Հայկական օպերայի քնարական սոպրանոն. Անժելիկա Հարությունյան

Անժելիկա Հարությունյանը ծնվել է 1926 թվականի հունիսի 18-ին Գրոզնիում։ Վաղ տարիքից դրսևորել է երաժշտական բացառիկ ընդունակություններ։ Նրա ուղին դեպի արվեստ սկսվել է երաժշտական դպրոցից, ապա շարունակվել Երևանի Կոմիտասի անվան կոնսերվատորիայում։ 1956 թվականին նա ավարտել է կոնսերվատորիան՝ Թամար Շահնազարյանի դասարանը, իսկ 1967 թվականին՝ ասպիրանտուրան՝ Տաթևիկ Սազանդարյանի ղեկավարությամբ։ Դեռ ուսանողական տարիներին նա առանձնանում էր իր բացառիկ գեղեցկությամբ ու արտահայտչականությամբ աչքի ընկնող քնարական սոպրանոյով։

1958 թվականից Հարությունյանը դարձել է Ալ․ Սպենդիարյանի անվան Երևանի օպերայի և բալետի թատրոնի մեներգչուհի, որտեղ կատարել է բազմազան դերեր դասական և ազգային ստեղծագործություններում։ Նրա կերտած դերերգերից են՝ Մարֆան (Ն. Ռիմսկի-Կորսակովի «Թագավորի հարսնացուն»), Իոլանտան (Պ. Չայկովսկու «Իոլանտա»), Դեզդեմոնան (Ջ. Վերդիի «Օթելլո»), Տոսկան (Ջ. Պուչինիի «Տոսկա»), Դոննա Աննան (Վ. Ա. Մոցարտի «Դոն Ժուան»), ինչպես նաև դերերգեր հայկական օպերաներում՝ Օլիմպիա (Տ. Չուխաջյանի «Արշակ Բ»), Շուշան (Ա. Տիգրանյանի «Դավիթ Բեկ»), Արծվիկ (Գ. Գևորգյանի «Խարույկ»), Արևիկ (Գ. Արմենյանի «Խաչատուր Աբովյան»), Նատո (Գ. Ջրբաշյանի «Գիքոր»)։

Նրա կատարումն աչքի էր ընկնում նուրբ երաժշտականությամբ, հնչերանգի հստակությամբ և հուզական խորությամբ։ Նա կարողանում էր վոկալ վարպետությունը համադրել դրամատիկական տաղանդի հետ՝ ստեղծելով հանդիսատեսի հիշողության մեջ տպավորվող կերպարներ։ Դրա շնորհիվ Հարությունյանը դարձել է իր ժամանակաշրջանի առաջատար երգչուհիներից մեկը, իսկ նրա անունն ամուր հաստատվել հայկական օպերայի պատմության մեջ։

Հարությունյանը հանդես է եկել ոչ միայն օպերային բեմում, այլև որպես համերգային երգչուհի, հյուրախաղերով մեկնել է արտերկիր՝ ներկայացնելով հայ արվեստը տարբեր երկրներում։ 1964 թվականին նա արժանացել է երկրորդ մրցանակի Մ. Պ. Մուսորգսկու անվան վոկալիստների համամիութենական մրցույթում, ինչը նրա տաղանդի կարևոր ճանաչումն էր ողջ Խորհրդային Միության մակարդակով։

Ազգային մշակույթի զարգացման գործում ներդրած ավանդի համար Անժելիկա Հարությունյանին շնորհվել է ՀԽՍՀ ժողովրդական արտիստի կոչում (1977 թ.)։ 1979 թվականից նա դասավանդել է Երևանի կոնսերվատորիայում՝ իր փորձը փոխանցելով երիտասարդ վոկալիստներին։ Նրա սաները ընդգծել են ոչ միայն բարձր մասնագիտական վարպետությունը, այլև մարդկային ջերմությունը, որով նա վերաբերվում էր յուրաքանչյուրին։

Անժելիկա Հարությունյանը մահացել է 2004 թվականի սեպտեմբերի 5-ին Երևանում՝ վառ հետք թողնելով Հայաստանի մշակութային կյանքում։ Նրա ստեղծագործությունը դարձել է ազգային օպերայի ոսկե ֆոնդի մի մասնիկը, իսկ ձայնը՝ այն ժամանակաշրջանի խորհրդանիշը, երբ հայկական օպերան նկատելի տեղ էր զբաղեցնում համաշխարհային երաժշտական քարտեզի վրա։