Անսպասելի գտածո Ղրիմում․ Բելոգորսկի շրջանում հայտնաբերվել է 19-րդ դարի տապանաքարի բեկոր՝ հայերեն արձանագրությամբ

18 Հոկտեմբերի 2026, 16:30

Պատմություն

Ղրիմի Բելոգորսկի շրջանի Կրինիչնոյե գյուղում՝ նորակառույց գյուղական մշակույթի տան հարակից տարածքի բարեկարգման աշխատանքների ընթացքում, բանվորները հայտնաբերել են հայերեն տապանագրով սալաքարի մի բեկոր։ Գտածոն հանձնվել է շրջանի պատմաերկրագիտական թանգարանին, որտեղից, հայկական համայնքի նախաձեռնությամբ, այն տեղափոխվել է Բելոգորսկ։

Պատմական գիտությունների թեկնածու Տաթևիկ Սարգսյանը թարգմանել է պահպանված արձանագրությունը, որի համաձայն՝ սալաքարը կանգնեցվել է Աստվածատուր անունով մեկի հիշատակին՝ Սուրբ Գրիգոր Լուսավորիչ եկեղեցու դարպասների մոտ։

Կրինիչնոյեում հայկական եկեղեցու գոյության մասին տեղեկություններ չկան։ Այդուհանդերձ, մասնագետները ենթադրում են, որ քարը կարող էր այստեղ տեղափոխվել Բելոգորսկից՝ նախկին Կարասուբազարից, որտեղ խորհրդային տարիներին շինարարական աշխատանքների ընթացքում օգտագործվել են քանդված հայ կաթողիկե տաճարի շինանյութերը։

Սուրբ Գրիգոր Լուսավորիչ հայ կաթողիկե եկեղեցին օծվել է 1815 թվականին։ Եկեղեցուն կից ծխական տանը բնակվել է հայտնի փիլիսոփա և լուսավորիչ Մինաս Մեդիցին, որը հարուստ գրադարան է ստեղծել։

Ներկայումս շենքը պատրաստվում են քանդել, ինչը լուրջ մտահոգություն է առաջացրել հետազոտողների շրջանում։ Պատմամշակութային ժառանգության պահպանման հարցերը քննարկվել են թանգարանի տնօրեն Մարկլենա Քելյամովայի, Սիմֆերոպոլի Սուրբ Հակոբ եկեղեցու հոգևոր հովվի և հայկական մշակութային կազմակերպությունների ներկայացուցիչների մասնակցությամբ։

Հանդիպման մասնակիցներն ընդգծել են, որ Մինաս Մեդիցիի տունը կարող էր դառնալ զբոսաշրջային կարևոր վայր՝ պահպանելով «Կարասուի Փարիզի»՝ երբեմնի ծաղկուն ու փառավոր Բելոգորսկի պատմական հիշողությունը։

Սալաքարի բեկորը ժամանակավորապես տեղադրվել է Սիմֆերոպոլի Սուրբ Հակոբ եկեղեցու բակում՝ մեկ այլ արժեքավոր ցուցանմուշի՝ հայկական Սուրբ Աստվածածին եկեղեցու պատի բեկորի կողքին։ Վերջինիս վրա պահպանվել է բարերար Մերկերոս Մոմջյանի մասին արձանագրությունը։