Փաշինյանն առանց նախապայմանների կհանձնի ադրբեջանցուն Ալիևին
08 Հոկտեմբերի 2026, 12:00
(Հայաստանի վարչապետի վտանգավոր հայտարարությունները)
Հայաստանի վարչապետ Նիկոլ Փաշինյանի նախօրեին արած հայտարարություններն ակնհայտորեն ի ցույց դրեցին հանրապետության ղեկավարության հետագա գործողությունների վեկտորը Հայաստան ներթափանցած ադրբեջանցի զինծառայողի հետ կապված իրավիճակում։
Հիշեցնենք, որ Հայաստանի Գլխավոր դատախազության տվյալներով՝ հոկտեմբերի 1-ի ցերեկը Ադրբեջանի քաղաքացի, զինծառայող Նասիմի Ռահիմ Օղլի Մուսաևը ապօրինի ներթափանցել է Սյունիքի մարզի Շաքի գյուղի տներից մեկը, և այնտեղ գտնվող մարդկանց կողմից հայտնաբերվելուց հետո կրակ է բացել՝ վիրավորելով 1987 թվականին ծնված կնոջ։ Այնուհետև նա դիմել է փախուստի, սակայն ավելի ուշ հայտնաբերվել է մեկ այլ տանը և ձերբակալվել։ Տուժածը հոսպիտալացվել է։ Բժշկական օգնության կարիք են ունեցել նաև նրա երկու երեխաները, որոնցից մեկի մոտ ախտորոշվել է դաստակի կոտրվածք։ Մուսաևը երկու ամսով կալանավորված է։
Կառավարության ղեկավարի ասածի էությունը հանգում էր նրան, որ ադրբեջանցի զինծառայողին, չնայած Հայաստանի տարածքում հանցագործություն կատարելու փաստին, նախատեսվում է վերադարձնել Ադրբեջանին՝ առանց որևէ նախապայմանի և առանց Բաքվում պահվող հայ գերիներից գոնե մեկի հետ փոխանակման։ Նկատառումների բացակայության մասին Փաշինյանի հայտարարությունները և հղումները եղանակային բարդ պայմաններին, որոնք կարող էին ՀՀ պետական սահմանն ապօրինի հատելու պատճառ դառնալ, հնչում են որպես սեփական անվտանգության շահերին հակասող հերթական որոշման հետևանքները նախապես հարթելու փորձ։
Փորձելով արդարացնել նախապատրաստվող քայլը՝ Փաշինյանը մանիպուլացնում է փաստերը՝ արհեստականորեն հավասարության նշան դնելով մոլորված զինվորականի և տուն ներթափանցած, երեխաներին պատանդ վերցրած ու կնոջ և երեխաների վրա կրակած սուբյեկտի միջև։ Անզգուշությամբ սահմանի սովորական հատման և Հայաստանի խաղաղ քաղաքացիների նկատմամբ բռնի հանցագործություն կատարելու միջև կեղծ հավասարության ձևավորումը փշրում է իշխանությունների կողմից գովազդվող այն թեզը, թե ինքնիշխանությունը բարձրագույն արժեք է։ Ի՞նչ ինքնիշխանության մասին է խոսքը, եթե պետությունը չունի բավարար լծակներ պատժելու այն հանցագործին, ով կարող էր պատճառ դառնալ քո չորս քաղաքացիների մահվան։ Սահմանահատման հարցերի անջատումը հայ ռազմագերիների ազատ արձակման հումանիտար ուղուց Երևանին զրկում է Բաքվի վրա ազդեցության սակավաթիվ լծակներից մեկից։
Ավելին, Փաշինյանը «ում ենք մենք հանձնելու Բաքվին» թեմայով իր դատողություններով վտանգավոր ական դրեց Հայաստանի նախկին ղեկավարների կարգավիճակի, Ադրբեջանում հետախուզման մեջ գտնվող և Հայաստանում բնակվող անձանց, ինչպես նաև Արցախյան ազատամարտի բոլոր մասնակիցների կարգավիճակի տակ։ Վարչապետի տված հարցը հնարավոր փոխանակման մասին, եթե հայ զինվորը հայտնվի հակառակ կողմում, շատերի համար տագնապալի հեռանկար է բացում։ Արդյո՞ք այս մարդիկ այժմ ունեն երաշխիքներ, որ իրենց որևէ պահի չեն հանձնի Ադրբեջանին՝ ադրբեջանական տարածքում «պատահաբար հայտնված» հայ զինծառայողներին վերադարձնելու անհրաժեշտության պատրվակով։
Եվ եթե որևէ մեկին նման սցենարը թվում է չափազանցություն, արժե ինքն իրեն տալ մի պարզ հարց. արդյո՞ք նրանք 2020 թվականի սեպտեմբերի 1-ին հնարավոր էին համարում, որ հայկական Ստեփանակերտում նախագահական նստավայրի վրա ծածանվելու է Ադրբեջանի դրոշը։ Քաղաքական իրականությունը ենթարկվում է իր տրամաբանությանը, և այդ տրամաբանությունը պետք է գիտակցել ողջ ծավալով, որպեսզի չհայտնվենք Բաքվի գերության մեջ, ինչպես դա տեղի ունեցավ Ռուբեն Վարդանյանի և Արցախի ռազմաքաղաքական ղեկավարության այլ ներկայացուցիչների հետ, ովքեր զբաղվում էին ամեն ինչով, բացի քաղաքականությունից։
Փաշինյանի խոսքերը ոչ թե ուղղակի վերացական մեկնաբանություններ են սահմանին տեղի ունեցած կոնկրետ միջադեպի վերաբերյալ, այլ հստակ ազդանշան Բաքվին նախապատրաստվող հերթական վտանգավոր զիջման մասին։ Վարչապետը ըստ էության հասկացնում է, որ ադրբեջանցի զինծառայողների կողմից ցանկացած ներթափանցում և ցանկացած գործողություն կարող է վերագրվել մառախուղին և դասալքությանը, միայն թե ազգային շահերի պաշտպանության նախադեպեր չստեղծվեն։ Ընդդիմադիր ուժերն դեռ ժամանակ ունեն գիտակցելու իրենց գործողությունների մարտավարությունը այս զիջման իրականացմանն ընդառաջ, քանի որ հակառակ դեպքում Բաքվի հաջորդ զիջումը կարող են դառնալ հենց իրենք։
Մտածե՛ք այս մասին…