Իլյիչից մինչև Իլյիչ. ինչպես Սանահինի ճեմարանականը ստեղծեց խորհրդային պաղպաղակն ու գերազանցեց Քենեդիին
13 Նոյեմբերի 2026, 22:00
Խորհրդային պետական և քաղաքական ականավոր գործիչ Անաստաս Միկոյանը ծնվել է 1895 թվականի նոյեմբերի 13-ին՝ Թիֆլիսի նահանգի հայկական Սանահին գյուղում։ Ավարտելով Թիֆլիսի Ներսիսյան հոգևոր ճեմարանը՝ գերազանց առաջադիմությամբ, նա տարվել է հեղափոխական գաղափարներով, անդամակցել բոլշևիկյան կուսակցությանը և անցել Կովկասում ծավալված քաղաքացիական պատերազմի բովով։ Բաքվի 26 կոմիսարների գնդակահարության ժամանակ նրան հրաշքով հաջողվել է խուսափել մահից։
1920-ական թվականներին սկսելով իր քաղաքական վերելքը՝ Միկոյանն իրեն դրսևորել է կազմակերպչական բացառիկ ունակություններ և տնտեսական բարեփոխումներ իրականացնելու մեծ տաղանդ։ Եղել է Կառավարության կազմում, ղեկավարելով, ըստ հերթականության, ԽՍՀՄ Արտաքին և ներքին առևտրի, Մատակարարման, Սննդի արդյունաբերության ժողովրդական կոմիսարիատները, Արտաքին առևտրի, Առևտրի նախարարությունները։ Նա, ըստ էության, հիմք է դրել խորհրդային սննդի արդյունաբերության զարգացմանը։
1936 թվականին ԱՄՆ կատարած այցից հետո Միկոյանը նպաստել է առաջատար տեխնոլոգիաների ներդրմանը Խորհրդային Միությունում։ Նրա նախաձեռնությամբ երկրում զարգացել են պահածոների արտադրությունը, սկսվել է պաղպաղակի և կիսաֆաբրիկատների զանգվածային արտադրությունը, ինչպես նաև լույս է տեսել հանրահայտ «Համեղ և առողջ սննդի մասին գիրքը»։
Հայրենական մեծ պատերազմի տարիներին նա ղեկավարել է Կարմիր բանակի պարենային և հանդերձանքի մատակարարման կոմիտեն՝ նշանակալի ավանդ ունենալով ռազմաճակատի անխափան ապահովման և Հաղթանակի կերտման գործում։
Միկոյանը պատմության մեջ մտել է որպես քաղաքական բացառիկ երկարակյաց գործիչ, որը իշխանության մեջ է եղել Լենինի, Ստալինի, Խրուշչովի և Բրեժնևի օրոք։ Արտաքին առևտրի ժողովրդական կոմիսարի և դիվանագետի պաշտոններում նա դրսևորել է ճկուն միտք, քաղաքական հեռատեսություն և բանակցություններ վարելու բացառիկ վարպետություն։
Հենց Անաստաս Միկոյանն է առանցքային դերակատարություն ունեցել 1962 թվականի Կարիբյան ճգնաժամի խաղաղ կարգավորման գործում՝ նպաստելով միջուկային պատերազմի կանխմանը։ Հետագայում նա զբաղեցրել է ԽՍՀՄ բարձրագույն պետական պաշտոններից մեկը՝ Գերագույն խորհրդի նախագահության նախագահի պաշտոնը։
Անաստաս Միկոյանը մահացել է 1978 թվականի հոկտեմբերի 21-ին՝ թողնելով խոր հետք ինչպես խորհրդային, այնպես էլ համաշխարհային պատմության մեջ։ Նրա անունը կապվել է պետական կառավարման ճկունության, քաղաքական իմաստնության, խորհրդային տնտեսության արդիականացման և համաշխարհային խաղաղության պահպանման գործում ունեցած նշանակալի ավանդի հետ։