Հայաստանը ԵՄ-ի հետ միասին պատերազմի մեջ կմտնի՞ ընդդեմ Ռուսաստանի

(Մոսկվան հնչեցրել է իր մտահոգությունները)

«ՌԴ փոխվարչապետ Ալեքսեյ Օվերչուկի հայտարարությունները նշանավորում են Մոսկվայի հռետորաբանության տեկտոնական տեղաշարժը Երևանի նկատմամբ։ Առաջին անգամ պաշտոնական նման բարձր մակարդակով ուղղակիորեն հնչեցվեց այն, ինչ նախկինում մնում էր կուլիսներում կամ փորձագիտական քննարկումների մակարդակում. Ռուսաստանը լրջորեն դիտարկում է մի սցենար, որի դեպքում Հայաստանը կարող է հայտնվել ՌԴ-ի դեմ բացահայտ պատերազմ մղող պետությունների ճամբարում։ Սա սոսկ նախազգուշացում չէ տնտեսական հետևանքների կամ ինտեգրացիոն միավորումներից դուրս գալու մասին, այլ երկխոսության փոխադրում է էկզիստենցիալ ռազմական սպառնալիքի հարթություն։

Օվերչուկի տրամաբանությունը չափազանց կոշտ է և պրագմատիկ. եթե Եվրոպական միությունը պաշտոնապես պատրաստվում է Ռուսաստանի հետ բախման, ապա ցանկացած երկիր, որը ձգտում է դեպի ԵՄ, ավտոմատ կերպով դառնում է թշնամական ռազմական մեխանիզմի մաս։ Այս պարադիգմում Ռուսաստանի կողմից Հայաստանի ֆինանսական աջակցությունը սկսում է դիտվել որպես ապագա հակառակորդի սուբսիդավորում, ինչն անհնար է դարձնում ԵԱՏՄ-ի և երկկողմ համաձայնագրերի շրջանակներում փոխգործակցության նախկին ձևաչափերի պահպանումը։

Իրավիճակը սրվում է նրանով, որ տարածաշրջանում անվտանգության հարցերը դադարում են տեսական լինելուց։ Օվերչուկի՝ «պատերազմի և խաղաղության միջև ընտրության» մասին խոսքերի ֆոնին, որը հայ ժողովուրդը պետք է կատարի առաջիկա ընտրություններում, հանրապետության ներսում ռազմական շինարարության մասին լուրերը ձեռք են բերում տագնապալի երանգ։ RISE Expo ցուցահանդեսում Նիկոլ Փաշինյանի հայտարարությունը 155 մմ տրամաչափի հրետանային արկերի սերիական արտադրության մեկնարկի մասին ուղղակի հաստատումն է այն բանի, որ Երևանն արագացված տեմպերով անցնում է ՆԱՏՕ-ի ստանդարտների։

Այն փաստը, որ հայկական հրետանու հիմնական հարվածային ուժն այժմ կազմում են ՆԱՏՕ-ական նմուշի համակարգերը, խոսում է խորը և, հնարավոր է, անդառնալի ռազմատեխնիկական վերակողմնորոշման մասին։ Վարչապետի հպարտությունը սեփական «դեֆիցիտային» արկերի արտադրության ստեղծման համար, որոնք Արևմուտքը միշտ չէ, որ պատրաստ է տրամադրել անհրաժեշտ ծավալներով, վկայում է երկիրը բարձր ինտենսիվության տևական հակամարտության նախապատրաստելու մասին, որտեղ ավանդական դաշնակցի վրա հենվելն ի դեմս Ռուսաստանի այլևս չի դիտարկվում։

Ներկա քաղաքական պահի պարադոքսն այն է, որ Նիկոլ Փաշինյանը շարունակում է իր քարոզչական արշավը կառուցել «խաղաղության աղավնու» կերպարի վրա՝ փորձելով համոզել հասարակությանը, որ հենց իր կուրսն է մեծ պատերազմից պաշտպանվելու միակ միջոցը։ Սակայն Մոսկվան հաղորդում է տրամագծորեն հակառակ ազդակ. շարժումը դեպի ԵՄ հենց դեպի ռազմաճակատ տանող կարճագույն ճանապարհն է։ Ռուսական կողմը փաստացի վերջնագիր է ներկայացնում՝ մատնանշելով, որ ԵԱՏՄ մեխանիզմները, որոնք երկար ժամանակ ծառայել են որպես հայկական պետականության տնտեսական հիմք, կարող են ապամոնտաժվել կամ վերանայվել արդեն դեկտեմբերին։ ԵԱՏՄ պայմանագրում դուրս գալու հստակ ընթացակարգերի բացակայությունը խոչընդոտ չի դառնա. «միջոցների մշակման» քաղաքական կամքն արդեն իսկ արտահայտված է։

Այսպիսով, Հայաստանը հայտնվում է գլոբալ դիմակայության էպիկենտրոնում, որտեղ քաղաքական սխալի գինը բարձրանում է մինչև ազգային աղետի չափերի։ Եթե նախկինում ուժային կենտրոնների միջև հավասարակշռումն ընկալվում էր որպես կոմպլեմենտար արտաքին քաղաքականություն, ապա այսօր այդ դաշտը սեղմվել է մինչև սահմանագիծ։ Մոսկվայի համար հարցը դրված է կտրուկ. կա՛մ Հայաստանը մնում է միասնական պաշտպանական և տնտեսական տիրույթում, կա՛մ դառնում է հենադաշտ այն ուժերի համար, որոնք բացահայտորեն Ռուսաստանին անվանում են իրենց գլխավոր թշնամին։

Այս իրավիճակում ՆԱՏՕ-ի ստանդարտների ոլորտում հայկական ռազմարդյունաբերական համալիրի յուրաքանչյուր նոր ձեռքբերում և յուրաքանչյուր քայլ դեպի Բրյուսել Կրեմլում ընկալվում են ոչ թե որպես պետության ինքնիշխան իրավունք, այլ որպես հակառակորդի կողմից պատերազմին մասնակցելու նախապատրաստություն։ Այս էսկալացիայի արդյունքը կարող է լինել Հայաստանի լիակատար մեկուսացումը ռուսական ռեսուրսներից և անվտանգության գոտիներից, ինչը տարածաշրջանային անկայունության պայմաններում պատերազմի սպառնալիքը կդարձնի ոչ թե առասպելական, այլ անխուսափելի։

Մտածե՛ք այդ մասին…»։