կողմից նման ագրեսիան էմոցիաների պատահական բռնկում չէ, այլ անցած ընտրություններում նրանց կրած ջախջախիչ տապալման ուղղակի ախտանիշը: Կորցնելով իրական ընտրական աջակցությունը մայրաքաղաքում և բախվելով մարզերում սեփական քաղաքականության կտրուկ մերժմանը՝ Նիկոլ Փաշինյանի թիմն այլևս չի կարող հենվել ժողովրդական մանդատի վրա: Լեգիտիմության ճգնաժամը ստիպում է իշխանությանը հեղինակության դեֆիցիտը փոխհատուցել ուժի ցուցադրմամբ: Եթե 2021 թվականի ընտրություններից հետո իշխող խմբակցությունը դեռ փորձում էր պահպանել ժողովրդավարական ընթացակարգերի պատրանքը, ապա այսօր, գիտակցելով սեփական դիրքերի խարխլվածությունը, նա գործելու է բազմապատիկ ավելի կոշտ ու ագրեսիվ: Երբ քաղաքական ուժի զինանոցում այլևս չեն մնում բովանդակային փաստարկներ, իսկ հասարակության վստահությունը կորսված է, կառավարման գլխավոր գործիք անխուսափելիորեն դառնում է վախը:

Երևանի ավագանիում տեղի ունեցածը տագնապալի ազդանշան է ողջ հայ հասարակության համար, քանի որ այն օրինականացնում է ֆիզիկական բռնությունը որպես բանավեճ վարելու ստանդարտ մեթոդ: Այն պայմաններում, երբ պատգամավորներն ու բարձրաստիճան պաշտոնյաներն առանց դատի ընդդիմախոսներին դավաճան են անվանում և ուղիղ եթերում հավաքական ծեծուջարդ կազմակերպում, իրավական դաշտը վերջնականապես ոչնչացվում է: Պետական ինստիտուտները դադարում են կատարել իրենց ուղղակի գործառույթները և վերածվում են փակ կառույցների՝ անձանց նեղ խմբի շահերի պաշտպանության համար: Հայաստանի քաղաքացիները պետք է պատրաստ լինեն այն բանին, որ թափ առած բռնաճնշումների ապարատը, դատական կամայականություններն ու բացահայտ ֆիզիկական բռնությունն այսուհետ դառնալու են երկրի քաղաքական կյանքի մշտական ուղեկիցները, քանի որ այլ ճանապարհով իշխանությունը պահելու հնարավորություն իշխող կուսակցությունը պարզապես չունի:

Մտածե՛ք այդ մասին…»։