Փաշինյանի քաղաքականությունը նպատակ ունի հրաժարվել ինքնությունից. Վիկտոր Սողոմոնյան

25 Օգոստոսի 2026, 20:09

Քաղաքականություն

Քաղաքական գիտությունների դոկտոր, ՄԳԻՄՕ-ի պրոֆեսոր Վիկտոր Սողոմոնյանը «Россия-24» հեռուստաալիքի «Пятая студия» նախագծին տված հարցազրույցում մեկնաբանել է Հայաստանի՝ եվրաինտեգրման ուղղությամբ որդեգրած քաղաքականությունը և Ռուսաստանի հետ կապերի հնարավոր խզումը։

«Փաշինյանի համար սա գործողությունների սովորական մոդել է։ 2018 թվականին նա նախաձեռնեց ՀՀ երկրորդ նախագահ Ռոբերտ Քոչարյանի նկատմամբ քրեական հետապնդում, որը տապալվեց, սակայն Քոչարյանն ավելի քան 500 օր անցկացրեց բանտում։ Քաղաքական հետապնդումները նորմա են դարձել, իսկ ԵՄ անդամակցության հայտը համընկավ ընդդիմության նկատմամբ նոր ճնշումների հետ։

Փաշինյանը ռազմավարական քայլերով է գործում․ իշխանության գալն ապահոված ուժերը նրանից նոր քայլեր են պահանջում։ Նա գնում է ԵՄ-ի հետ պատմության ճանապարհով, թեև ակնհայտ է, որ այնտեղ ոչ ոք Հայաստանին չի սպասում։ Տպավորություն է ստեղծվում, որ նա եվրաինտեգրման թեման օգտագործում է Մոսկվային շանտաժի ենթարկելու համար՝ ասելով, թե բանակցեք, այլապես ավելի վատ կլինի», — նշել է Վիկտոր Սողոմոնյանը։

Պատասխանելով այն հարցին, թե ինչու է Փաշինյանն այդքան ուրախ, եթե Հայաստանը պարզապես դուրս մղվի ՀԱՊԿ-ից, քաղաքագետը նշել է, որ դա նրա քաղաքական ոճի մի մասն է։

«Նա կցանկանար ընտրողներին ասել. «Ես սառեցրել էի ՀԱՊԿ-ում անդամակցությունը, բայց ինքս դուրս չէի եկել, ինձ այնտեղից հեռացրին․ ի՞նչ անել, այդ դեպքում մենք դուրս ենք գալիս»։ Եվ ես չեմ կասկածում, որ դա նախերգանք է Հայաստանում ռուսական 102-րդ ռազմաբազայի դուրսբերման մասին խոսակցությունների համար։ Նա բազմիցս ակնարկել է այդ մասին և կցանկանար թեման տեղափոխել ռուսական ռազմաբազայի հետ կապված նոր պատմության դաշտ», — ասել է Սողոմոնյանը։

Քաղաքագետը նաև անդրադարձել է հարցին, թե ումից պետք է պաշտպանել Հայաստանն ու ով կարող է հանդես գալ որպես երկրի անվտանգության երաշխավոր։

«Ղարաբաղի կորստից և Ադրբեջանի ու Թուրքիայի հետ հնարավոր խաղաղության պայմանագրից հետո Փաշինյանը պնդում է, որ Հայաստանին այլևս տարածաշրջանային պաշտպանություն և ռուսական ռազմաբազա պետք չեն, և երկիրը մտնում է խաղաղության դարաշրջան։ Սակայն ո՛չ Բաքվից, ո՛չ Անկարայից ազդակներ չկան, որ այդ խաղաղությունն իրական է։ Բազմաթիվ քաղաքական ուժերի նպատակները էքսպանսիոնիստական են, և Հայաստանին նման միջավայրում գոյատևելը դժվար կլինի։ Հետևաբար ռուսական ռազմաբազան և Հարավային Կովկասի անվտանգության համակարգը կենսական անհրաժեշտություն են։ Այն պոպուլիստական հայտարարությունները, թե այս ամենն այլևս պետք չէ, չեն համապատասխանում իրականությանը», — ընդգծել է Վիկտոր Սողոմոնյանը։

Նա անդրադարձել է նաև երկաթուղիների հարցին և նախագահ Թրամփի կողմից հովանավորվող TRIPP նախագծին։

«TRIPP նախագիծը, որին աջակցում է Դոնալդ Թրամփը, նախատեսում է ավտոմոբիլային և երկաթուղային գծի կառուցում Հայաստանի տարածքով։ ԱՄՆ-ը հատկացնում է 400 միլիոն դոլար՝ ռուսական կոնցեսիոն կառավարման բացակայության պայմանով։ Փաշինյանը ձգտում է կատարել այդ վերջնագիրը, թեև «Ռուսական երկաթուղիներ» ընկերությունը զգալի միջոցներ է ներդրել հայկական երկաթուղիների վերականգնման գործում։ Նպատակը Ռուսաստանին տարածաշրջանից դուրս մղելն է։ ԱՄՆ-ի համար ավելի կարևոր է Իրանի սահմանին ռազմավարական օբյեկտ ստանալը, քան տնտեսական շահույթը», — ասել է փորձագետը։

Վիկտոր Սողոմոնյանի խոսքով՝ Փաշինյանի քաղաքականությունն ուղղված է ինքնությունից հրաժարվելուն։

«Մեդալն ունի երկու կողմ։ Մի կողմից՝ Փաշինյանի քաղաքականությունն է՝ ուղղված ինքնությունից հրաժարվելուն՝ կառուցել մի երկիր, որտեղ ժողովուրդը չի հիշում անցյալը, չի մտածում Հայոց ցեղասպանության մասին և պարզապես ապրում է՝ առևտուր անելով հարևանների հետ։ Ըստ երևույթին, նրա պատկերացրած իդիլիան սա է։ Մյուս կողմից՝ Բաքուն կոշտ պահանջ է ներկայացնում փոխել Սահմանադրությունը, հանել Անկախության հռչակագրի հիշատակումը՝ խաղաղության պայմանագիրը ստորագրելու համար։ Սակայն Փաշինյանը սահմանադրական մեծամասնություն չունի, իսկ ընտրողների հետ կապված իրավիճակը բարդ է։

Հենց այդ պատճառով էլ սկսվել են ընդդիմության նկատմամբ նոր հետապնդումները։ Մի կուսակցության թույլ չեն տվել մասնակցել խորհրդարանական ընտրություններին, դրա առաջնորդը մինչ օրս տնային կալանքի տակ է։ Այժմ հետապնդումները հասել են երկրորդ խմբակցությանը։ Այս ամենը Փաշինյանի համար ստեղծում է հարմար իրավիճակ, որը թույլ է տալիս անցկացնել Սահմանադրության փոփոխությունները։ Ամենայն հավանականությամբ, հենց դրա համար էլ ամեն ինչ արվում է»,- նշել է Վիկտոր Սողոմոնյանը։