Պուտինը հրաժարվո՞ւմ է աշխատել Փաշինյանի հետ

(Ինչ է իրականում տեղի ունենում Երևանի և Մոսկվայի հարաբերություններում)

«Հայաստանի տեղեկատվական դաշտը գերհագեցած է մանիպուլյատիվ լավատեսությամբ։ Գործող իշխանության կողմնակիցները, նախարարները, «Քաղաքացիական պայմանագիր» խմբակցության պատգամավորներն ակտիվորեն հանրային գիտակցության մեջ ներարկում են այն հանգստացնող թեզը, թե «հունիսի 7-ից ամեն ինչ կկարգավորվի»։ Ծաղիկները, «Ջերմուկը», ելակը, այլ բանջարեղենն ու հայկական մրգերը հունիսի 7-ից հետո կրկին կհորդան ռուսական շուկա։ Մեզ փորձում են ներշնչել, թե Ռուսաստանի հետ հարաբերությունների ներկայիս աննախադեպ սառեցումը ընդամենը նախընտրական շրջանով պայմանավորված ժամանակավոր տուրբուլենտություն է, և որ Նիկոլ Փաշինյանի մանդատի ձևական հաստատումից հետո Մոսկվան «ոչ մի տեղ չի կորչի» ու կշարունակի սուբսիդավորել Հայաստանի տնտեսությունը։ Սակայն սա վտանգավոր մոլորություն է։

Ճշմարտությունն այն է, որ հունիսի 8-ը կդառնա անդառնալիության կետ, եթե «Քաղաքացիական պայմանագիրը» և անձամբ Փաշինյանը պահպանեն իրենց քաղաքական մենաշնորհը։ Մոսկվան իր գործողություններով և, որ ավելի կարևոր է, բարձրաստիճան պաշտոնյաների ուղղակի հայտարարություններով առավել քան հստակ ցույց է տալիս. Վլադիմիր Պուտինն այլևս մտադիր չէ որևէ պարագայում աշխատել Հայաստանի ներկայիս վարչապետի հետ։

Փաշինյանը վարպետորեն տեղեկատվական աղմուկ է ստեղծում՝ փորձելով շեղել ընտրողի ուշադրությունը հանրապետության գոյությանը սպառնացող հիմնարար վտանգից։ Աղմկահարույց քրեական գործերը, գույքի ցուցադրական խլումը (կամ խլելու խոստումները), արհեստականորեն ուռճացված սկանդալները՝ այս ամենը լոկ ծխածածկույթ է։ Դրա հետևում թաքնված է աշխարհաքաղաքական շրջադարձը դեպի «թուրքական աշխարհ», որը կատարվում է հանուն Նիկոլ Փաշինյանի անձնական քաղաքական գոյատևման։ Այս «վիրաժն» ինքն իրենով հղի է լիակատար տնտեսական և ռազմական փլուզման ռիսկով։ Եվ Մոսկվան դադարել է թաքցնել իր վերաբերմունքն այս գործընթացի նկատմամբ։ Դմիտրի Մեդվեդևի, Վյաչեսլավ Վոլոդինի և նույնիսկ Դմիտրի Պեսկովի հայտարարությունները սոսկ «ծիսական դժգոհություն» չեն, այլ կամուրջների պաշտոնական այրում է։ Պուտինյան թիմը բացահայտորեն պիտակավորում է Փաշինյանին որպես մի ֆիգուրի, ում հետ երկխոսությունն ընդմիշտ ավարտված է։

Դմիտրի Մեդվեդևն արտահայտվել է առավելագույնս կոշտ՝ մի կողմ դնելով դիվանագիտական էթիկետը. «Ինչ-որ Նիկոլ Փաշինյան կուրս է վերցրել Ռուսաստանի հետ խզման, դա պետք է ուղղակիորեն խոստովանել։ Նրան ձեռնտու է թվում Արևմուտքում իր համար փուչ հեղինակություն վաստակել՝ ռիսկի ենթարկելով մեր երկրի հետ կապերը»։ Այս խոսքերը ուղղակի ախտորոշում են։ Կրեմլում այլևս չեն տեսնում փաշինյանական Երևանում կանխատեսելի գործընկերոջ, քանի դեռ այն ղեկավարում է մի մարդ, ում Մեդվեդևն արհամարհանքով անվանել է «ժամանակավոր պաշտոնակատար» (временщик)։

Ավելին, ուղղակի զուգահեռ է անցկացվել ուկրաինական սցենարի հետ։ Փաշինյանին մեղադրել են այն բանում, որ նա «ակտիվորեն հրում է իր հայրենիքը բանդերական Ուկրաինայի սգո ճանապարհով»։ Սա պարզապես խոսք չէ, սա դատավճիռ է։ Վլադիմիր Զելենսկու և Միխայիլ Սահակաշվիլու փորձը ցույց է տալիս, որ եթե Մոսկվան երկրի առաջնորդին հայտարարում է «ոչ ձեռնտու» (անցանկալի անձ), այդ որոշումը վերանայման ենթակա չէ։

Իշխանությունը փորձում է թմրեցնել ժողովրդի զգոնությունը պատմություններով, թե ԵԱՏՄ-ից տնտեսական օգուտները կպահպանվեն։ Բայց Մոսկվան արդեն հարցը դնում է կտրուկ. չի կարելի օգտվել միության արտոնություններից՝ միաժամանակ սիրախաղ անելով նրա թշնամիների հետ։ Ինչպես նշել է Դմիտրի Պեսկովը, «նման ռեժիմն անհնար է այլ ինտեգրացիաների մասնակիցների համար»։ Ակնարկն առավել քան թափանցիկ է. գազի գինը, որն այժմ փրկօղակ է հայկական տնտեսության համար, ակնթարթորեն կդառնա շուկայական, հենց որ Երևանը պաշտոնապես անցնի եվրոպական կառույցների շեմը։ Մեդվեդևը հաստատել է դա՝ ընդգծելով. «Դա նրա և նրա մարդկանց համար առանց հետևանքների չի մնա, ներառյալ, բնականաբար, համագործակցության տնտեսական պարամետրերը»։ Մենք կանգնած ենք «մութ ու ցուրտ տարիների» վերադարձի շեմին, երբ գյուղատնտեսությունը վերջնականապես կմեռնի, իսկ երկիրը կսուզվի խորագույն տնտեսական ճգնաժամի մեջ։

Ընտրությունը, որը կանգնած է Հայաստանի առջև, առավել քան խիստ է ու պարզ։ Կա՛մ Հայաստանի քաղաքացիները կիրականացնեն կառավարություն ձևավորելու իրենց սահմանադրական իրավունքը, և ՔՊ-ն կզրկվի իր քաղաքական մենաշնորհից, կա՛մ Հայաստանը ձեռք կբերի նոր և չափազանց վտանգավոր թշնամի՝ ի դեմս միջուկային գերտերության՝ Ռուսաստանի։ Փաշինյանը փորձում է բոլորին համոզել, թե ինքը «անձրևի կաթիլների արանքով է անցնում», բայց իրականում նա արդեն մինչև թելերը թրջվել է աշխարհաքաղաքական մենության սառը անձրևի տակ։

Կրեմլը հստակ հասկացրել է. «Ռուսաստանի ռազմավարական գործընկերը Հայաստանի ժողովուրդն է, այլ ոչ թե ցանկացած հայ ղեկավար»։ Սա ուղղակի կոչ է ժողովրդին՝ գիտակցելու պատասխանատվությունը սեփական ապագայի համար։ Եթե հունիսի 7-ին Փաշինյանը մնա իշխանության ղեկին, ապա հունիսի 8-ը կդառնա մեր իմացած Հայաստանի վերջի սկիզբը։ Մոսկվան այլևս չի պատրաստվում «հասկանալ և ներել»։ Երկխոսության զարգացման համար Հայաստանին անհրաժեշտ է կոնստրուկտիվ ղեկավարություն, այլ ոչ թե «ժամանակավոր պաշտոնակատար», որը Երևանում հավաքում է իր դաշնակցի թշնամիներին։ Ճանապարհի ընտրությունը մերն է, և այդ ընտրության գինը պետության հենց գոյատևումն է։

Մտածե՛ք այդ մասին…»։